کد خبر: ۲۴۲۷۵۳۶

تاریخ: ۱۷ مهر ۱۳۹۱ - ۰۸:۱۳

بسیاری از مشكلات جامعه نتيجه بی‌توجهی افراد به واژه رحم و رحمت است

گروه اندیشه:‌ بسياری از مشكلات جامعه نتيجه بی‌توجهی بعضی از افراد به واژه رحم و رحمت است و اگر بتوانيم نقش اثرگذار آن را درك و به آن توجه كنيم، به طور حتم بسياری از مسائل جوامع بشری حل می‌شود.

حجت‌الاسلام عباس بابائيان، امام جمعه بابلكنار در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه مازندران، نمايندگی بابل، درباره معنای رحمت، گفت: رحمت به‌معنای مهربانی و رقتی است كه مختص انسان است و نسبت به شخصی كه مورد ترحم قرار می‌گيرد، است ولی مراد از رحمت خداوند این معنا نیست.
وی افزود: رحمت الهی به‌معنای اعطا و احسان است و در ذات خداوند انفعال وجود ندارد و نعمت به مواهب الهی گفته می‌شود كه نصيب بندگان می‌شود و در حقيقت رحمت شفقت و مهربانی با كسی بوده كه نيازمند است ولی در نعمت چنين شرطی وجود ندارد و چنانچه به فردی كه نياز ندارد چيزی داده شود، نعمت محسوب می‌شود، ولی رحمت به‌كار برده نمی‌شود.
بابائيان با بيان اينكه رحمت از اسما‌ مخصوص خداوند است، تصريح كرد: هر مسلمانی در نماز يوميه خود 60 بار واژه رحمت را به‌كار می‌برد و اين تكرار بيانگر اين است، زمانی‌كه انسان رحمت الهی را بر زبان جاری می‌سازد، نمی‌تواند انسان بی‌رحمی باشد و با مشاهده مريض، درمانده، فقير و نيازمند و...بی‌تفاوت باشد.
وی افزود: بسياری از مشكلات جامعه نتيجه بی‌توجهی بعضی از افراد به واژه رحم و رحمت است و اگر بتوانيم نقش اثرگذار آن را درك و به آن توجه كنيم، به‌طور حتم بسياری از مسائل جوامع بشری حل می‌شود و قرآن نيز نگاه خاصی به اين واژه دارد و رحمت خداوند هر چيزی را در برمی‌گيرد.
امام جمعه بابلكنار ضمن اشاره به‌معنای رحمت در قرآن، اظهار كرد: در قرآن كريم برخی از امور با كلمه رحمت توصيف شده است و برخی از مفسران رحمت را هم معنای نعمت و يا نعمت را بخشی از رحمت عنوان كردند و در آيه 178 سوره مبارکه بقره نعمت به معنای لطف و احسان و توفيق آمده است، چنانکه در قرآن می‌خوانیم؛ «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَیْكُمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَى بِالأُنثَى فَمَنْ عُفِیَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَیْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاء إِلَیْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ »،«اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد درباره كشتگان بر شما حق قصاص مقرر شده آزاد عوض آزاد و بنده عوض بنده و زن عوض زن و هر كس كه از جانب برادر‌[دينى]اش [يعنى ولى مقتول چيزى از حق قصاص به او گذشت‏شود [بايد از گذشت ولى مقتول] به‌طور پسنديده پيروى كند و با‌[رعايت] احسان‌[خونبها را] به او بپردازد اين‌[حكم] تخفيف و رحمتى از پروردگار شما است پس هر كس بعد از آن از اندازه درگذرد وى را عذابى دردناك است.»
وی ادامه داد: در آيه 105 سوره مبارکه بقره، رحمت به‌معنای رسالت و نبوت بيان شده است و در قرآن کریم آمده است: «مَّا یَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلاَ الْمُشْرِكِينَ أَن یُنَزَّلَ عَلَیْكُم مِّنْ خَیْرٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَاللّهُ یَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَن یَشَاءُ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيم»‌، «به كسانى‌كه از اهل كتاب كافر شده‏اند و نه مشركان‌[هيچ كدام] دوست نمى‏دارند خيرى از جانب پروردگارتان بر شما فرود آيد با آنكه خدا هر كه را خواهد به رحمت‏خود اختصاص دهد و خدا داراى فزون‏بخشى عظيم است.»
بابائیان با اشاره به كاربرد ديگر واژه رحمت در قرآن، بیان كرد: در آيه 64 سوره مبارکه بقره، رحمت به عنوان گذشت و بخشش گناه تعريف شده است: «ثُمَّ تَوَلَّیْتُم مِّن بَعْدِ ذَلِكَ فَلَوْلاَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنتُم مِّنَ الْخَاسِرِينَ»‌، «‌سپس شما بعد از آن [پيمان] رويگردان شديد و اگر فضل خدا و رحمت او بر شما نبود مسلما از زيانكاران بوديد» و همچنين در ايه 112 سوره مبارکه نساء رحمت به‌معنای عطوفت و رحمت آمده است و در آيه 107 سوره آل‌عمران هم معنی پاداش آخرت و بهشت عنوان شده است:« وَأَمَّا الَّذِينَ ابْیَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِی رَحْمَةِ اللّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ»،«و اما سپيدرويان همواره در رحمت‏خداوند جاويدانند.»
