کد خبر: ۲۲۰۷۰۸۷

تاریخ: ۲۶ مهر ۱۳۹۰ - ۱۱:۲۷

«ديوان نقابت» برگزيده جشنواره ملی مسكویِه شد

گروه انديشه: كتاب «ديوان نقابت؛ پژوهشی در باره پيدايش و گسترش اوليه تشكيلات سرپرستی سادات»، اثر محمد‌هادی خالقی در جشنواره ملی «مسكویِه» برگزيده و شايسته تقدير شناخته شد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) به نقل از پايگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحديث قم، نخستين جشنواره ملی مسكويه(ويژۀ علم تاريخ)، با پيشنهاد انجمن ايرانی تاريخ اسلام و با همكاری بيش از ده نهاد علمی معتبر ديگر از جمله بنياد ايران‌شناسی، انجمن تاريخ‌پژوهان، دانشگاه تهران، دانشگاه اصفهان، دانشگاه شهيد بهشتی، بنياد دائرةالمعارف، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، فرهنگستان‌های علوم و هنر، جهاد دانشگاهی، جامعة المصطفی(ص) و... و نيز چند نهاد علمی ـ اجرايی كشور از جمله معاونت فرهنگی وزارت علوم ، دبيرخانه جشنواره فارابی و سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ايران برگزار شد و به عنوان جشنواره‌ای دوسالانه به ثبت رسيد.
بنابر اين گزارش، كتاب «ديوان نقابت؛ پژوهشی در باره پيدايش و گسترش اولیۀ تشكيلات سرپرستی سادات»، تاليف محمد‌هادی خالقی، پژوهشگر پژوهشكده علوم و معارف حديث مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحديث، در اين جشنواره در گروه «تاريخ فرهنگ و تمدن»، برگزيده و شايسته تقدير شناخته شد.
اين پژوهش، در تابستان 1387، توسط پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم منتشر شده است.
نقابت به معنی «سرپرستی و رياست» است و ديوان نقابت، بر آن بخش از تشكيلات سياسی ـ اداری حكومت عباسيان اطلاق می‌شد كه در نيمه نخست قرن سوم هجری شكل گرفت و وظيفه سرپرستی سادات(بنی هاشم) را بر عهده داشت.
خليفه يا سلطان، از ميان شخصيت‌های صالح، عالم و مقبول بنی هاشم، سرپرستی برای تمامی سادات سرزمين های زير فرمان خود بر می‌گزيد كه «نقيب النقباء» ناميده می‌شد و ادارۀ ديوان نقابت و انتخاب نقيبان شهرها، محله‌ها و قبايل بر عهده او بود.
هر نقيب، موظف به پرداخت مقرری ماهانه، حفظ انساب و صيانت از شأن سادات تحت سرپرستی خود بود كه بر تحصيل، ازدواج، اشتغال و معاش آنان نظارت داشت و از حقوق آنها در دادگاه‌ها و ديگر ديوان‌ها دفاع می‌كرد.
اين تشكيلات، از تركستان چين در شرق تا اندلس در غرب جهان اسلام، دامن گسترد و پس از عباسيان نيز قرن‌ها در دولت‌های مختلف اسلامی دوام آورد و همچنان در برخی جوامع اسلامی(از جمله مصر) فعال است.
يادآور می‌شود، كتاب «ديوان نقابت»، با شمارگان 1400 نسخه، در320 صفحه جلد نرم، قطع رقعی و بهای 3900 تومان، توسط پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی روانه بازار نشر شده است.