کد خبر: ۲۴۱۴۸۹۸

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۳۹۱ - ۰۹:۴۹

قرآن، زندگی، روزمرگي/7

«وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ»؛ مؤيدی بر شرط نزول نصرت الهی

گروه فعاليت‌های قرآنی: فعال و داور قرآنی با بيان اينكه استعانت از صبر و نماز، شرط تنزل نصرت الهی هستند، تصريح كرد: آنكس كه خواهان بهره‌مندی از رحمت و نصرت الهی است بايد صابر، نمازگزار و ياری‌گر دين خدا باشد.

سيدحسن موسوی، فعال و داور قرآنی در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، با اشاره به آيه مباركه «اياك نعبد و اياك نستعين» و طرح اين پرسش كه اگر تنها بايد از خدا كمك خواست، به آيه 26 سوره مائده «تعاونوا علی بالبر و تقوا، همديگر را بر نيكی و تقوا كمك كنيد» نيز اشاره و تصريح كرد: در پاسخ بايد گفت كه به اقتضای توحيد افعالی همه كارهای نيك از آن خداست.
وی در توضيح بيشتر ادامه داد: همه فاعل‌ها از درجات و شئون فاعليت خداوند سبحان هستند؛ به اين معنا كه اوست آفريدگار انسان‌های مددكار و عطاكننده توان امداد به آنها. در حقيقت ايشان آيت خداوند هستند و اين كارها همه از اوصاف فعلی خداوندی‌ست كه از مقام فعل او انتزاع شده و زايد بر ذات اوست، لذا استعانت از هر چيزی، استعانت از فيض خداست نه غير از آن و هيچ معينی در اعانت خود مستقل نيست.
اين فعال قرآنی گفت: واژه استعانت، مصدر باب استفعال از ريشه «عون» در لغت به معنای كمك و پشتيبانی خواستن است؛ حقيقت استعانت كمك خواستن بنده از خدا برای دريافت قدرت و توان جهت سهولت در انجام كارهاست.
موسوی افزود: مفهوم استعانت در قرآن كريم در قالب نستعين(حمد)، استعينوا(بقره)، المستعان(يوسف)، تعاونوا(مائده)، اعينونی(كهف) آمده است. واژه نصرت در سوره(آل‌عمران) نيز با اندك اختلافی مفهوم «عون» را می‌رساند. همچنين از مضمون برخی آيات نظير درخواست حضرت موسی(ع) از خداوند برای همكاری هارون كه در سوره «طاها» آمده است و نيز كمك خواستن حضرت لوط(ع) از قوم خويش در سوره «هود»، مفهوم استعانت مستفاد می‌شود.
وی با بيان اينكه اعتقاد بر اين است كه استعانت در وهله اول از نماز و روزه باشد، تصريح كرد: ويژگی‌های بی‌همتای صبر و نماز در زمينه‌های فردی، اجتماعی، مادی و معنوی باعث شده تا برای استعانت از آن دو مهم، تأكيد مؤكد شود، لذا پناه بردن به درگاه عبوديت الهی در نماز روح ايمان را در بنده بيدار و او را متوجه اين حقيقت می‌سازد كه به رشته‌ای ناگسستنی چنگ زده است. صبر بر گرفتاری و طاعت در برابر معصيت، هر مصيبت بزرگ را كوچك كرده، زمينه‌ساز تسليم بنده در برابر خدا می‌شود.
موسوی با اشاره به اينكه در روايات آمده هرگاه كار بر رسول(ص) سخت و از چيزی اندوهناك می‌شدند به نماز پناه می‌بردند، اضافه كرد: در روايات تأكيد شده كه هنگام شدائد و سختی‌ها روزه گرفته، نماز بخوانيد، لذا فقها با استناد بر اين روايات بر استحباب نمازهای مخصوص هنگام بروز حوادث دشوار فتوا داده‌اند.
اين فعال قرآنی اظهار كرد: خدای سبحان در قرآن به مؤمنان دستور استعانت از صبر و نماز می‌دهند با اينكه نصر و كمك فقط نزد اوست «و من نصر الا من عندالله» «پيروزی و نصرت فقط از نزد خداست»، لذا با توجه به اينكه معين و مستعان تنها خداوند متعال است و انحصار نصر و پيروزی از نزد باری‌تعالی، از اين‌رو دستور استعانت از صبر و نماز به مؤمنان داده است، كه ياری فرستادن خدا مشروط است و نه مطلق لذا فرمود «ان تنصروالله ينصركم» «اگر خدا را ياری كنيد خدا شما را ياری می‌كند» از اين‌رو خدای سبحان عده‌ای را كه از ياد او اعراض و به خود اكتفا كرده‌اند مخذول می‌كند.
وی گفت: در آيه محل بحث با امر به استعانت از صبر و نماز به شرط تنزل نصرت الهی اشاره شده است، يعنی آنكس كه خواهان بهره‌مندی از رحمت و نصرت الهی است بايد صابر، نمازگزار و ياری‌گر دين خدا باشد. لذا نتايج استعانت و ياری خواستن از خدا، قوی الايمان شدن، آرامش كامل داشتن، عزت نفس و احترام و جذابيت و ... است.
موسوی نتيجه گرفت: انسان به خدايی كه بی‌نياز مطلق است تكيه كرده و از او استعانت می‌جويد، بر اين اساس است كه خداوند يكی از وظايف مؤمنان را استعانت از خدا به وسيله نماز و صبر دانسته و از آنها می‌خواهد كه از صبر به منظور خودباوری و از نماز به‌عنوان وسيله نيرو گرفتن از خدای متعال بهره گرفته در مسير تكامل در برابر حوادث و مشكلات و شدائد ايستادگی نمايد. البته بايد توجه داشت صبر و نماز در صورتی معين بوده كه صبر، حقيقی بوده و نماز نيز واقعی، به گونه‌ای كه واقعاً انسان صابر خود را در معيت خدا دانسته و نماز را به گونه‌ای به پا دارد كه بازدارنده او از زشتی‌ها ‌باشد؛ اين بازداری نشانه قبولی نماز است.