کد خبر: ۲۵۹۸۵۸۹

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۲ - ۱۳:۴۸

راهنمای اخلاقی پژوهش‌های ژنتيك پزشكی ابلاغ شد

گروه سلامت: نسخه تجديد نظر شده راهنمای اخلاقی پژوهش‌های ژنتيك پزشكی كه توسط جمعی از خبرگان، پژوهشگران و مديران پژوهشی كشور و با محوريت مركز تحقيقات اخلاق و تاريخ پزشكی بازنگری و اصلاح شده بود، توسط وزير بهداشت ابلاغ شد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) با توجه به پيشرفت روزافزون علم ژنتيك و حساسيت‌های ويژه داده‌های ژنتيك انسانی؛ همچنين با آگاهی از ملاحظات و نگرانی‌های اخلاقی مهمی كه با پژوهش‌های ژنتيك انسانی همراه‌اند و با تأكيد بر اهميت پژوهش‌های ژنتيك در ارتقا سلامت عمومی و درمان بيماری‌ها، رعايت اصول و موازين اخلاقی در پژوهشهای ژنتيك، ضروری است.
بنابراين، راهنمای اخلاقی پژوهش‌های ژنتيك براساس ماده پنج قانون تشكيل وزارت بهداشت كه نظارت بر پژوهش علوم پزشكی بر عهده اين وزارتخانه است به دانشگاه‌های علوم پزشكی ابلاغ شد، مقررات اين راهنما ناظر به جمع‌آوری، پردازش، استفاده و ذخيره سازی داده‌های ژنتيك و ساير اطلاعات سلولی انسانی و نمونه‌های زيستی با هدف پژوهشی است، در اين راهنما داده‌های ژنتيك و ساير اطلاعات سلولی انسانی به اختصار تحت عنوان داده‌های ژنتيك مورد اشاره قرار می گيرند.
اين راهنما به استفاده‌هايی كه ماهيت پژوهشی ندارند، نظير بررسی‌های پليسی و قضايی كه با هدف كشف جرم، تعيين نسب يا موارد مشابه به انجام ميرسند، تعميم پيدا نمی‌كند. پژوهشگران موظفند كه علاوه بر اين راهنما، از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشكی و ساير قوانين، مقررات و راهنماهای رسمی كشور در مورد پژوهشی كه انجام می‌دهند، آگاه باشند و آن‌ها را رعايت كنند.
بدين منظور پژوهش‌های ژنتيك بر روی آزمودنی انسانی تنها در صورتی از نظر اخلاقی مجاز به شمار می‌آيند كه با هدف ارتقا يا پيشرفت حداقل يكی از مباحثی از قبيل، تشخيص، طبقه بندی يا غربالگری بيماری‌ها يا ناتوانی‌هايی كه منشأ ژنتيك دارند، بررسی يا تشخيص استعداد ابتلا به بيماری، ارائه مشاوره به افراد يا زوج‌ها جهت تعيين خطر ابتلای فرزند آنها به بيماری‌ها يا معلوليت‌های دارای منشأ ژنتيك، پژوهش‌های ژنتيك جمعيت شناختی، پيشگيری يا درمان بيماری‌ها يا توانبخشی و بررسی‌های حقوقی، جنايی، مدنی و ديگر اقدامات قضايی و پزشكی قانونی طراحی شده باشند.
براين اساس انجام هر گونه پژوهش كه دربردارندهی موارد يا با اهداف بهنژادی، شبيه سازی توليد مثلی انسان، تبعيض يا انگ زنی فردی يا گروهی، نقض كرامت انسانی يا حقوق و آزادی‌های بنيادين انسان از نظر اخلاقی نادرست است و هر گونه مطالعه يا دستكاری بر روی ژنوم انسان بايد بعد از بررسی دقيق و جامع خطرات و عوارض احتمالی آن برای فرد آزمودنی و نسل‌های بعد و حصول اطمينان از فقدان عوارض جدی و غالب بودن منافع احتمالی به خطرات احتمالی به انجام برسد.