کد خبر: ۲۵۵۵۹۷۴

تاریخ: ۱۲ تير ۱۳۹۲ - ۱۳:۴۱

ارتقای ساختار مديريتی مؤسسات قرآنی؛ بايدها و نبايدها/1

مخاطب‌محوری و موضوع‌محوری؛ شالوده تقويت واحدهای مديريتی مؤسسات قرآنی

گروه مؤسسات قرآنی مردم‌نهاد: محمد انجم‌شعاع معتقد است كه اصل مديريت هيئتی مؤسسات قرآنی بدين معناست كه هر فرد در يك مؤسسه قرآنی كه مسئوليتی ايفا می‌كند نبايد تداخلی در وظايفش باشد و جهت تقويت واحدهای مديريتی بايد به يكی از راهكارها اعم از مخاطب‌محوری و موضوع‌محوری بپردازد.

محمد انجم‌شعاع، مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی كشور در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، ساختار اصلی و سبك مديريتی مؤسسات قرآنی را برگرفته از ساختارهای تعريف شده قانون تجارت دانست و افزود: ساختار اصلی و سبك مديريتی كه امروزه در مؤسسات قرآنی تعريف شده است، برگرفته از ساختارهای تعريف شده قانون تجارت با اصلاحات جزئی است، يعنی همان ساختاری كه برای يك مؤسسه غير فرهنگی در اداره ثبت‌ شركت‌ها اركان و وظايفی تعريف شده است.
اين كارشناس قرآن ضمن بيان مطلب فوق گفت: مديرعامل يك مؤسسه قرآنی به طبع انتخاب اعضای هيئت مديره شكل می‌گيرد و اعضای هيئت مديره به طبع اعضای مجمع عمومی مؤسسه نقش آفرينی می‌كنند و همچنين از سويی يك يا دو نفر به طبع تعريفی كه در اساسنامه راه‌اندازی مؤسسات قرآنی شده است، ناظر بر تركيب و عملكرد ساختار مؤسسات قرآنی حضور خواهند يافت.
وی اضافه كرد: به نظر می‌آيد كه طبعيت از ساختاری كه برای مؤسسات قرآنی ـ مردمی تعريف شده است برای يك كار مادی و غير فرهنگی لازم است تا با تغييرات جدی هموار باشد كه بتواند از بازده بالايی برخوردار شود.
انجم‌شعاع نقش اصلی ساختار مؤسسات قرآنی را مديرعامل نام برد و بيان كرد: در حال حاضر تقريباً با همين تعريفی كه از مؤسسات قرآنی داريم، مديرانی تعريف شده‌اند به عنوان مديرعامل كه نقش اصلی اين ساختار مؤسسات را به عهده دارند.
اين فعال قرآنی در رابطه با نقش هدايتی مؤسسات قرآنی گفت: در كنار مديرعامل مؤسسات قرآنی، هيئت مديره نقش حمايتی را از راه دور ايفا می‌كند و نقش هدايت به صورت جدی برای تحقق اهداف در اين مؤسسات قرآنی ديده نمی‌شود.
وی با بيان اين موضوع كه فعاليت‌های مؤسسات قرآنی اثربخش و نظام‌مند صورت گيرد، اظهار كرد: برای رسيدن به اثربخشی لازم است تا به گونه‌ای حركت كنيم كه ساختار اصلی مؤسسات قرآنی ـ مردمی به گونه يك تيم تعريف شود.
انجم‌شعاع در ادامه با اشاره به اين مطلب كه قدرت تعامل مؤسسات قرآنی با ديگر سازمان‌ها و نهادها لحاظ شود، افزود: تيم نقش اساسی خود را ايفا كند و آن تيم بهره‌مند باشند از نقش تعاملی يعنی بتوانند قدرت تعامل با سازمان‌های مختلف داشته باشند و بتوانند مدير مجموعه قرآنی را جهت تحقق اهدافش كمك كند.
اين كارشناس قرآن خواستار پرهيز از ساختارهای سنتی در ايجاد مؤسسات قرآنی ـ مردمی شد و بيان كرد: مديريت زمان به ما حكم می‌كند كه با درك شرايط زمانی از زمان بالفعل استفاده مطلوب برای نيازمندی مخاطب‌ استفاده كنيم، بنابراين لازم است تا از ساختارهای سنتی در ايجاد مؤسسات قرآنی پرهيز شود.
مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی كشور در رابطه با اهم وظايف مدير مؤسسه قرآنی برای فعاليت‌های نظام‌مند، اظهار كرد: بهترين كار برای اين كه مديران مؤسسات قرآنی به سمت فعاليت نظام‌مند سوق يابند، آشنا بودن با نظام آموزشی، تبليغی و ترويجی كشور و سيری كه اين مجموعه قرآنی از سنوات قبل از انقلاب گذشته تا امروز داشته‌اند، است و همچنين بايد زمينه توسعه و بهبود برنامه‌های قرآنی و نحوه جذب مخاطبان را فراهم كند.
اين مسئول در ادامه تأكيد كرد: درك آسيب‌ها و چالش‌هايی كه نظام‌های قبلی در امور قرآنی داشته‌اند؛ اولين گامی است كه يك مدير مؤسسه موفق بايد طی كند تا از وضعيت فعلی كشور تا نظام‌های قبلی، آگاه باشد.