وی با بیان اینکه، انسان‌ها با اعمال و اقداماتی می‌توانند در معرض رحمت الهی قرار گيرند، که نيكوكاری يكی از آن دسته اعمال است و خداوند در آيه 58 سوره مبارکه اعراف می‌فرماید: «وَالْبَلَدُ الطَّیِّبُ یَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِی خَبُثَ لاَ یَخْرُجُ إِلاَّ نَكِدًا كَذَلِكَ نُصَرِّفُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَشْكُرُونَ»، «و زمين پاك [و آماده] گياهش به اذن پروردگارش برمى‏آيد و آن‌‌[زمينى] كه ناپاك‌[و نامناسب] است‌[گياهش] جز اندك و بى‏فايده برنمى‏آيد اين گونه آيات [خود] را براى گروهى كه شكر مى‏گزارند گونه‏گون بيان مى‏كنيم.»
امام جمعه بابلكنار با بیان اینکه، صبر و شكيبايی در برابر مصائب از ديگر عوامل ريزش رحمت الهی است، عنوان کرد: خداوند در آيه 155 سوره مبارکه بقره صبر را از عوامل دريافت رحمت ذكر کرده و می‌فرماید: «وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَیْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ»،«و قطعاً شما را به چيزى از [قبيل] ترس و گرسنگى و كاهشى در اموال و جانها و محصولات مى‏آزماييم و مژده ده شكيبايان را»
وی با بیان اینکه خداوند در قرآن كريم، فرمانبری از ذات اقدس الهی را از ديگر اسباب ريزش رحمت بيان فرمودند، افزود: اقامه نماز و پرداخت زكات، مهربانی با ضعفا و توبه از ديگر عوامل دريافت رحمت خداوند است به‌طوری‌که در آيه 56 سوره مبارکه نور آمده است: «وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ »،«و نماز را برپا كنيد و زكات را بدهيد و پيامبر [خدا] را فرمان بريد تا مورد رحمت قرار گيريد.»
امام جمعه بابلكنار بیان کرد: ما بايد منشأ و مبدا رحمت را بشناسيم و بدانيم كه رحمت خدا آن قدر گسترده است كه قابل شمارش نيست و شكر الهی را به جای آوريم و شكرگذاری نيز بر دو قسم قلبی و زبانی است كه شكر قلبی به‌معنای انديشه كردن در برابر رحمت و شكر زبانی نيز ثنا گفتن است.
وی پرهيز از گناه را از ديگر وظايف انسان‌ها در برابر رحمت الهی دانست و افزود: كفر، سرپيچی از فرمان الهی، نقض عهد و قطع امر الهی، عهد‌شكنی، قتل نفس عمدی، نفاق با پيامبر و دين، اذيت كردن خدا و رسول(ص)، سوءظن نسبت به خدا، كتمان حقايق، سوء‌تربيت، تهمت به افراد، كذب و دروغ، ظلم و ستم نسبت به يكديگر و بخل از جمله عوامل سلب رحمت الهی است كه متاسفانه در جامعه در برخی از افراد به وفور يافت می‌شود.
بابائیان اظهار کرد: اين درحالی است كه خداوند در قرآن کریم انسان‌ها را به اتحاد، انسجام و انس و الفت دعوت می‌فرمايد و چنانچه اين الفت در جامعه ايجاد شود و پيروی از ولايت و امامت موج بزند، آن جامعه هميشه پيروز و سربلند است.
وی با اشاره به مصاديق رحمت الهی، افزود: خداوند در آيه 28 سوره مبارکه شورا، باران را يكی از مصاديق رحمت معرفی می‌کند و می‌فرماید: «وَهُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِيدُ‌»‌، «و اوست كسى‌كه باران را پس از آنكه [مردم] نوميد شدند فرود مى‏آورد و رحمت‏ خويش را مى‏گسترد و هم اوست‏سرپرست‏ستوده» و در آيه 73 سوره مبارکه قصص، شب و روز و در آيه 57 سوره مبارکه اعراف، باد را از مصاديق رحمت ذكر کرده است.
وی افزود: خداوند در آيه 17 سوره مبارکه هود، تورات را از ديگر مصاديق رحمت بيان فرمودند: «أَفَمَن كَانَ عَلَى بَیِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ وَیَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إَمَامًا وَرَحْمَةً »،«آيا كسى‌كه از جانب پروردگارش بر حجتى روشن است و شاهدى از [خويشان] او پيرو آن است و پيش از وى [نيز] كتاب موسى راهبر و مايه رحمت بوده است و در آيه 107 سوره مبارکه انبيا، پیامبر اکرم(ص) را از مصادیق رحمت آورده است: «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ»‌، «و تو را جز رحمتى براى جهانيان نفرستاديم» و در آيه 20 سوره مبارکه جاثئه، قرآن کریم را از ديگر مصاديق رحمت عنوان شده است، «هَذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمِ یُوقِنُونَ»،«اين [كتاب] براى مردم بينش‏بخش و براى قومى كه يقين دارند رهنمود و رحمتى است».