کد خبر: ۱۹۱۵۸۴۰

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۳۸۹ - ۱۰:۵۰

فلش كارت قرآنی؛ روشی مؤثر برای تثبيت مفاهيم قرآنی در عصر كنونی

گروه فضای مجازی: يكی از راه‌هايی كه امروزه برای تعليم و فراگيری در دوران معاصر ايجاد شده، آموزش قرآن و مفاهيم دينی به صورت غيرحضوری و مكاتبه‌ای‌ است كه يكی از اين روش‌ها آموزش از طريق فلش كارت محسوب می‌شود كه در عصر كنونی درصدد يافتن جايگاهی متناسب با جايگاه قرآن در اين فضا است.

به‌طور اساسی يادگيری به يك گروه از فرآيندها برای قراردادن چيزها در مغز و بازيابی آن‌ها در آينده اطلاق می‌شود؛ اين گروه فرآيندها شامل دريافت، كدنگاری، ذخيره‌سازی و بازيابی اطلاعات از مغز است و هرجا شخص تجربه‌ پيشين خود را به ياد می‌آورد، مجموعه‌ای از اين فرآيندها درباره تجربه در مغزش اتفاق می‌افتد.
فلش كارت، جزء ابزارهای آموزشی قرار می‌گيرند كه مبتنى بر آموزش نوين ساماندهی شده‌ و قادر است به كمك دستاوردهاى نوين اطلاعاتی به تدريج طيف وسيعى از آموزش‌های علوم مختلف را برای مخاطبان مختلف تحت پوشش قرار دهد و قرآن و معارف اسلامی يكی از علومی‌ است كه از طريق فلش كارت می‌تواند زمينه آموزشی وسيعی را شامل شود.
در حال حاضر مؤسساتی نرم‌افزاری همچون مؤسسه نرم‌افزاری عروج انديشه در كنار توليد محصولات نرم‌افزاری در راستای گسترش آموزش الكترونيكی، اقدام به توليد اولين فلش كارت حفظ قرآن به همراه جعبه لايتنر در سال گذشته كرد كه اين عمل نوآورانه و فن‌آورانه شايسته تقدير است، زيرا تثبيت و مرور آيات حفظ شده توسط حافظان قرآن كريم را به همراه دارد.
محققان بسياری با تحقيق بر روی پديده‌های مرتبط با حافظه، آن را اندازه‌گيری ‌كردند و به سؤالاتی همچون چرا مردم برخی اطلاعات را به‌ياد می‌آورند و بعضی را از ياد می‌برند؟، آيا می‌توان حافظه را تقويت كرد و يادگيری را بهبود بخشيد؟، ظرفيت حافظه چقدر است؟ و امثالهم پاسخ دادند و بر اين اساس نهايتاً اين نتيجه را كه عملكرد عمومی حافظه در همگان‌ يكسان است، كسب كردند.
اين در حالی است ‌كه يادگيری كيفيت و عملكرد خاص خود را دارد؛ اغلب افراد حافظه را دست‌كم به دو بخش حافظه كوتاه‌مدت و بلندمدت تقسيم می‌كنند؛ نظريات مختلفی درباره چگونگی ثبت اطلاعات در حافظه وجود دارد كه نظريه اول عبارت از اينكه اطلاعات ابتدا وارد حافظه‌ كوتاه‌مدت و سپس از طی يك فاصله زمانی وارد حافظه‌ بلندمدت می‌شود و نظريه دوم اين دو حافظه را موازی يكديگر می‌داند.
فلش كارت به نوعی روش دكتر «سباستين لايتنر» يك روش يادگيری اصولی است كه بر پايه تمرين و تكرار بهينه در بازده‌های زمانی مشخص و مناسب صورت می‌گيرد و به تجربه نتايج شگفت‌انگيزی در يادگيری صحيح مطالب و به يادسپاری و حفظ كردن انبوه اطلاعات داشته است و مبتنی بر يادگيری توسط فلش‌كارت(Flash Card) و جعبه كارت(Card Box) است.