انجم‌شعاع در رابطه با نحوه تحقق وظايف مديران مؤسسات قرآنی گفت: به طور طبيعی يك مدير موفق قرآنی بايد بتواند جامعه خود را به آموزه‌های قرآنی آشنا و زمينه لازم را جهت پياده‌سازی اين آموزه‌های قرآنی فراهم كند بنابراين اگر اين مراحل طی شود، بالطبع شاهد مدير موفق قرآنی در مؤسسات خواهيم بود.
وی در رابطه با نيازمندی مؤسسات قرآنی به مدير غير قرآنی اما توانا در هدايت برنامه‌های مؤسسه و يا الزاما مدير قرآنی، مطرح كرد: افرادی كه مديريت اجرايی داشته‌اند و در عرصه‌های غير قرآنی موفق بودند لازم است تا در عرصه فعاليت‌های اجرايی و مديريت قرآنی حضور يابند، به اين دليل كه از افرادی كه در يك موضوع قرآنی خاص تخصص لازمه را دارند، موفق‌تر خواهند بود.
اين كارشناس قرآن اضافه كرد: بنابراين كسی كه قاری برجسته است، نبايد انتظار داشته باشيم كه مدير موفق خواهد شد، زيرا يك مدير قرآنی بايد دارای تجارب اجرايی و رهبری يك مركز قرآنی را داشته باشد تا براساس توانمندی كه دارد به رهبری برنامه‌های قرآنی بپردازد.
اين فعال قرآنی به نحوه تفاوت ساختار هيئت مديريه‌ای و يا مديريت تك محوری در مؤسسات قرآنی اشاره كرد و گفت: با توجه به اين كه ساختار اصلی مؤسسات قرآنی دارای هيئت مديره و اعضای هئيت مديره‌ای است و بر برنامه‌های اين مراكز نقش اساسی را به جای خواهند داشت لازم است تا عنوان اين مهم به مديريت هيئتی تغيير يابد.
وی با بيان اين مطلب كه هيئت مديره با مفهوم مديريت هيئتی در ساختار اصلی مؤسسات قرآنی تعريف شود، اظهار كرد: همواره هيئت‌های مذهبی در ماه محرم و صفر جهت توسعه فرهنگ عاشورا و زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورايی نقش بسزايی را ايفا می‌كنند، بنابراين لازم است تا عنوان هيئت مديره مؤسسات قرآنی با مفهوم مديريت هيئتی در سطح كشور مطرح شود.
اين فعال قرآنی در رابطه با اثر مفهوم مديريت هيئتی بر روند رشد مؤسسات قرآنی ـ مردمی گفت: اگر ما 3 تا به روايتی 5 هزار مدير قرآنی داريم و در هر مجموعه قرآنی هيئت مديريتی تشكيل شود، ظرفيت نهايی مديران قرآنی مضاعف خواهد شد و از طرفی موجب شناسايی ظرفيت‌های ناشناخته در اين مجموعه قرآنی می‌شود.
انجم‌شعاع در ادامه خواستار تحقق مديريت هيئتی در مؤسسات قرآنی شد و افزود: اگر اين اتفاق ميمون و مبارك مورد اقبال اصحاب قرآنی و مسئولان قرآنی كشور واقع و تحولی ايجاد شود، می‌توانيم شاهد يك جهش جدی در عرصه فعاليت‌های مختلف پژوهش، آموزش و تبليغ و ترويج قرآنی باشيم.
اين كارشناس قرآن دو راهكار اصلی در تقويت واحدهای مختلف مديريتی مؤسسات قرآنی را مخاطب‌محور و موضوع‌محور نام برد و بيان كرد: اصل مديريت هيئتی بدين معناست كه هر فرد در يك مؤسسه قرآنی كه مسئوليتی ايفا می‌كند، تداخلی در وظايفش نباشد و به طور كلی می‌توانند واحدهای مختلفی كه در مؤسسات قرآنی وجود دارد تا به صورت مخاطب‌محور يا موضوع‌محور مديريت كنند.
وی در رابطه با واحد مخاطب‌محور در جهت تقويت فعاليت‌ و برنامه‌های مؤسسات قرآنی ـ مردمی گفت: بايد در هر مجموعه فردی آشنا به خلقيات و نيازمندی‌های قشر خاص از جامعه در نظر بگيريم كه اين مهم از مخاطب‌محور نشأت می‌گيرد.
اين مسئول در ادامه واحد موضوع‌محور را تحقق يك موضوع خاص در حوزه قرآن توسط برنامه‌ريزان مؤسسات قرآنی نام برد و يادآور شد: موضوع‌محور به اين معناست كه به عنوان مثال يك مؤسسه قرآنی تنها در حوزه ارتقای حفظ قرآن فعاليت كند و براساس منويات مقام معظم رهبری به آموزش قرآن‌آموزان بپردازد.
انجم‌شعاع در پايان خاطرنشان كرد: اگر خواستار يك مؤسسه قرآنی توانمند هستيم بايد ساختار اين مراكز را به يكی از اشكال فوق‌الذكر تعريف كنيم كه تداخلی در ارتباط با برنامه‌های آموزشی نداشته باشند و به طور كلی از كارهای غير منجسم و غير هدفمند پرهيز شود.