کد خبر: ۲۵۶۵۶۹۵

تاریخ: ۰۱ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۱:۳۰

ايثار اهداكنندگان خون و ظرفيت محدود پايگاه‌های انتقال خون در ماه رمضان

گروه سلامت: ايثار نامحدود اهداكنندگان خون در روزهای گرم و رمضان و ظرفيت و منابع محدود پايگاه‌ها و مراكز سازمان انتقال خون ما را با صف‌های عريض و طويل به ويژه در برخی شب‌ها و گله‌مندی اهداكنندگان خون مواجه می‌كند.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) خون حياتی‌ترين مايع بدن برشمرده می‌شود و كافی است چند لحظه در كار اكسيژن‌رسانی به بافت‌های بدن وقفه ايجاد شود تا همين امر سبب، مرگ آن بافت شود به همين دليل سازمان انتقال خون و مراكز وابسته همه ايام سال اعم از روزهای تعطيل و غير تعطيل از تمام توان خود برای تامين اين نياز حيانی تلاش می‌كنند و تمهيدات لازم را می‌انديشند.
همه روزه، در سراسر جهان بسياری از افراد به خون و فرآورده‌های خونی نياز دارند، به طوری كه از هر سه نفر مردم دنيا، يك نفر در طول زندگی احتياج به تزريق خون و فرآورده‌های خونی پيدا می‌كند و در حال حاضر، با وجود پيشرفت‌های چشم‌گير در زمينه علم پزشكی هنوز هيچ‌گونه جايگزين مصنوعی برای خون ساخته نشده است و فقط خونی كه توسط انسان‌های نيكوكار اهدا می‌شود، می‌تواند جان انسان‌های ديگر را از مرگ نجات بخشد.
عدم وجود جايگزين مناسب برای خون، محدود بودن مدت زمان نگهداری خون و فرآورده‌های خونی و هميشگی بودن نياز به خون و فرآورده‌های آن سبب شده تا اهدای خون از اهميت و جايگاه ويژه‌ای برخوردار شود.
نجات جان انسان‌ها بر اساس تعاليم اسلامی و انسانی دين مبين اسلام جايگاهی والا دارد به طوری كه در آيه شريفه 32 سوره مائده آمده است: «وَمَنْ أَحْیَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِيعًا؛ و هر كس كسى را زنده بدارد چنان است كه گویى تمام مردم را زنده داشته است» كه اين بيانگر ارزش هرگونه اقدامی در جهت حيات بخشيدن و نجات جان انسان‌ها است كه مسلما اجری بس عظيم در بر دارد.
سه نوع اهداكننده خون وجود دارد كه شامل اهداكننده داوطلب و بدون چشم‌داشت مادی، اهداكنندگان جايگزين يا فاميلی و اهداكنندگان پولی است كه اهداكنندگان خون داوطلب و بدون چشم داشت در اين ميان، برای اطمينان خاطر از تامين پايدار و كافی خون حياتی هستند و بايد اين سرمايه‌‌های حياتی را پاس داشت.
در حاليكه در بسياری از كشورهای غير مسلمان در مقابل اهدای خون، امتيازات مادی، بسيار به اهداكننده تعلق می‌گيرد، كشور ما به دليل اعتقادات دينی و مذهبی دارای ظرفيت بالايی است كه نه تنها نيازی به پرداخت‌های مالی به اهداكنندگان خون وجود ندارد بلكه بعضا اهداكنندگان، خود سختی‌های بسيار را پذيرا شده و به جان می‌خرند تا نجات بخش جان بيماران باشند و از بركات معنوی و اجر اخروی اين عمل انسانی و اسلامی بهره‌‌مند شوند.
در موارد بسياری كه به دلايلی چون انجام فريضه روزه در ماه‌های مختلف سال و يا گرمای طاقت‌فرسای تابستان تمايل افراد بر اهدای خون كاهش می‌يابد، تعداد اهداكنندگان خون به ميزان قابل توجهی كاهش می‌يابد ولی برخی ديگر از اهداكنندگان كه گرسنگی و روزه‌داری آنها را به نياز نيازمندان بيمار بيش از پيش متوجه می‌كند همچنان به پايگاه‌های اهدای خون مراجعه می‌كنند و كمترين انتظار آنان تكريم توسط كاركنان و انجام عمل اهدای خون در كمترين زمان ممكن است.
