کد خبر: ۱۶۰۵۳۹۹

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۳۸۶ - ۰۸:۴۴

نگاهی به آرايه‌های ادبی در آيه 44 سوره «هود»

دانشمندان علوم قرآنی آيه 44 سوره هود را دارای 20 نوع آرايه ادبی «بديع» می‌دانند كه يكی از اعجاز قرآن محسوب می‌شود.

مرحوم «ملا فتح الله كاشانی»، صاحب تفسير «منهاج الصادقين»،درباره آيه 44 سوره هود می‌گويد: بدان‌كه اين آيه در نهايت بلاغت و فصاحت است و در مفتاح، كشاف، دلايل الاعجاز، اسرار البلاغه و غير آن، در وجوه فصاحت و بلاغت آن سخن‌ها گفته‌اند و در بيان نظم غريب و اسلوب عجيب، نكته‌ها در ايراد هر كلمه و حسن مواقع آن در سلك تحرير كشيده و از جمله امر است به ارض و سماء كه‌ جمادات‌اند و ايراد اخبار بر مبنای مفعول (فعل مجهول) به جهت دلالت بر تعظيم فاعل و تعيين او كه فی‌نفسه مستلزم استغنای از ذكر او و عدم توهم غير او و حواله باقی دقايق و نكات آن به كتب علم معانی است.
علامه «جلال الدين سيوطی» در كتاب خود «الاتقان فی علوم القرآن» در نوع پنجاه و هشتم در بدايع قرآن، بيش از 40 نوع بديع را برای آيه 44 سوره هود ذكر كرده است.
«ابن ابی الاصبع» نيز در اين‌باره می‌گويد: آرايه‌های ادبی را در هيچ سخنی مانند فرموده خداوند در آيه 44 سوره هود نديده‌ام.
در اين آيه كه خود هفده لفظ است، 20 نوع بديع وجود دارد كه عبارتند از: مناسبت كامل، استعاره، طباق، مجاز، اشاره، ارادف، تمثيل، تعليل، صحت تقسيم، احتراس، حسن نسق، ائتلاف لفظ با معنی، ايجاز، تسهيم، تهذيب، سهل المخرج بودن حروف، خالی بودن از زشتی و پيچيدگی تركيب، حسن بيان، تمكين، انسجام و اعتراض كه مورد آخری را «سيوطی» اضافه كرده است.