کد خبر: ۲۵۶۴۴۰۲

تاریخ: ۳۰ تير ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۱

عدالت پيشه كردن به تقوا و پرهيزكاری نزديك‌تر است

گروه اجتماعی: با توجه به اينكه عدالت از مسائل مهم و مورد توجه اسلام است،‌ عدل به‌عنوان يكى از اصول مذهب و يكى از زيربناهاى فكرى مسلمانان است.

در دعای روز دوازدهم ماه رمضان عمل براساس عدل و انصاف را طلب می‌كنيم؛ «اللّهمّ زَينّی فيهِ بالسّتْرِ والعَفافِ؛ خدايا زينت ده مرا در آن با پوشش و پاك‌دامنی»، «واسْتُرنی فيهِ بِلباسِ القُنوعِ والكَفافِ؛ و بپوشانم در آن جامه قناعت و خودداری»، «واحْمِلنی فيهِ علی العَدْلِ والإنْصافِ؛‌ و وادارم نما در آن بر عدل و انصاف»، «وامِنّی فيهِ من كلِّ ما أخافُ بِعِصْمَتِكَ؛‌ و آسوده‌ام دار در آن از هر چيز كه می‌ترسم»، «يا عِصْمَةَ الخائِفين؛ به نگاه‌داری خودت ای نگه‌دار ترسناكان».
توجه و عمل به عدل و انصاف در آيات متعددی از قرآن كريم اشاره شده است: «یَأَيهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا كُونُوا قَوَّمِينَ للَّهِ شهَدَاءَ بِالْقِسطِ وَ لا یَجْرِمَنَّكمْ شنَئَانُ قَوْمٍ عَلى أَلا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَب لِلتَّقْوَى وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرُ بِمَا تَعْمَلُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد همواره براى خدا قيام كنيد و از روى عدالت گواهى دهيد، دشمنى با جمعيتى شما را به گناه ترك عدالت نكشاند، عدالت كنيد كه به پرهيزكارى نزديكتر است و از خدا بپرهيزيد كه از آنچه انجام مى‌دهيد آگاه است»، (سوره مائده آيه 8).
اين آيه كه دعوت به قيام به عدالت مى‌كند، نخست خطاب به افراد با ايمان كرده و مى‌گويد: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد همواره قيام براى خدا كنيد و به حق و عدالت گوهى دهيد «یَأَيهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا كُونُوا قَوَّمِينَ للَّهِ شهَدَاءَ بِالْقِسطِ» سپس به يكى از عوامل انحراف از عدالت اشاره کرده، به مسلمانان چنين هشدار مى‌دهد كه نبايد كينه‌ها و عداوت‌هاى قومى مانع از اجراى عدالت و موجب تجاوز به حقوق ديگران شود، زيرا عدالت از همه اينها بالاتر است؛ «وَ لا یَجْرِمَنَّكمْ شنَئَانُ قَوْمٍ عَلى أَلا تَعْدِلُوا» بار ديگر بخاطر اهميت موضوع روى مسئله عدالت تكيه كرده، مى‌فرمايد: عدالت پيشه كنيد كه بپرهيزگارى نزديكتراست؛ «اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَب لِلتَّقْوَى» و از آنجا كه عدالت مهمترين ركن تقوا و پرهيزگارى است براى سومين بار به‌عنوان تأكيد اضافه مى‌كند از خدا بپرهيزيد زيرا خداوند از تمام اعمال شما آگاه است؛ «وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرُ بِمَا تَعْمَلُونَ».
از تأمل در آيات قرآن اين نتيجه حاصل می‌شود كه ريشه واقعى انحراف از عدالت همان پيروى از هوا است كه در گفتار پيامبر(ص) و امير مؤمنان(ع) چنين آمده است: اما اتباع الهوى فيسد عن الحق؛ هوا پرستى شما را از حق باز مى‌دارد.
كمتر مسئله‌اى است كه در اسلام به اهميت عدالت باشد زيرا مسئله عدل همانند مسئله توحيد در تمام اصول و فروع اسلام ريشه دوانده است يعنى همانطور كه هيچ يك از مسائل عقيد‌ه‌اى و عملى، فردى و اجتماعى، اخلاقى و حقوقى، از حقيقت توحيد و يگانگى جدا نيست، همچنين هيچ يك از آن‌ها را خالى از روح عدل نخواهيم يافت؛ بنابراين جاى تعجب نيست كه عدل به‌عنوان يكى از اصول مذهب و يكى از زيربناهاى فكرى مسلمانان شناخته شود و به همين دليل در مباحث اجتماعى اسلام روى هيچ اصلى به اندازه عدالت تكيه نشده است.
پيامبر اسلام(ص) مى‌فرمايد: اياكم و الظلم فان الظلم عند الله هو الظلمات يوم القيامة؛ از ظلم بپرهيزيد زيرا در روز رستاخيز كه هر عملى بشكل مناسبى مجسم ميشود ظلم در شكل ظلمت تجسم خواهد يافت و پرده‌اى از تاريكى، اطراف ظالمان را فرا خواهد گرفت و مى‌دانيم هر خير و بركتى هست در نور است و ظلمت منبع، هر گونه عدم و فقدان ميباشد. (تفسير نمونه؛‌ آيه 8 سوره مائده).