يك اهداكننده خون كه روز گذشته با اعلام سازمان انتقال خون برای نياز به گروه‌های خونی به ويژه گروه خونی O منفی به پايگاه انتقال خون در نزديكی محل سكونت خود در ميدان خراسان مراجعه كرده و با تعطيلی آن مواجه شده بود از نيت انسان‌دوستانه خود منصرف نشده و به پايگاه مركزی انتقال خون وصال شيرازی مراجعه می‌كند.
وی پس از صرف زمانی بيش از دو ساعت موفق به اهدای خون خود می‌شود و اگر چه اين امر او را از انجام برخی برنامه‌ها و امور جاری زندگی باز داشت اما مسرور از اين دستگيری و همدردی با بيماران نيازمند اجر آن را از خداوند بزرگ طلب می‌كرد.
اين اهداكننده خون كه از گفتن نام خود امتناع كرد با درخواست از مسئولان برای تسهيل كردن دسترسی اهداكنندگان خون به مراكز انتقال خون با صرف كمترين زمان در اين مراكز گفت: عليرغم همه اين محدوديت‌ها كه مسئولان بايد در مرتفع شدن آنها چاره‌انديشی كنند از مردم روزه‌دار می‌خواهم تا از كمك به نيازمندان چشم‌پوشی نكنند چرا كه لبخند شادی بيمار نيازمند كمتر از سيركردن ايتام و اطعام روزه‌داران نيست.
در مراجعه به اداره كل منطقه‌ای آموزش انتقال خون استان تهران، همزمان با چهاردهمين روز ماه مبارك رمضان و پيش از اذان ظهر در حاليكه در قسمت پذيرش دو يا سه نفر برای اهدای خون ثبت نام و مدارك شناسايی خود را ارائه می‌كردند مسئول پذيرش در پاسخ به ميانگين زمان لازم برای اهدای خون هر يك از داوطلبان اهدای خون در اين مركز، گفت: اين مدت زمانی در هر مورد متفاوت و با توجه به زمان مراجعه اهداكنندگان و پايگاه مراجعه شده مختلف است؛ به طور ميانگين از آغاز ثبت نام و ارائه مدارك شناسايی لازم تا پايان عمليات خونگيری 20 دقيقه تا نيم ساعت زمان لازم است ولی در حال حاضر و با توجه به فشردگی كار مراكز در ماه مبارك رمضان پس از افطار اين مدت زمان افزايش می‌يابد.
بنا بر اين گزارش مجيد مسلمی، معاون اهداكنندگان انتقال خون استان تهران با درخواست از اهداكنندگان خون برای اقدام به اهدای خون در طول سال، گفت: داوطلبان اهدای خون بهتر است در تمام طول سال برای اهدای خون به پايگاه‌‌ها مراجعه كنند و اين امر را موكول به شب‌ها و يا روزهای خاصی چون شب‌های احيا و ليالی قدر نكنند چرا كه نياز به خون نيازی هميشگی است و اجر آن نيز محدود به لحظات خاصی نيست.
مسلمی با اشاره به برخی محدوديت‌ها در سازمان انتقال خون، گفت: محدوديت منابع انسانی، پايگاه‌ها و مراكز انتقال خون به ويژه در برخی از شب‌ها و روزها همچون ليالی قدر و شب‌های احيا كه تعداد اهداكنندگان خون به طور چشمگيری افزايش می‌يابد ميانگين زمانی اهدای خون افزايش می‌يابد به طوری‌كه اغلب با صف طويل اهداكنندگان مواجه می‌شويم.
امروز با پيشرفت علوم پزشكی فعاليت‌های سازمان انتقال خون كشورمان در حد خون گرفتن و تزريق خون نيست بلكه مجموعه‌ای از يك سلسله عمليات و فرآيند‌های پيچيده‌ای بر روی خون‌های اهدايی انجام می‌شود كه اين حساسيت و پيچيدگی كار انتقال خون، آن را به سازمان پيشرفته و جالب تبديل كرده است.
