کد خبر: ۲۵۶۲۳۳۱

تاریخ: ۲۵ تير ۱۳۹۲ - ۱۲:۱۳

كدام لذت‌بخش‌تر است، قرائت قرآن 5 هزار تومانی يا 5 هزار دلاری؟

گروه ادب: تنوع و تحول، ويژگی بخش مكتوب بيست‌ويكمين نمايشگاه بين‌المللی قرآن كريم است، تنوعی كه نشان از پويايی دارد؛ اما در اين ميان قيمت قرآن‌هايی كه به نمايش و فروش گذاشته شده است، موضوع ديگری است كه نياز به توجه خاص مخاطب دارد.

انتهای شبستان اصلی مصلای تهران، محل حضور 200 ناشر با 18 هزار جلد كتاب مزين به موضوعات دينی و قرآنی با سه بخش ويژه اميرالمؤمنين(ع)، سبك زندگی اسلامی و تازه‌های علوم قرآنی، شايد بيشترين تلاش جامعه نشر قرآنی برای نمايش دستاوردهای خود باشد.
آغاز اين بخش كودكانه است؛ تصاويری زيبا، رنگين، بچه‌گانه، دخترانی با چادرهای گل‌گلی و پسرانی در حال وضو و نماز. از لوازم‌التحرير گرفته تا دفتر نقاشی، رنگ‌آميزی، يادداشت، داستان، قصه‌های قرآنی و لوح‌های فشرده با آهنگ‌هايی كه اصولاً بايد اسلامی باشد.
اين بخش را كه با سال قبل مقايسه كنی، كتاب‌ها بيشتر و نگاه‌ها تخصصی‌تر شده، داستان‌ها جذاب‌تر شده و اين اميد را به بيننده می‌دهد كه شايد بتوان در مقابل سيل عظيم داستان‌های اقتباسی نخ‌نما و به شدت تكراری سفيد‌برفی، سيندرلا، هفت‌كوتوله، 101 سگ خال‌دار و ... اميدی به رقابت و جلب مخاطب داشت.
تصويرسازی و كيفيت چاپ و نشر بخش مكتوب ويژه كودكان نيز بسيار بهتر شده، به نحوی كه در مقابل چاپ‌های پرزرق و برق تصاوير «باربی»، حرف‌هايی برای گفتن دارد؛ اگر‌چه به شدت بايد مراقب بود تصاوير دختربچه‌ها و پسربچه‌های ايرانی فقط شبيه خودشان باشد، نه شبيه هيچ الگوی خارجی ديگری.
كم‌كم كه از اين بخش عبور می‌كنی، موضوعات جدی‌تر می‌شود. كتاب‌ها پر‌ورق‌تر و سنگين‌تر و فهم آنچه نوشته شده به مراتب‌سخت‌تر و مسئوليت‌برانگيزتر؛ معرفی بزرگان دين، علما، روحانيون، حالات عرفانی و تجربيات ملكوتی آنها، ابعاد ناشناخته و شناخته شده علمای معاصر و گذشته.
اما از نكات تأمل‌برانگيز بخش نشر مكتوب، پويايی و نوآوری در آثار هر ساله اين بخش است، اگر چه همچنان در برخی از مسائل غفلت وجود دارد. توجه به موضوع سبك زندگی، نگاه تخصصی‌تر به مقوله ارتباط اجتماع و مسائل دينی به صورت جزئی، ارائه راه‌كارهای عملی برای دخالت دادن دين در زندگی فردی و اجتماعی؛ اما كتابی درباره سؤال‌های جوانان كنونی با محوريت حجاب، چرايی آن و پاسخ‌های منطقی و درخور اعتنا به چنين سؤال‌هايی در ميان آثار نمايشگاه مشاهده نمی‌شود.
روش‌های معرفی صحيح اسلام به نسلی كه با گذشته متفاوت است، پس راه‌حل‌ها و روش‌های متفاوتی نيز برای معرفی دين به آنها بايد ارائه شود، نسلی كه هر روز با هزاران دليل برای نفی حجاب، عفاف، حضور اجتماعی و سياسی دين در عرصه كشور و ... مواجه است و هر روز ده‌ها و صدها خواننده مورد علاقه وی از شيطان و عرفان‌های مختص به آن می‌گويند و ... موضوعاتی بود كه ای كاش در بخش نشر مكتوب كتابی می‌شد برای آن يافت.
از اين بخش هم كه بگذری می‌رسی به يك نمايشگاه كامل از زيباترين قرآن‌هايی كه تاكنون ديده‌ای. از كوچك‌ترين قرآن ممكن تا قرآن‌هايی برای ديدن و نه خواندن. قرآنی به خط كوفی كه نسخه‌برداری عينی از روی يك نسخه خطی قديمی است و فقط مجموعه‌داران و خط‌‌شناسان به دنبال خريد آن هستند و عملاً به دليل خط قديمی آن نمی‌توان آن را خواند.
