کد خبر: ۲۵۳۶۳۰۳

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۵:۴۱

موزه ملی قرآن؛ موزه‌ای در عمق 14 متر زيرزمين و قامتی به بلندای افلاك

گروه اجتماعی: تنها موزه تخصصی كشور كه نام عظيم قرآن را به همراه دارد، موزه‌ای است كه 14 متر زير زمين ساخته شده است اما آثار موجود در آن به حدی عظيم و شگفت‌انگيز است كه نشان از ارادت آسمانی مردمان اين سرزمين به قرآن را دارد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) موزه ملی قرآن كريم جزء معدود موزه‌هايی است كه نه تنها در روز جهانی موزه‌ها بلكه در تمام طول سال بازديد از آن رايگان است.
موزه‌ای منحصر به آيات قرآنی و نه تنها كتاب قرآن. در اين موزه حتی دشنه‌، لباس، ظرف، صندوق، بشقاب، تابلو، و ... منقش به آيات قرآنی از جمله «آيت‌الكرسی» نگهداری می‌شود.
البته نكته‌ای كه می‌توان آن را از نقاط مثبت اين موزه دانست محدود نبودن آثار ارائه شده در آن به آثار قديمی است. در موزه ملی قرآن آثار فاخری از خط، نقاشی، خط‌ ـ نقاشی، تذهيب، مشبك، سياه‌مشق، مينياتور و آثار هنری تركيبی از چند هنر به نمايش گذاشته شده است. آثاری كه برخی از آنها يقيناً برای آيندگان نمونه‌ای قابل تحسين از هنر عصر كنونی ماست.
البته تفاوت‌های اين موزه به همين مسائل محدود نمی‌شود بلكه برخلاف ساير موزه‌ها و تنها به دليل شرايط مكانی اين موزه كه در مجاورت مكان‌های حساس امنيتی از جمله مجمع تشخيص مصلحت نظام قرار گرفته است، قبل از ورود به آن بايد تمام وسايل همراه خود را تحويل دهيد و سپس وارد دالانی با شيشه های مات می شويد كه شما را از فضای سبز بيرونی جدا كرده تا رسيدن به موزه راهنمايی می‌كند.
پس از پايين رفتن از چندين پله (موزه 14 متر زير زمين قرار دارد) درب ورودی سالن اصلی موزه ملی قرآن كريم را می‌توانيد ببينيد و در هنگام ورود اولين چيزی كه نظر شما را به خود جلب خواهد كرد، لوستری بسيار زيبا تركيبی از هنرهای فلز‌كاری و مينا كاری و ... است كه فضای گرد شكل بين سه طبقه موزه را به خود اختصاص داده است.
فضايی بسياری آرام، كه اگر ورود شما مصادف با برگزاری كلاس‌های قرآن كاركنان سازمان ميراث فرهنگی نشود، اين فضا را نوای زيبای قرآن تلطيف‌تر می‌كند. فضايی بسيار دل‌انگيز و به حدی آرام كه می‌توانی صدای گام‌هايت را بشنوی و در سكوت آن محو ديدن كتاب‌ها و محصولاتی شوی كه اگر چه خود مربوط به صد‌ها سال قبل هستند، اما محتوا و پيامشان هيچ كهنگی به خود نگرفته و بی هيچ زنگاری تازه تازه چشمت را می‌نوازد.
نقاشی‌های زيرلاكی روی جلد قرآن‌ها كه بعد از صد‌ها سال هنوز جلا و زيبايی خود را حفظ كرده‌اند، جلد‌ها منقش به گل و گياه، نمادی از بهشت هستند، يعنی اين كتاب باب بهشت است اگر باز كنی؛ صفحات اول قرآن‌ها اغلب تذهيب شده با بيشترين رنگ و نقش و خط و طلا؛ خط‌هايی منظم اما در هم پيچيده كه كليتی دارد و اجرايی، همانند قرآن، اين نقش ها در ظاهر ساده اما در باطن پيچيده اند و هر كس به اندازه قدرت زيبا بينی و فهمش ابهت و مفهوم اين نقش ها را درك می كند، همچنان كه قرآن را نيز.