اين كارت‌ها يك برگه‌ كاغذ است كه در رو و پشت آن مطلب موردنظر نوشته می‌شود و برای استفاده كافيست تعدادی از اين كارت‌ها را برداشته و روی كارت را بخوانيم و در جعبه قرار دهيم كه اين فاصله‌ زمانی مرور بعدی كارت طولانی‌تر می‌شود و چون در هر مرحله كم‌تر و در فواصل زمانی طولانی‌تری تكرار می‌شوند و فاصله‌ بين تكرارها بيش‌تر و بيش‌تر می‌شود فرآيند يادگيری مؤثر را برای مخاطبان به همراه می‌آورد.
به اين‌ترتيب می‌توان مطمئن شد كه پس از اتمام مراحل مرور تكرار شونده و تأخيری، كدنگاری آن مطلب در حافظه‌ بلندمدت انجام شده است و احتمال فراموشی آن تقريباً از بين رفته و به حداقل می‌رسد؛ بنابراين فلش كارت وسيله مناسبی برای حفظ كردن يعنی به‌يادسپاری و به‌يادآوری مطالب يادگرفتنی از جمله لغت‌ها، واژه‌ها و اصطلاحات زبان و ... است.
با اين توصيفات بايد گفت با استفاده از فلش كارت برای حفظ و يادگيری قرآن می‌توان تمامی آيات قرآن را به صورت مجزا به مخاطبان در هر رده سنی ارائه كرد كه اين امر بهترين گزينه برای تثبيت و مرور آيات قرآن كريم است كه يكی از ويژگی‌های اين روش حفظ آيات به شكل مرحله‌ای، استفاده از روش حفظ تلفيقی، تنظيم فرآيند يادگيری، ملكه شدن اطلاعات، افزايش سرعت يادگيری، يادآوری سريع اطلاعات، ماندگاری محفوظات، ايجاد نشاط و انگيزه در يادگيری، استفاده آسان و راحت، جلوگيری از فراموشی و انبساط حافظه است.
فلش كارت حفظ قرآن به عنوان محصولی فرهنگی برای افرادی كه قدرت خواندن و نوشتن دارند، طراحی شده است كه محتوای فلش كارت مؤسسه عروج انديشه با همكاری و مساعدت پژوهشگران و طلاب جامعة القرآن قم توليد و تدوين شد و آموزش متوالی را برای حافظان قرآن كريم به همراه دارد.
همچنين از ديگر ويژگی‌های منحصر به فرد اين نوع ابزار می‌توان به امكان يادگيری تلفظ صحيح كلمات همزمان با يادگيری، يادگيری ماندگار و تقريباً بدون فراموشی، استفاده از فناوری اطلاعات و آموزش الكترونيكی، سرعت يادگيری بالا و تنوع و جذابيت در يادگيری، امكان آموزش به‌صورت يادگيری شخصی و بدون نياز به معلم اشاره كرد كه سختی‌های يادگيری را با كاستن رفت و آمدها و صرفه‌جويی در وقت و هزينه را به حداقل می‌رساند.
به اين ترتيب آموزش تصويری از تكامل آموزش‌های مشاركتی و شخصی در مقايسه با آموزش سنتی است كه اين نظام آموزشی به دليل داشتن امتيازات فراوان می‌تواند ضرورت اجتناب‌ناپذير و يك راه حل منطقی برای نظام آموزشی باشد.
در پايان بايد افزود متوليان فرهنگی بايد با فراهم آوردن زيرساخت‌های مناسب چون ارائه خدمات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مناسب و ارزان، حمايت از موسسان اين‌گونه پروژه‌های علمی و تبليغات آموزش مكاتبه‌ای و غيرحضوری در ميان مردم بستر مناسبی را برای رشد و ارتقاء سطح علمی كشور به وجود آورند.