کد خبر: ۱۸۴۱۶۱۹

تاریخ: ۰۴ آبان ۱۳۸۸ - ۰۹:۴۴

كتاب «رسائل شناخت قرآن» منتشر شد

گروه انديشه: كتاب «رسائل شناخت قرآن» تأليف آيت‌الله ميرزا‌مهدی اصفهانی با مقدمه، تحقيق و تعليق حسين مفيد به تازگی به همت انتشارات منير به چاپ رسيده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، كتاب رسائل شناخت قرآن از سه بخش تشكيل شده است: بخش نخست آن مقدمه‌ای است، درباره حجيت ظواهر از منظر مرحوم آيت‌الله ميرزامهدی اصفهانی (بنيانگذار مكتب معارف خراسان) به قلم حسين مفيد و بخش‌های دوم و سوم آن نيز شامل دو رساله از ميرزای اصفهانی با نام‌های «القرآن و الفرقان» و «فی وجه اعجاز كلام الله المجيد» است.
به گفته محقق نام كتاب و رسائل ميرزای اصفهانی، توسط محقق اثر و برگرفته از محتوای رساله‌ها گزينش شده است. در واقع اين كتاب در تلاش است تا پايه‌های شناخت قرآن را توضيح دهد. مسئله حجيت ظواهر يكی از مهم‌ترين بحث‌های علمی درباره قرآن است كه فقهای شيعه در ابتدای مباحث اصول فقه بيان می‌كنند تا هم شبهه غير قابل فهم بودن قرآن را كه برخی انديشمندان مطرح كرده‌اند را پاسخ گويند و هم شيوه مراجعه صحيح به قرآن را بيان كنند.
رساله القرآن و الفرقان نيز در واقع اشاره به دو نام كلام خداوند است كه در آيات مختلف و روايات معصومين بدان‌ها اشاره شده است؛ قرآن و فرقان. ميرزای اصفهانی در اين رساله خويش در تلاش است تا توضيح دهد كه چرا به كلام خداوند قرآن و فرقان گفته می‌شود.
به همين منظور در ابتدای امر اين دو جنبه را بوسيله روايات معصومان تشريح می‌كند تا بگويد كه قرآن اشاره به مقام جامعيت علمی كلام خداوند دارد كه طی آن علوم گسترده‌ای را تبيين فرموده است، اما فرقان اشاره به جنبه آيات محكمات قرآن دارد كه خداوند بوسيله برخی از آيات برای پيامبرش علوم متعددی را در مقام تربيت تدريجی امت تشريح فرموده و امر تربيت مردم در اثنای نزول تدريجی قرآن را برای پيامبر سامان داده است.
ميرزای اصفهانی رساله القرآن و الفرقان را به منظور بحث درباره شيوه شناخت كلام الاهی در پرتو تعليم پيامبر(ص) و اهل بيت(ع) او در چندين فصل سامان می‌دهد. در ابتدای امر بابی را می‌گشايد تا طی آن نشان دهد كه قرآن بايد در پرتو كلام كسانی‌كه در قرآن از ايشان به من عنده علم الكتاب (كسانی‌كه علم به همه كتاب در نزد ايشان است) ياد شده‌اند شناخته شود.
سپس باب ديگری را می‌گشايد تا نشان دهد كه مصاديق من عنده علم الكتاب (كسانيكه علم به همهی كتاب در نزد ايشان است) چه كسانی‌اند. در گام بعد ميرزای اصفهانی تلاش می‌كند تا ده باب اصلی از باب‌های علوم قرآن را بر روی علاقه‌مندان بگشايد، البته او در اين راستا از توضيح راجع به جنب تحدی قرآن و بيان گوشه‌هايی از علوم قرآنی و دلايلی كه علم الاهی در قالب كلام نازل شده است، نيز پرهيز نمی‌كند.
رساله فی وجه اعجاز كلام‌الله المجيد، رساله‌ای ايست كه می‌تواند گام بعدی در شناخت قرآن را برای علاقه‌مندان بردارد. اين رساله از آ‌ن‌روی نگارش يافته تا جنبه اعجاز قرآن را كه همانا علوم الاهی آن است، به اثبات برساند.
به منظور تبيين اين موضوع ميرزای اصفهانی در ابتدای رساله پس از آنكه تأكيد می‌‌كند، قرآن كلامی به لسان خداوند است و كلمه كلمه آن‌را خداوند فرموده، به تبيين وجه اعجاز قرآن می‌پردازد تا اثبات كند كه آنچه اعجاز قرآن را به اثبات می‌رساند، علوم الاهی پايان‌ناپذير آن است و پرداختن به ساير مسائل همچون ادبيت قرآن اگرچه نشان از اعجاز آن دارد، اما به واقع دورشدن از مقصود اصلی قرآن يعنی توجه به علوم آن است. به همين منظور ميرزای اصفهانی تلاش می‌كند تا نشان دهد قرآن كتابی است كه بر پايه عقل بنا نهاده شده و به سوی آن دعوت می‌كند و بهترين زنده‌كننده عقول آدميان است و اين مسئله را با تبيينی مفصل تشريح می‌كند.
در ادامه ميرزای اصفهانی برای اينكه شيوه دريافت علوم قرآن آموزش دهد، بابی را با موضوع چگونگی نظر دوختن به قرآن می‌گشايد تا شيوه فراگيری زبان قرآن را آموزش داده باشد، البته محقق و مصحح اين رسائل در انتهای رساله فی وجه اعجاز كلام الله المجيد، پاورقی‌های توضيحی درباره چند مسئله مهم از منظر ميرزای اصفهانی همچون حقيقت ولايت، محو موهوم و صحو معلوم يا مسئله لافكری، جايگاه آيات در كسب معرفت ربوبی، معنای اثبات صانع و توضيحی پيرامون احكام عقل از منظر ميرزای اصفهانی كه برگرفته از ساير آثار غير مطبوع ايشان است، آورده.
كتاب رسائل شناخت قرآن كه با تازگی به همت انتشارات منير به چاپ رسيده است، اگرچه به عنوان اثری مستقل در علوم قرآنی می‌تواند مورد توجه قرار گيرد، اما مقدمه‌ای مناسب برای ورود به علوم قرآنی است كه ميرزای اصفهانی در رساله ابواب الهدی، بدان‌ها اشاره كرده است. پيش از اين نيز رساله ابواب الهدی از ميرزای اصفهانی و با مقدمه و تعليقات فراوان حسين مفيد به همت انتشارات منير به چاپ رسيده بود كه مورد توجه علاقمند فراوانی قرار گرفت.
كتاب «رسائل شناخت قرآن» تأليف آيت‌الله ميرزا‌مهدی اصفهانی با مقدمه و تحقيق و تعليق حسين مفيد به تازگی به همت انتشارات منير به چاپ رسيده است.