کد خبر: ۱۷۳۱۳۶۳

تاریخ: ۲۶ دی ۱۳۸۷ - ۱۶:۲۶

آشنايی با «عبدالرحمن شرفكندی»، محقق و مترجم قرآن كريم به زبان كردی

گروه ادب: مرحوم «عبدالرحمن بن ملا محمد شرفكندی»، معروف به «هه‌ژار» شاعر، محقق و مترجم قرآن به زبان كردی و اديب نامور كرد، از شهر مهاباد است كه در اينجا گوشه‌ای از زندگی وی را از نظر می‌گذرانيم.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) منطقه شمال‌غرب كشور، مرحوم عبدالرحمن بن ملا محمد شرفكندی معروف به «هه‌ژار» در روز جمعه ششم شعبان 1339 هجری قمری، در «شرفكند» مهاباد چشم به جهان گشود.
پدرش ملا محمد بور، از بزرگان و علمای مهاباد بود و برای نخستين بار در روستای شرفكند، مدرسه علميه تأسيس كرد و طلبه‌ها را به نوشتن و خواندن متون كردی به ويژه متون علوم اسلامی و تعليمات دينی به زبان كردی ترغيب كرد.
عبدالرحمن، دوران كودكی را از 5 سالگی در خدمت پدر خود به تحصيل علوم دينی سپری كرد و كتب مقدماتی و قرآن را آموخت و تا سن 17 سالگی به فراگيری دروس طلبگی اشتغال داشت، پدرش در سال 1317 در سن 65 سالگی درگذشت و مسئوليت خانواده بر دوش او افتاد و مجبور شد با كشاورزی امرار معاش كند با اين حال به تحصيلات خود ادامه داد و آثار شعرای كرد و فارس را به دقت می‌خواند.
هه‌ژار، سال‌های متمادی از عمر خود را وقف مبارزات سياسی برای احقاق حقوق مردم كردستان كرد و در اين راه متحمل صدمات فراوان شد.
مدتی در كردستان عراق بود و در سال 1948 ميلادی برای معالجه بيماری سل به لبنان رفت به هنگام بازگشت از لبنان مدتی در سوريه ماند و در آنجا لهجه كردی كرمانجی را فرا گرفت، در حدود سال 1952 ميلادی به مصر رفت و از آنجا به باكو سفر كرد در آن شهر به عضويت در آكادمی علوم آذربايجان شوروی درآمد و بخشی از سروده‌ها و اشعارش را با ترجمه تركی منتشر كرد، پس از آن به كردستان عراق بازگشت و مدتی به حرفه عكاسی مشغول شد.
از سال 1971 ميلادی كه قرارداد متاركه جنگ بين دولت عراق و مصطفی بارزانی (رهبر جنبش كردهای عراق) به امضا رسيد به بغداد رفت و به عضويت در آكادمی علوم عراق درآمد و به خدمات ادبی و فرهنگی پرداخت.
در سال 1975 ميلادی به ايران بازگشت و در عظيميه كرج ساكن شد، وی برای نشر فرهنگ و ادب كرد انتشاراتی بنام «صلاح‌الدين ايوبی» تأسيس كرد و در مجله كردی «سروه» فعاليت داشت.
مرحوم عبدالرحمن در كنار مبارزات سياسی عليه رژيم شاه هيچ‌گاه از تحقيق و تأليف فارغ نبود، چنانچه در شمار دو، سه تن از شاعران بزرگ كرد به شمار می‌رود كه به لقب «شاعر ملی كرد» مفتخر شده است.
هه‌ژار، مسلمانی نيكو سيرت و فروتن و دارای فضايل اخلاقی بود، وی با سيد‌محمدامين شيخ‌الاسلامی مكری، متخلص به «هيمن»، دوست و معاشر بود.
مرحوم شرفكندی آثار با ارزشی از خود به جای گذاشته كه در شمار برخی از آنها، «ترجمه قرآن كريم به كردی» است، اين ترجمه پس از ويرايش «هادی مرادی» در سال 1380 شمسی، به همت انتشارات «احسان» تهران منتشر و مورد توجه و استقبال عامه كرد زبان واقع شده است.
وی دارای «فرهنگ كردی به فارسی» در 2 جلد است و همچنين «آثار البلاد و اخبارالهباد» زكريای قزوينی را به فارسی ترجمه كرده است، يكی ديگر از خدمات بزرگ علمی وی ترجمه «قانون» ابن سينا در 7 جلد به فارسی است.
اين شاعر نامدار كرد در اول اسفندماه 1369 شمسی در كرج درگذشت و پيكرش به مهاباد منتقل و در گورستان «بداق سلطان» در كنار استاد هيمن، به خاك سپرده شد.