کد خبر: ۱۵۷۸۵۶۳

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۳۸۶ - ۱۶:۳۴

آداب روزه در آيين‌های هندو، بودا و يهوديت

اديان گوناگون در طی قرون متمادی، هر يك راه و روش و آيين‌های خاصی را برای ارتقای روحی و روانی بر پيروان خود واجب دانسته‌اند. از جمله اين آموزه‌های دينی روزه است كه در اديان، آيين‌ها و سرزمين‌های مختلف، شكل‌های گوناگون و گاه بسيار متفاوت به خود گرفته است.

به تصريح قرآن كريم، روزه بر پيروان اديان آسمانی قبل از اسلام نيز واجب بوده است. اما تنها مسلمانان، مسيحيان و يهوديان نيستند كه روزه می‌گيرند، بلكه حتی آيين‌های غيرالهی نظير بوديسم و هندوئيسم نيز روزه و رياضت‌های جسمی را برای تربيت جسم و روح پيروان خود ضروری می‌دانند.
در مطلبی كه از نظرتان می‌گذرد، چگونگی روزه و روزه‌داری در آيين هندو، بودا و يهوديت از ديد يك فرد خارجی به اختصار مورد بررسی قرار گرفته است.
البته خاطرنشان می‌كنم كه هدف از بيان نوع روزه در آيين بودا و هندو به معنای تأييد اين فرقه‌ها نيست، بلكه برای آشنايی افراد با روزه آيين‌های مختلف اين مطالب ترجمه شده است.
هندوئيسم يكی از قديمی‌ترين دين‌هاست كه 2500 تا 4000 سال پيش از ميلاد، از تمدن دره ايندوس برخاسته است.
هندوئيسم دين خدايان است كه اساس آن اعتقاد بر يگانگی هر چيز است. اين كليت، برهمن ناميده می‌شود. هندوها معتقدند هدف از زندگی اين است كه ما درك كنيم بخشی از خدا هستيم كه می‌توانيم اين سطح حيات را ترك كرده و به خدا بازگرديم. اين آگاهی حقيقی فقط با ورود به چرخه «تولد، مرگ و زندگی» كه سمسره* «SAMSARA» خوانده می‌شود امكان‌پذير است. موفقيت هركس در اين راه با مقدار اعمال خوب و بدش «KARMA» ارزيابی شده و تعيين‌كننده تناسخ بعدی اوست. خدمت به ديگران و قربانی كردن، موجب ارتقای درجه و تولد دوباره فرد در درجه بالاتر می‌شود و انجام اعمال بد، او را به سطح پايين‌تر يا حتی به سطح يك حيوان تنزل می‌دهد.
هندوها معمولاً در روزهای ماه جديد و جشن‌هايی مانند SHIVRATRI، DURGA PUJA و SARASWATI PUJA روزه می‌گيرند. زنان شمال هند در روز KARVA CHAUTH هم روزه می‌گيرند.
نحوه روزه بستگی به خود فرد دارد. ممكن است روزه، امتناع از خوردن و آشاميدن هر نوع غذا يا نوشيدنی برای مدت 24 ساعت باشد، اما بيشتر شامل نخوردن غذاهای جامد است و نوشيدن مقداری آب يا شير مجاز است.
هدف از اين روزه، افزايش تمركز در مديتيشن (MEDITATION) يا عبادت برای تطهير درون است و گاهی به عنوان دادن يك قربانی در نظر گرفته می‌شود.
دين بودا برخاسته از آموزش‌های سيدارتا گوتاما ( SIDDHARTHA GAUTAMA ) است كه 535 سال پيش از ميلاد به شكوفايی رسيد و بودا نام گرفت. او سياق ميانه‌روی را جايگزين رياضت‌های شديد جسمی يا دنياپرستی و خوش‌گذرانی زياد كرد. سال‌ها پس از مرگ بودا، آموخته‌های او به رشته تحرير درآمد و تريپی تاكا ( TRIPITAKA ) نام گرفت. بودايی‌ها به اصل تناسخ روح و چرخه حيات معتقدند، بدين صورت كه هر كس روند تولد، زندگی و مرگ را می‌پيمايد. پس از اين چرخه، اگر فرد وابستگی خود به جسم و علائق را رها كند می‌تواند نيروانا ( NIRVANA ) را كسب كند.
همه فرقه‌های اصلی بوديسم دوره‌هايی برای روزه دارند كه معمولاً روزهای چهاردهم ماه و ديگر روزهای مقدس است. در آيين بودا، روزه به معنای خودداری از خوردن غذاهای جامد است، ولی استفاده از برخی مايعات مانعی ندارد. روزه بودائيان روشی برای پاك‌سازی است.
راهبان بودايی تراوادين (THERAVADIN) و تِندايی (TENDAI) برای آزادسازی ذهن روزه می‌گيرند. بعضی از راهبان بودايی كشور تبت، برای كمك به رسيدن اهداف يوگا، نظير انرژی درونی، روزه می‌گيرند.
يهوديت نيز يكی از اديان آسمانی است كه پيامبر آن‌ها حضرت موسی(ع) است. موسی(ع) مردمش را از اسارت مصر خارج و كتاب قانون را از سوی خدا به آن‌ها عرضه كرد. سپس يوشع نبی(ع) آن‌ها را به سرزمين موعود برد. جايی كه ساموئل، پادشاهی عبرانيان را تأسيس كرد. داوود پيامبر(ع)، اورشيلم را بنا نهاد و سليمان(ع) اولين معبد را بنا كرد كه در سال 70 پس از ميلاد تخريب شد. يهوديان به پيامبر آخرالزمانی معتقدند كه می‌آيد و آن معبد را از نو بنا می‌كند.
يهودی‌ها در يوم كيپور (YOM KIPPUR) روزه می‌گيرند. يوم كيپور تعطيلی مذهبی يهوديان در ماه سپتامبر يا اكتبر است كه مردم در آن روز روزه می‌گيرند و در كنيسه، دعای صبر می‌‌خوانند. آن روز را، روز كفاره هم می‌گويند.
يهوديان شش روز ديگر را نيز روزه می‌گيرند كه «TISHA B"AV » ( نهم آوريل، روزی كه معبد يهوديان در آن روز تخريب شد) از آن جمله است.
در «يوم كيپور» و «TISHA B"AV » خوردن و آشاميدن از زمان غروب آفتاب تا غروب بعدی به مدت 24 ساعت ممنوع است، در حالی كه در ساير ايام روزه‌شان، اين محدوديت از طلوع تا غروب آفتاب است.
هدف از روزه در دين يهوديت، استغفار از گناهان يا درخواست حاجت خاصی از خداست.
منبع: برگرفته شده از پايگاه اطلاع‌رسانی تبيان