کد خبر: ۲۵۴۷۲۷۱

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۲:۵۳

بررسی تاثير آموزه‌های اسلامی بر اقتصاد در «آشنايی با اقتصاد اسلامی»

گروه اقتصاد: «آشنايی با اقتصاد اسلامی» اثر جواد ايروانی، كه با هدف آشنايی با اقتصاد اسلامی از سوی موسسه انتشارات آستان قدس رضوی منتشر شده است، ماهيت اقتصاد اسلامی و تاثير آمورزه‌های اسلامی اعم از اخلاقی، سياسی و اجتماعی در اقتصاد را مورد بررسی قرار می‌دهد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، كتاب «آشنايی با اقتصاد اسلامی» كه به همت جواد ايروانی، تاليف شده از سوی موسسه چاپ و نشر آستان قدس رضوی منتشر شده است. اين كتاب كه در هفت بخش تنظيم شده، به بررسی ماهيت اقتصاد اسلامی و معرفی و تحليل انسان اقتصادی از منظر اسلام می‌پردازد.
بخش نخست اين كتاب، كلياتی از دانش اقتصاد را در چهار فصل تشريح می‌‌كند. مفهوم اقتصاد، ابعاد دانش اقتصاد و چيستی اقتصاد اسلامی، ادبيات موضوع ارتباط دين و اقتصاد و جايگاه دانش اقتصاد، بحث‌های محوری نخستين بخش اين كتاب‌اند. در اين بخش جايگاه دانش اقتصاد، روش‌شناسی و منابع شناخت معرفی می‌شوند.
در بخش دوم، مخاطب با مبانی جهان‌بينی و انسان‌شناختی مكاتب اقتصادی آشنا می‌شود. عمده مباحث اين بخش از كتاب به ارايه و بررسی سه ديدگاه مكتب سرمايه‌داری، سوسياليستی و اسلام اختصاص يافته است.
در اين كتاب، ديدگاه اسلام در مسايل اقتصادی مبتنی بر مثلث معرفتی ويژه‌ای است كه سه ضلع آن را خدا، انسان و جهان تشكيل می‌دهند. نوع رابطه خداوند با جهان و انسان از يك‌سو و مبانی انسان‌شناختی اسلام از سوی ديگر، چگونگی نگرش به اقتصاد و رفتارهای اقتصادی را مشخص می‌سازد و مكتب اقتصادی اسلام را از ساير مكاتب متمايز می‌كند.
بخش سوم، انسان اقتصادی را معرفی می‌كند. تعاريف و ويژگی‌های انسان اقتصادی در مكتب سرمايه‌داری و انسان اقتصادی مطلوب از ديدگاه آموزه‌های اسلامی، دو محور اصلی بحث در اين بخش‌اند. همچنين در اين بخش انسان اقتصادی از ديدگاه اقتصاددانان غرب و انسان اقتصادی سرمايه‌داری از ديدگاه آموزه‌های اسلامی در بوته نقد قرار گرفته‌اند.
مكتب اقتصادی اسلام در چهارمين بخش كتاب معرفی شده است. تعريف مكتب، رابطه مكتب و قانون، روش تدوين مكتب؛ اكتشاف يا تكوين و اصول و مبانی مكتب اقتصادی اسلام، موضوعاتی‌اند كه دراين بخش بحث و بررسی شده‌اند.
در اين بخش آمده است: «مكتب اقتصادی، مجموعه‌ای از اصول اساسی شامل «بايدها» و «نبايدهای» كلی در زمينه‌های توليد، توزيع و مصرف است كه از مسايل جهان‌بينی نشئت می‌گيرد. مهمترين مبانی مكتب اقتصاد اسلامی عبارتند از: مالكيت‌های سه‌گانه (دولتی، عمومی و خصوصی)، توزيع عادلانه ثروت و عدالت، آزادی در كادر محدود و رقابت سالم.
در بخش پنجم، بحث اخلاق اقتصادی از ديدگاه اسلام مطرح شده است. از ويژگی‌های اقتصاد اسلامی «پيوند ارزش‌های اخلاقی با اقتصاد» است، زيرا آرمان آموزه‌های اسلامی آن است كه سعادت و خوشبختی دنيوی و اخروی انسان را فراهم سازد. مباحثی چون مفهوم و گستره اخلاق اقتصادی، رابطه دين و اخلاق و اقتصاد، رابطه دين و اخلاق، رابطه اخلاق و اقتصاد و نگاهی به اخلاق اقتصادی در عرصه‌های كار و توليد، توزيع و تجارب و مصرف در اين بخش معرفی و تشريح شده‌اند.
بخش ششم كتاب به مبحث علم اقتصاد اسلامی پرداخته است. در اين بخش تعاريف علم اقتصاد و معضلات علم اقتصاد و لزوم طراحی پارادايمی جديد مطرح و به اين سوال پاسخ داده شده است كه آيا علم اقتصاد اسلامی وجود دارد.
نويسنده در بخش پايانی، رشد و توسعه اقتصادی و عوامل آن از ديدگاه اسلام را مطرح كرده است. در اين بخش مفهوم رشد و توسعه بررسی و خصوصيات توسعه عنوان شده است. نگاه اسلامی به مفهوم توسعه، رابطه رشد و عدالت، تاثير آموزه‌های دينی بر رشد و پيشرفت اقتصادی و وسايل رشد توليد، مهم‌ترين موضوعات بحث شده در بخش هفتم كتاب‌اند.
به عقيده نويسنده، آموزه‌های دينی كه كه جزيی از عناصر فرهنگی‌اند، می‌توانند نقش مهمی را در رشد و پيشرفت اقتصادی ايفا كنند. ابزارهای رشد توليد در قرآن و روايات در دو دسته ابزار قانونی (قوانينی كه زمينه‌ساز رشد و توسعه اقتصادی است) و ابزار فكری و فرهنگی تقسيم شده‌اند. از ديدگاه آموزه‌های دينی برخی ارزش‌ها همچون ايمان، تقوا، استغفار، شكر، زهد، قناعت و انفاق به‌طور مستقيم يا غير‌مستقيم بر رشد و توسعه تاثيرگذارند.
نخستين چاپ كتاب «آشنايی با اقتصاد اسلامی» با شمارگان يك‌هزار نسخه، در 432 صفحه و به بهای 14 هزار تومان از سوی موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی منتشر شده است.