قر‌آن‌هايی با جلد چوبی و بسيار سنگين، جلد‌های لاكی سنتی، قرآن‌های معمولی با قيمت‌های مناسب و قرآن‌هايی كه با قيمت دلار قيمت‌شان بالا و پايين می‌شود. قرآنی به شكل كعبه كه در كشور تركيه چاپ شده و چاپ آن نيز محدود بوده و قرار هم نيست كه ديگر تجديد چاپ شود.
قيمت‌های قرآن‌های عرضه شده در نمايشگاه نسبت به سال گذشته افزايش داشته، اما اين افزايش بيش از همه در قرآن‌های نفيس مشاهده می‌شود. مثلاً قرآنی كه سال گذشته دو هزار و 700 دلار بود در سال جاری حدود پنج هزار دلار قيمت‌گذاری شده است. غرفه‌دارانی كه اين نوع از قرآن‌ها را عرضه كرده‌اند، در پاسخ به اين سؤال كه معمولاً اين قرآ‌ن‌ها بسيار گران توسط چه كسانی خريداری می‌شوند، پاسخ دادند: توسط مجموعه‌داران خصوصی، برای مراسم‌هايی مانند عقد يا هديه‌های ويژه!!! اما آيا لذت خواندن قرآن پنج ‌هزار دلاری با قرآن پنج هزار تومانی فرق می‌كند؛ اگر قرار است به قرآن عمل شود، چه؟
قرآ‌ن‌هايی كه تنوع آنها از جلد تمام چرم اصل گرفته به جلدهای كاغذی می‌رسد و چاپ‌های متنوع كه از چاپ در چاپخانه‌های كشورمان تا چاپ در كشورهای تركيه، لبنان و آلمان را در بر می‌گيرد.
غرفه‌هايی كه به فروش قرآن در نمايشگاه بين‌المللی قرآن اقدام كرده‌اند، هر كدام به نحوی تلاش كرده‌اند چينشی زيبا به قرآن‌ها بدهند و بر جذابيت غرفه خود بيفزايند. آنها را استوانه‌ای بر روی هم چيده‌اند، برخی را باز و برخی را بسته عرضه كرده‌اند و در اين ميان همچنان عرضه قلم‌های قرآنی خودنمايی می‌كند.
50 ناشر خارجی از كشورهای لبنان، عراق، سوريه، تركيه، مصر و اردن نيز در نمايشگاه قرآن حضور دارند و هر كدام نيز تلاش كرده‌اند بهترين‌های خود را به نمايشگاه بياورند، اما اين بهترين‌ها مسلماً مناسب‌ترين قيمت‌ها را در پی ندارد. اما زيبايی قرآن‌هايی كه عرضه كرده‌اند ارزش ديدن دارد.
در يكی از غرفه‌های بخش نشر قرآنی را ديدم كه با طلا نگارش شده بود و وقتی بر روی آن دست می‌كشيدی، خاك طلا بر روی دستت باقی می‌ماند، قرآنی منتشر شده بر روی كاغذ اسكناس پوند انگليس، قرآنی با كيفيت بسيار بالا كه حتی می‌توانستی 180 درجه آن را تا بزنی بدون اينكه شيرازه آن از هم بپاشد؛ قرآنی با عنوان مصحف شريف كه طی 29 سال هر بخش آن از يك كتاب خطی انتخاب و متشكل از خط 180 كاتب بود و حتی می‌توانستی سير خط در كتابت قرآن را با ورزق زدن آن مشاهده كنی و ... .
اما شنيدن و خواندن كی بود مانند ديدن.
اگر بگوييم هنر كتابت قرآن مختص ايرانيان است، شايد سخنی به گزافه نباشد و اين هنر است كه بايد هر روز پوياتر و به روزتر مانند گذشته در جهان بدرخشد، اما با چاپ قرآن در لبنان و آلمان و ساير كشورها يقيناً نمی‌توان به اين درخشندگی رسيد.
بخش نشر مكتوب نمايشگاه قرآن از بخش‌های پويای اين نمايشگاه محسوب می‌شود؛ چرا كه همه ساله جديد‌ترين كتاب‌ها با محتوای دينی در اين بخش عرضه می‌شوند، اما بايد نگاهی اجمالی به اين بخش داشت؛ ناشران بايد به دقت تمام كتاب‌های منتشر شده را بررسی و برای پاسخ‌گويی به نيازهای در حال تغيير جامعه، به تأليف و انتشار كتاب‌های جديد با موضوعات روز اقدام كنند و ايستايی در چنين نگاهی ويژگی است كه بايد با آن مقابله كرد.
يادداشت از زهرا ايرجی