کد خبر: ۲۵۹۴۵۹۲

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۲ - ۱۵:۳۷

دنيا چشم‌انتظار يك مصافحه/ واقعيت‌هايی كه نبايد فراموش شوند

گروه سياسی: شصت‌وهشتمين مجمع عمومی سازمان ملل متحد صرفاً می‌تواند نقطه آغازی برای رفع توهمات و پندارهای القاشده به طرف‌های غربی درباره برنامه‌ هسته‌ای ايران باشد، پس لازم است، سقفی منطقی و قابل دستيابی برای انتظارات از اولين حضور رئيس‌جمهور در اين مجمع گذاشته شود.

تا ساعاتی ديگر، رئيس جمهور كشورمان در شصت‌وهشتمين مجمع عمومی سازمان ملل متحد به سخنرانی خواهد پرداخت. اظهار نظرهای چند روز گذشته از سوی مقامات اروپايی و آمريكايی كه در ظاهر از تمايل و در حقيقت از اشتياق آ‌‌ن‌ها برای ديدار با حجت‌الاسلام روحانی حكايت دارد و نيز اخباری كه توسط دستگاه سياست خارجی ايالات متحده آمريكا مبنی بر احتمال ملاقات غير رسمی رؤسای جمهور دو كشور ايران و آمريكا منتشر شده است، حاشيه‌های شصت‌وهشتمين اجلاس عمومی سازمان ملل را از متن پررنگ‌تر كرده است.
برپايه اين احتمالات و نيز حدس‌های منطقی نسبت به مصالحه‌جويانه بودن محتوای نطق حجت‌الاسلام روحانی در اجلاس و استقبال دولت‌های اروپايی و آمريكايی از آن و برآوردهايی كه نسبت به سازنده بودن مذاكرات وزرای خارجه ايران با وزرای خارجه گروه 5 + 1 صورت گرفته است، آرامش قابل توجهی به بازارهای داخلی كشورمان تزريق شده است و تحت تأثير پيش‌بينی‌های تحليل‌گران ـ كه بعضاً از دايره واقع‌بينی نيز خارج شده و به ورطه نوعی خوش‌بينی ساده‌انگارانه افتاده است ـ در مردم نيز توقعات بالايی برای آرامش بيشتر و مداوم بازار در روزهای آتی و پايين آمدن بعضی قيمت‌ها به‌ويژه در حوزه‌های ارز، طلا و مسكن ايجاد شده است.
رد و بدل شدن نامه ميان تهران و واشنگتن در سطح عالی و خبر صريح حجت‌الاسلام روحانی از برخورداری از اختيار تام در مذاكرات هسته‌‌ای نيز نقش مهمی در كاهش نسبی التهاب چندماهه بازار داخلی ايران داشت كه اميدورايم با تحقق پيش‌‌بينی‌ها در مورد متن و حاشيه حضور چهار روزه رئيس جمهور و هيئت همراه در نيويورك، شاهد تداوم آن باشيم.
اما آنچه می‌تواند مايه نگرانی باشد، اغراق در اثرگذاری اين حضور چهار روزه و مذاكرات و ملاقات‌های مقامات ايرانی با طرف‌های غربی بر جو حاكم بر تعاملات ايران و غرب ـ به‌عنوان تعيين‌كننده‌ترين عامل فراز و نشيب‌ها در اقتصاد ايران دست‌كم در يك سال گذشته ـ بر جو روانی بازار است.
به نظر می‌رسد غالب تحليل‌گران و كارشناسان، همه سهم از پيش‌بينی‌های خود را به موفقيت حداكثری مذاكرات و تماماًٌ دوستانه تلقی كردن هرگونه ديدار و ملاقاتی به‌ويژه از نوع تصادفی آن اختصاص داده‌اند.