عمليات اجرايی بنای موزه قرآن كريم از سال 1355 در قالب يك فرهنگسرا شروع شد و تا هنگام پيروزی انقلاب اسلامی 25 درصد آن به انجام رسيد. كار احداث اين بنا بعد از يك توقف شانزده ساله مجددا در سال 1373 ادامه يافت و در سال 1376 به اتمام رسيد. اين موزه با زيربنايی به وسعت 10 هزار متر مربع در فضايی به ابعاد تقريبی 60 در 20 متر مربع و عمق چهارده متری زمين ساخته شده است و دارای يك سرسرای اصلی، آمفی ‌تئاتر، كتابخانه‌ و فضاهای جانبی است.
آثار اغلب مربوط به دوره صفويه و قاجاريه است و حتی در ميان آثار موجود نسخه خطی قباله ازدواج(كه با آيات قرآن آغاز شده است)، نسخه‌های خطی صحيفه‌سجاديه، كليات سعدی، مثنوی، زيارت‌عاشورا، تعقيبات نماز، تابلوی هنری معاصر هديه شده از سوی يكی از شيعيان شهر كوزوو و ... نيز به چشم می‌خورد.
البته متأسفانه برخی از نسخ به شكل بسته در محفظه‌ها نگهداری می‌شوند و اگر چه دارای روی جلد بسيار زيبا هستند اما كنجكاوری بازديد كنندگان برای ديدين درون نسخ راه‌ به جايی نمی‌برد. مثلاً در توضيح يكی از نسخ نوشته شده بود منقش به شمايل حضرت علی(ع) اما كتاب بسته بود و هيچ راهی برای ارضای كنجكاوی وجود نداشت.
تعداد آثار ارائه شده در موزه ملی قرآن بسيار زياد نيست و دليل آن را می توان اهدای بسياری از قرآن های نفيس به موزه هايی مانند آستان قدس رضوی، كتابخانه آيت الله مرعشی و ... همچنين تعطيلی چندين باره اين موزه به دلايل غير فنی، نبود يا كمبود بودجه كافی برای خريد اثار مردمی و ... دانست اما عليرغم اين مشكلات آثار به حدی ارزشمند و دارای غنای فرهنگی هستند كه ديدار از موزه ملی قرآن يك روز به ياد ماندی برای شما خواهد بود.
آثاری كه برخی از آنها تو را متحير می كنند در اينكه صد ها سال پيش چگونه چنين تنوع رنگ و ظرافت، دقت و تقارن در اشكال، خطوط بی عيب و يك عمر زمان برای كتابت يك كتاب صرف شده است.
البته مسئولان موزه ملی قرآن برای جذاب تر شدن اين موزه می توانند اقداماتی از قبيل استفاده از ابزارهای جديد برای معرفی قرآن های موجود در اين موزه، طراحی نرم افزاری كه به صورت مجازی به مخاطب اجازه ورق زدن آثار را بدهد، عكس برداری و تهيه نسخه ديجيتالی برای ايجاد موقعيتی كه بازديد كنندگان بتوانند آثار را ورق زده و با جزئيات آنها بيشتر اشنا شوند و ... انجام دهند.
موزه ملی قران همينك نيز اماده دريافت، قيمت گذاری و خريد نسخ خطی در دست مردم است اما يقيناً اگر مسئولان ميراث فرهنگی فرصتی برای توجه به اين موزه ارزشمند داشته باشند.
و در اخر با كمال احترام نسبت به تلاش های رئيس و مسئولان كنونی موزه ملی قرآن، بايد از رئيس سازمان ميراث فرهنگی و ساير مسئولان اين سازمان سؤال كرد، ايا توجه شما به تنها موزه منحصر به فرد قرآن كريم در كشور به اندازه ای است كه بتوان ادعا كرد، اين موزه، موزه قران كريم يك كشور با پيشينه غنی اسلامی و ام القرای جهان اسلام است؟
لازم به ذكر است موزه ملی قرآن در تقاطع خيابان وليعصر و امام خمينی (ره) و در جوار كاخ مرمر و ساختمان نگارستان قرار داشته هر روز پذيرای علاقه مندان به ديدن شاهكارهای هنری موجود در خود است.