کد خبر: ۲۵۶۱۰۵۶

تاریخ: ۲۳ تير ۱۳۹۲ - ۱۲:۰۰

مؤلفه‌های مديريت اسلامی/1

كمال انسانی؛ هدف غايی مديريت اسلامی/ توحيد یکی از مهم‌ترین مبانی مديريت اسلامی است

گروه اجتماعی: مدرس دانشكده اصول‌الدين دزفول با تأکید بر اینکه تحقق مدينه فاضله مستلزم ايجاد شرايطی است که انسان باید به كمال برسد، اظهار کرد: كمال انسانی غايت مديريت اسلامی است و به كمال رسيدن انسان‌ها رسيدن به حق و حقوق، رشد اخلاقی، رشد اجتماعی است.

محمد حاجی‌خلف، مدرس دانشكده اصول‌الدين دزفول در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، با بيان اينكه بخشی از مديريت اسلامی به آيات مكی و مدنی قرآن كريم بازمی‌گردد، اظهار كرد: آيات مكی اعتقادات و شالوده فكری امت را مورد توجه قرار می‌دهد و كليتی درباره ويژگی‌های پرورش فرد و جامعه را در اسلام بيان می‌كند.
وی بيان كرد: آيات مدنی به شكل‌گيری شخص و جامعه مربوط می‌شود كه شخص و جامعه به صورت تدريجی وارد عرصه‌های كاربردی و عملی می‌شود. به‌طور مثال جامعه آن روزگار اعراب به مسئله شراب‌خواری مبتلا بوده است و اسلام برای دور ساختن اين مردم از شرب خمر به‌صورت يكباره آن را حرام نكرد، البته از همان ابتدا نيز آن را حلال اعلام نكرد. در ابتدا مصرف آن را در حالت نماز ممنوع می‌داند تا شخص به اين انديشه دست يابد اگر اين امر صحيح است چرا در زمان نماز مردود است و همين‌گونه دستورات دينی به پيش می‌رود تا در انتها آن را حرام اعلام می‌كند.
حاجی‌خلف عنوان كرد: مديريتی كه اسلام برای پرورش جامعه ارائه می‌هد، به‌گونه‌ای است كه به‌صورت تدريجی جامعه را با مديريتی خاص بر مردمی كه مبتلا به جاهليت به معنای واقعی و حقيقی هستند در مدت كوتاهی آن چنان متحول می‌سازد كه نه تنها در درون خود يك جامعه اساسی و از درون ساخته می‌شود، بلكه می‌تواند بر سراسر دنيا نيز حكومت كند.
مدرس دانشكده اصول‌الدين دزفول با تأكيد بر اينكه مديريت اسلامی دو بعد درونی نظام و بيرونی را مهم می‌شمارد، گفت: جامعه اسلامی كه از درون اسلامی نباشد دارای نقصی بزرگ است. جامعه زمان پيامبر(ص) از درون و بيرون اسلامی بود و اين مديريتی است كه معمولاً در مديريت‌های غيراسلامی ديده نمی‌شود.
وی ادامه داد: برخی از مديريت‌های الگوی غربی با قانون و زور، مردم را ملزم به انجام برخی رفتارها و اعمال می‌کند و شايد در تحقيقی ميدانی به اين نتيجه برسيم كه مردم از درون به آن نوع مديريت اعتقادی ندارند اما در جامعه اسلامی كه پيغمبر(ص) تشكيل می‌دهند به دليل آنكه جامعه از بيرون اسلامی است از درون نيز بالطبع اسلامی می‌شود و اين از ويژگی‌های بسيار مهم مديريت اسلامی است.
حاجی خلف بيان كرد: اگر خواهان تشكيل حكومت اسلامی در هر زمانی هستيم بايد آن مرحله مكی و مدنی با فرآيندی خاص و شكل‌گيری متناسب و پرورش و آموزش مرحله مرحله جامعه تا جايی كه از درون و بيرون آن جامعه اسلامی شود، پیش رود.
