کد خبر: ۱۹۵۸۲۵۶

تاریخ: ۲۸ تير ۱۳۸۹ - ۱۰:۳۴

شناخت خداوند؛ ضرورت يا نياز/7

آيه 56 سوره «ذاريات» مويد لزوم شناخت خداوند از سوی انسان‌ها است

گروه انديشه و علم: رسيدن به كمال انسان منوط به شناخت مبدا است. در اين ميان هدف از خلق جن و انس نيز عبادت خداوند است. در آيه 56 سوره «ذاريات» نيز «ليعبدون» به «ليعرفون» تفسير شده‌است. اين آيه مويد اين مطلب است كه خداوند نيازی به عبادت بندگان ندارد بلكه انسان آفريده شده تا خداوند را بهتر بشناسد.

حجت‌الاسلام «علی حيدری‌اهوازی»، مدرس حوزه علميه خرمشهر در گفت‌‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، به آيه 56 سوره ذاريات، « ‌وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ»، «و جن و انس را نيافريدم جز براى آنكه مرا بپرستند» اشاره كرد و گفت: خداوند سبحان علت‌العلل است و تمام كائنات و موجودات علت معلول او هستند.
وی تصريح كرد: گرچه خداوند نيازی به عبادت و بندگی جن و انس ندارد، اما اين انسان است كه بايد از خداوند مدد بگيرد و او را عبادت كند.
حيدری‌اهوازی افزود: انسان در هر مقام و منزلتی كه باشد فقير و محتاج خداوند است، هر چند كه نبی مقّرب باشد. چرا كه انسان استقلال به ذات خود ندارد و وجود او به وجود خداوند قوام پيدا می‌كند.
مدرس حوزه علميه خرمشهر تأكيد كرد: از آن‌جايی كه جن و انس برای عبادت و بندگی خداوند آفريده شده‌اند، لازم است كه خود مخلوقات به عبادت و بندگی بپردازند تا اين‌كه به كمال و تماميت برسند. به جرأت می‌توان گفت تا عبادت نباشد شناخت خداوند نيز به دست نمی‌آيد.
وی با بيان اين‌كه خداوند ضرورت و نياز به شناخت توسط بندگان ندارد، افزود: خداوند بی‌نياز از شناخت توسط بندگان است. ولی با توجه به اين‌كه خداوند واجب‌الوجود است بر خود واجب می‌داند كه موجوداتی مانند انسان، جن و غيره را كه مستحق وجود هستند خلق كند تا او را بشناسند.
به گفته حيدری‌اهوازی، يكی از عوامل شناخت خداوند، عبادت و بندگی است چرا كه انسان در پيمودن راه كمال و تعالی با خطرهای سرنوشت‌ساز مواجه می‌شود و اگر نيروی مافوق نباشد، قطعاً در انتخاب راه به بی‌راهه خواهد رفت و به بدبختی و شقاوت دچار خواهد شد‌. ‌لذا از طريق عبادت و راه‌های قلبی و عرفان به شناخت پرودگار و خالق خود پی می‌برد.
وی افزود: بر اساس آيه 5 سوره مباركه «حمد»، «إِیَّاكَ نَعْبُدُ وإِیَّاكَ نَسْتَعِينُ»، «[بار الها] تنها تو را مى‏پرستيم و تنها از تو يارى مى‏جوييم» عبادت راهی برای كمك گرفتن از خداوند است، اگر عبادت بدون شناخت باشد بيهوده و بی‌اثر است. اين نوع عبادت و بندگی كه با شناخت همراه است يكی از راه‌هايی است كه انسان را به شناخت خداوند می‌رساند.
مدرس حوزه علميه خرمشهر، گفت: برهان اثر و مؤثر و نشانه‌های وجود خداوند دليل ديگری هستند برای شناخت خداوند. حضرت علی(ع) در حديثی می‌فرمايد: هر چيزی در اين دنيا اثر و دليلی دارد، پس چگونه می‌توان عظمت خلقت را ديد و به خالق آن يقين نداشت. در اين ميان هر پديده‌ای خالقی می‌خواهد.
وی تصريح كرد: نزديك‌ترين راه برای شناخت خداوند، اثر قلبی است. گرچه نزديك‌ترين راه است ولی سخت‌ترين راه شناخت محسوب می‌شود. معرفت و شناخت خداوند منشأ تمام خيرات است. نداشتن شناختی از خداوند منشأ گناهان و كج‌روی‌ها و مشكلات جامعه بشری است. به فرموده امام علی(ع) ابتدا و رأس دين‌داری، شناخت خداوند است. جامعه‌ای كه دين نداشته باشد به آرامش نمی‌رسد.
حيدری‌اهوازی افزود: با معرفت خداوند زندگی معنا می‌گيرد و محتوا می‌يابد. بدون شناخت او همه چيز پوچ و ناچيز است. آن‌هايی كه دست به خودكشی می‌زنند به علت عدم شناخت خداوند است. اين افراد به نتيجه‌ای رسيده‌اند كه زندگی پوچ و توخالی است. به ديدِ آنان، عاقبت امر، نابودی و خاك شدن انسان است. به همين دليل دست به خودكشی می‌زنند. اين در حالی است كه انسانِ آشنا به خداوند، برای همه موجودات معنا قائل می‌شود و تمام اشيا را هدفمند می‌داند.
وی ادامه داد: اگر عبادت ظاهری مقدمه‌ای برای حضور قلب باشد، می‌تواند به‌عنوان وسيله‌ای برای رسيدن به معرفت و شناخت خداوند باشد. ولی اگر بدين منوال ادامه يابد و هيچ‌گونه تغييری در معنا و محتوای عبادت حاصل نشود، هيچ وقت مثمر نخواهد بود.
مدرس حوزه علميه خرمشهر اظهار كرد: انسان می‌تواند از طريق عبادت، عارف شود. عبادتی مد نظر است كه روح و معنا داشته باشد و عاشق به معشوق دل بندد. آ‌ن‌هايی كه به عبادت ظاهری اكتفا می‌كنند هيچ وقت طعم لذت شناخت خداوند و بندگی حقيقی او را نمی‌چشند.
وی ادامه داد: معرفت خداوند منشأ توحيد او است. با شناخت خداوند پی به وحدانيت او خواهيم برد، چرا كه معرفت او تصديق و اثبات وجود را می‌طلبد. برای رسيدن به كمال حقيقی، انسان ناچار است نسبت به خداوند، شناخت و معرفت داشته باشد.