کد خبر: ۱۸۰۴۸۲۱

تاریخ: ۳۱ تير ۱۳۸۸ - ۱۲:۳۶

نگاهی به كتاب «قواعد فقه ديات»

گروه انديشه: كتاب «قواعد فقه ديات» با قلم احمد حاجی ده‌آبادی به همت انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، نگارنده كتاب «قواعد فقه ديات» در اين اثر، قواعد باب ديات را از منظر فقه اماميه و فقه اهل سنت بررسی كرده است. كتاب حاضر دارای 8 فصل است، كه فصل اول با عنوان كليات دارای چهار گفتار؛ قاعده فقهی، ديه و مفاهيم مشابه، درباره قواعد فقه ديات و شيوه بحث و فوايد آن است. فصل دوم با عنوان قاعده ديه اعضا از 6 گفتار؛ مستند قاعده، شمول و عدم شمول قاعده نسبت به منافع، شمول و عدم شمول قاعده نسبت به اعضای داخلی، شمول و عدم شمول قاعده نسبت به اعضای غير يكی و دوتايی، استثنائات قاعده و قاعده ديه اعضا و قانون مجازات اسلامی تشكيل شده است.
فصل سوم هم با عنوان «قاعده ديه فلج كردن اعضا» در سه گفتار؛ مباحث اماميه (دو ثلث ديه عضو)، اهل سنت (ديه كامل عضو) و قاعده ديه فلج كردن اعضا و قانون مجازات اسلامی است و فصل چهارم با عنوان قاعده ديه از بين بردن عضو فلج، حاوی سه گفتار؛ فقه اماميه (ثلث ديه عضو)، اهل سنت (حكومت يا ثلث ديه)، قاعده و قانون مجازات اسلامی است. فصل‌های ديگر قاعده ارش و حكومت و ثبوت ديه در صورت عدم امكان قصاص نام دارد.
در مقدمه اين كتاب آمده است كه با گذشت بيش از ربع قرن از پيروزی انقلاب و با وجود تحقيقات فراوان هنوز طراوت مباحث جزايی و جنايی باقی است و همگان اذعان دارند كه تا رسيدن به جايگاه شايسته و بايسته فقه جزايی و جنايی، راه فراوان باقی مانده است. با اين وجود آنقدر كه در اين مدت به مسائل فقه جزايی و جنايی توجه شده به قواعد آن كمتر توجه شده است. به گونه‌ای كه تاكنون كتابی كه به صورت مستقل به بررسی قواعد خاص باب حدود و قصاص و ديات بپردازد به چاپ نرسيده است، گرچه تك‌نگاری‌هايی در اين زمينه صورت گرفته است.
نگارنده در مورد فقه جزا در فقه‌ اماميه بر اين باور است كه فقه جزايی و جنايی اماميه اگرچه از پشتوانه نظری و سندی و رويه علمی در دوره حكومتی پيامبر اكرم(ص) و اميرالمؤمنين(ع) برخوردار است، ولی در مقايسه با فقه عبادی و معاملی آن از رشد و توسعه مناسبی برخوردار نبوده است. اين امر را در بی‌رغبتی فقها در شرايط و اوضاع و احوالی كه بر جهان اسلام رفته است بايد جستجو كرد. در نتيجه توجه ايشان به فقه عبادی و معاملی معطوف گشت كه برای اجرای احكام الهی در اين زمينه، در بيشتر موارد به پشتوانه‌ای جز اعتقاد افراد و ايمان ايشان نيازی ديده نمی‌شود. پس از پيروزی انقلاب اسلامی و با اسلامی شدن قوانين مربوط به جرايم و مجازات‌ها، فقه جزايی و جنايی كانون توجه فقها و حقوقدانان شد.
لازم به ذكر است كه كتاب «قواعد فقه ديات»، تأليف احمد حاجی ده‌آبادی در 444 صفحه به شمارگان 1200 نسخه و به بهای 35000 ريال به همت انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی منتشر شده است.