با اين وجود اهدای خون داوطلبانه و بدون چشم داشت كه علاوه بر داشتن استطاعت جسمی، اعتقادات عميق دينی، مذهبی، انسانی و ايثارگری اهداكنندگان را می‌طلبد نيازمند تمهيداتی ضروری از سوی مسئولان است تا امكان فعليت يافتن نيات خيرخواهانه و انسان‌دوستانه داوطلبان به بهترين نحو ممكن تسهيل شود.
ايثار نامحدود اهداكنندگان خون در روزهای گرم و رمضان و ظرفيت و منابع محدود پايگاه‌ها و مراكز سازمان انتقال خون ما را با صف‌های عريض و طويل به ويژه در برخی شب‌ها و گله‌مندی اهداكنندگان خون مواجه می‌كند.
در حاليكه آنچه در پيشخوان مراكز و پايگاه‌های انتقال خون بر اين اهداكنندگان خون كه ايثارگرانه بدون هيچ‌گونه چشم داشت مادی و با صرف زمان و پيمودن مسيرهای طولانی به بذل حياتی ترين عنصر وجودی خود اقدام می‌كنند می‌گذرد از اهميتی صدچندان برخوردار است و بايد با اهتمام بيشتری نسبت به تكريم اين ايثارگران جان اقدام كرد تا اين پاك‌ترين اهداكنندگان خون با تبديل شدن به اهداكننده مستمر به سرمايه‌های هيشگی در نظام سلامت تبديل شوند.
مراكز، پايگاه‌ها و ايستگاه‌های اهدای خون رگ‌های حياتی نظام سلامت هستند و علی رغم همه كم و كاستی‌های تامين دارو و درمان در كشور نبايد اين رگ‌های حياتی با نارسايی و محدوديت مواجه شوند كه اين امر بر پيكره سلامت كشور سايه افكنده و نه تنها بيماران نيازمند چشم‌انتظار باقی می‌مانند بلكه پيشرفت‌ها و تحقيقات علمی نيز عقيم خواهند ماند.
در حاليكه ده‌ها وزارتخانه، سازمان و نهاد دولتی و غير دولتی با استخدام صدها هزار نيرو و كارمند در سطح كشور غرق در بروكراسی اداری هستند كه در ضرورت و لزوم آن نيز جای ترديد هست لازم و بديهی به نظر می‌رسد كه نظام سلامت كشور به ويژه پايگاه‌های انتقال خون كه ميزبان كريمانه‌ترين احساسات انسانی است بيش از اين مورد توجه مسئولان قرار گيرد تا به دليل محدوديت در منابع انسانی و مراكز اهدای خون شاهد گله‌مندی اهداكنندگان خون نباشيم.
يادمان نرود كه اگر چه بيماران در حال حاضر در كشور به دليل برخی شرايط اقتصادی مصائبی جز درد و رنج بيماری همچون هزينه‌های دارو، دورمان و زيرميزی را پرداخت می‌كنند اما اهداكننده‌گان خون كه داوطلبانه به اين امر انسانی و اسلامی اقدام می‌كنند بيمار و مجبور نيستند بلكه كريمانی هستند سزاوار بيشترين تكريم‌ها.
اگر چه مصائب و مشكلات پيش‌روی اهداكنندگان خون آنها را از اين عمل انسانی آنها بازنمی‌دارد اما اين امر به هيچ وجه بار مسئوليت سنگين مسئولان نظام سلامت كشور در تامين خون سالم و كافی برای بيماران و مراكز بيمارستانی را كم نمی‌كند و نبايد در اين مسير از هيچ‌ امری كوتاهی شود به طوری كه با ارائه خدمات مناسب در مراكز اهدای خون، افزايش تعداد پايگاه‌ها و تعداد كاركنان انتقال خون و تكريم مراجعان و داوطلبان اهدای خون همه ملزومات مادی اين عمل انسانی و معنوی را فراهم كنند تا با وجود ايثارگری و نيات خيرخواهانه كمك به همنوع و اعتقادات مذهبی هرگز شاهد كاهش ذخاير خونی و رسيدن به مرز هشدار در هيچ مقطعی از سال نباشيم.