مدرس دانشكده اصول‌الدين دزفول گفت: امام خمينی(ره) زمانی كه پايه‌گذاری حكومت اسلامی را محقق کرد توانست اقشاری را كه اعتقاد به اسلام نداشتند وارد ميدان كند و اين اقشار پس از مدت كوتاهی رنگ و بوی اسلامی می‌گيرند و نمونه آن اين شد، همان مردمی كه پيش از انقلاب اسلامی در زمينه‌های غيراسلامی فعاليت داشتند وارد عرصه دفاع مقدس شدند؛ چرا كه می‌دانستند كشته شدن جز شهادت، امتياز ديگری برای آن‌ها ندارد؛ ساختن انسان‌هايی با چنين صفات و ويژگی‌های برجسته در نتيجه آن است كه امام خمينی(ره) مراحل ورود از ظاهر به درون را طی می‌كند.
حاجی‌خلف تصريح كرد: مديريت جامعه بزرگی مانند ايران به همان گونه كه جامعه پيغمبر(ص) دچار آسيب بود به جامعه ايران نيز وارد شد. برخی نسبت به ايران نااهل بودند و بنا به فرمايش مقام معظم رهبری شبيخون فرهنگی را عليه ايران تدارك ديدند.
وی با تأكيد بر اينكه دشمنی‌ها عليه جمهوری اسلامی با هدف عدم شكل‌گيری درون‌سازی اسلامی تدوين شده است، تصريح كرد: پس از انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس مردم برخی از موارد قانونی را به خود حرام دانستند و اين همان شكل‌گيری جامعه از درون است. اما دشمن با الگوسازی و جنگ نرم از درون‌سازی جلوگيری می‌كند. جامعه اسلامی از برون‌سازی قوانين صحيحی را ايجاد می‌كند به‌طور مثال مجلس قانون‌گذار جمهوری اسلامی سعی می‌كند قوانين اسلامی را در همه امور نهادينه كند و اين امر بعد بيرونی است.
مدرس دانشكده اصول‌الدين دزفول با اشاره به بعد درونی مديريت اسلامی گفت: با توجه به اینكه دشمن نيروهايی از درون جامعه دارد جنگ درونی را ايجاد می‌كند تا درون‌سازی اسلامی شكل نگيرد و اين آفتی بود كه در جامعه صورت گرفت و مقام معظم رهبری و امام خمينی(ره) اين مسئله را گوشزد كرده و می‌كنند كه از درون غيراسلامی نشويم.
وی با بيان اينكه مبانی مديريت اسلامی توحيد است، گفت: به دليل آنكه شالوده شكل‌گيری جامعه اسلامی بر اساس قوانين اسلامی است اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و اخلاق بايد بر اساس توصيه شكل گيرد. به طور مثال بر اساس قاعده نفی سبيل و در عرصه سياست با بنيان توصيه، اجازه نمی‌دهد با كشوری ارتباط داشته باشيم كه آن كشور بر جامعه اسلامی مسلط شود.
حاجی‌خلف تصريح كرد: از مبانی اسلامی ديگر تأكيد بر ارزش‌های اصيل جامعه اسلامی است. چارچوب اسلامی نه شرقی، نه غربی و يا امت وسطی. امت وسطی به آن معناست كه پيغمبر(ص) الگوی امت اسلامی است و امت اسلامی الگويی برای بشريت است. يعنی شالوده جامعه اسلامی به اين اساس بايد شكل گيرد و جامعه‌ای كه بعدها می‌خواهد مديريت شود ابزار اين مهم را دارد.
مدرس دانشكده اصول‌الدين دزفول اظهار كرد: شالوده جامعه اسلامی برای مديريت شايسته‌سالاری يا حاكميت صالحين در جامعه است كه يكی از اساسی‌ترين نكات جامعه اسلامی است. در این میان اگر خواهان مدينه فاضله هستیم باید خواهان ايجاد شرايطی باشیم كه انسان به كمال برسد، بنابراين كمال انسانی غايت مديريت است. به كمال رسيدن انسان‌ها رسيدن به حق و حقوق، رشد اخلاقی و رشد اجتماعی است.