هرچند در كل بايد پاسخ مثبت بازارهای ارز، طلا و مسكن را به رويكرد دولت جديد و تلاش‌های مردان سياست خارجی در راستای تنش‌زدايی توأم با حفظ عزت كه در بيان رهبر معظم انقلاب اسلامی تحت عنوان «نرمش قهرمانانه» از آن ياد شد، به فال نيك گرفت، اما بايد شجاعانه، خود و افكار عمومی را در برای پذيرش احتمال ديگری حتی با درصد اندك آماده كرد كه ممكن است مسير مذاكرات به دلايلی بدان سمتی كه همه آرزوی آن را دارند، پيش نرود.
نخبگان بايد به افكار عمومی اين توجه را بدهند كه ديپلماسی هيچ‌گاه يك‌جانبه نخواهد بود و يك طرف، نمی‌تواند به تنهايی حتی در نهايت حسن نيت، نتايجی مثبت برای مذاكرات فراهم آورد، گذشته از آن، چهار روز، مدت زمان زيادی برای كسب خروجی‌های قابل انتظار نيست و به طريق اولی يك ملاقات به‌ظاهر تصادفی حتی اگر با مصافحه هم همراه باشد، می‌تواند ـ تأكيد می‌شود می‌تواند ـ لزوماً نشانه تحول خاصی در روابط دو جانبه نباشد، همان‌طور كه در سفر رئيس جمهور اسبق كشورمان با همه تمهيداتی كه برای روبرو كردن و مصافحه وی با بيل كلينتون چيده شده بود، حجت‌الاسلام خاتمی در آخرين لحظه از ملاقات منصرف شد و بالطبع دو رئيس‌جمهور دستی نيز با يكديگر ندادند؛ بديهی است كسی نمی‌تواند ادعا كند اگر در لحظه آخر رئيس‌جمهور وقت كشورمان از روبرو شدن با كلينتون خودداری نمی‌كرد و با او مصافحه می‌‌كرد، تغيير خاصی در روابط تهران ـ واشنگتن رخ می‌داد، كه حجت‌الاسلام خاتمی با كج كردن راه خود، مانع اين تغيير شده باشد.
اين مسئله، بيشتر از آن جهت قابل توجه می‌نمايد كه مشخص نيست آيا همان‌طور كه حجت‌الاسلام روحانی در مذاكرات هسته‌ای از اختيار تام برخوردار است، با وجود لابی قوی ضد ايرانی و فشار ائتلاف نانوشته صهيونيستی، ارتجاع عرب و وهابيت و كارشكنی طرف‌های ثالثی كه از تداوم تحريم‌ها عليه ايران، منتفع می‌شوند، آيا باراك اوباما نيز برای برداشتن گام متقابل به سمت ايران از اختيار تام برخوردار است؟
در اين مقطع كه گروه‌ها و نخبگان داخلی مجموعه‌ای از مطالبات ـ گه گاه ـ متعارض از حضور رئيس‌جمهور در نيويورك دارند، رسانه‌های كشورمان بايد چنين افكار عمومی را روشن كنند كه ريشه تقابل اروپا و آمريكا با دستيابی ايران به انرژی صلح‌آميز هسته‌ای، يك موضوع ساده بين‌المللی نيست و نبايد نسبت به حل آن يا دست كم يافتن افقی روشن در مدت چهار روز حضور سران و ديپلمات‌ها در نيويورك اميدوار بود.
شصت‌وهشتمين مجمع عمومی سازمان ملل متحد صرفاً می‌تواند نقطه آغازی برای رفع توهمات و پندارهای القا شده به طرف‌های غربی به‌ويژه 5 + 1 درباره صلح‌آميز نبودن طرح‌های هسته‌ای كشورمان باشد، پس لازم است، سقفی منطقی و قابل دستيابی برای انتظارات از اولين حضور رئيس جمهور در اين مجمع در جهت نزديك شدن ديدگاه‌ها و مقدمه‌چينی به‌منظور رفع گام‌ به گام تحريم‌ها گذاشته شود تا برآورده نشدن توقعاتی كه بی‌جهت و ناشی از هيجان بالا رفته است، موجب واكنش منفی و غير قابل پيش‌بينی بازار نشود.