کد خبر: ۲۶۰۱۳۰۵

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۳۹۲ - ۱۴:۵۴

تأكيد اميرالمؤمنين(ع) به مالك اشتر در زمينه اتخاذ مشی اعتدالی در حكومت‌داری

گروه‌های علميه: حجت‌الاسلام دهسرخی با بيان اين كه اسلام در همه شئونات زندگی بر ميانه‌روی و اعتدال تاكيد می‌كند عنوان كرد: امام علی(ع) در نامه به مالك اشتر می‌فرمايند: «بايد كه محبوب‌ترين كارها در نزد تو، كارهايی باشد كه با ميانه‌روی سازگارتر بوده و با عدالت دمسازتر باشد».

حجت‌الاسلام و المسلمين حسين شهامت دهسرخی، عضو هيئت علمی جامعةالمصطفی(ص) العالمية، در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‎المللی قرآن(ايكنا) گفت: موضوع اعتدال از مهمترين واژه‎ها و موضوعات ارزشمندی است كه به عنوان يكی از معارف دين ما كه در پيشينه ما و در تاريخ اهل بيت(ع) نيز نقش پررنگی داشته و در زمانه ما مهجور مانده بود؛ البته اين موضوع در شرايط فعلی و پس از رياست جمهوری حجت‎الاسلام والمسلمين روحانی تا حدودی از مهجوريت خارج شده و مورد استقبال بزرگان كشور، دين، سياست و عقلای كشور قرار گرفت.
وی افزود: اعتدال به همان واژه عدل و عدالت بر می‎گردد؛ از جهت كمی و كيفی داشتن تناسب و قوام داشتن و موزون بودن هر شی را اعتدال در آن موضوع می‎نامند؛ طبيعتا محور و مدار اعتدال، حركت در مسير حق و مبنا آن هم، حق و حقيقت است.
عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) عنوان كرد: قرآن كريم واژه اعتدال و موزون بودن را هم در نظام تكوين مطرح می‎كند و هم در نظام تشريع؛ وقتی می‎گويد كه «خَلَقَ فَسَوَّى»؛ يعنی عالم و همه مخلوقات موزون و با اعتدال آفريده شده است.
وی ادامه داد: وقتی قرآن بيان می‎دارد كه «هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَكُم مَّا فِی الأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلِيمٌ»؛ يعنی مجموعه خلقت به شكل معتدل بنا شده است نشان دهنده يك ساخت سيستماتيك در نظام خلقت است كه هر بخش، بخش ديگر را كامل كرده و هر كدام در جايی كه بايد، قرار دارند؛ اين توازن و اعتدال در نظام خلقت از سوی خداوند حتی در ميان نباتات رعايت شده است؛ آنجا كه می‎فرمايد «وَأَلْقَیْنَا فِيهَا رَوَاسِیَ وَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ شَیْءٍ مَوْزُونٍ»؛ يا اينكه می‎فرمايد «الَّذِی خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ» خطاب به انسان می‎گويد كه انسانی كه در مقابل خداوند مغرور می‎شود بايد نگاه كند كه پيش از خلقت هيچ نبوده است و خداوند با اين اعتدال و سامان او را خلق كرده است.
شهامت دهسرخی يادآور شد: اين مبحث در خطاب به دين حنيف نيز بيان شده است كه اديان و فرق نيز بايد معتدل باشند، اينجا نيز مسئله دين حنيف را در مقابل دين جنيف يعنی دينی كه افراط و تفريط در آن وجود دارد به كار می‎برد.
وی گفت: اسلام دينی است كه انسان را از افسارگسيختگی‎ها می‎رهاند و اگر انسان بخواهد زندگی متعادلی داشته باشد، بايد به گونه‎ای عمل كند كه با فرض داشتن تمام تمايلات و شهوت‎ها آنها را با قوه عقل و دين مديريت كند و بهترين منافع را با كمترين مضرات از زندگی خود ببرد.
دهسرخی يادآور شد: رسول گرامی اسلام (ص) سه بار می‌فرمايند: «يا ايها الناس عليكم بالقصد، عليكم بالقصد، عليكم بالقصد»؛ ای مردم! بر شما باد به ميانه روی، بر شما باد كه راه اعتدال و ميانه روی را طی كنيد؛ امام علی(ع) در صفات متقين در نهج‎البلاغه می‎گويد كه متقين روششان روش ميانه است يا اينكه حضرت در جای ديگر می‎‏فرمايند كه در هنگام ثروتمندی و برخورداری ميانه رو باشيد و در هيچ چيزی افراط نكنيد.
عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) تصريح كرد: امام علی(ع) در نامه به مالك اشتر وقتی كه می‎خواهد ايشان را نصيحت كنند، به مالك دستور حكومتی می‎دهند كه چگونه با مردم از راه وسط و اعتدال برخورد كند كه در سازمان ملل هم رسميت پيدا كرد؛ ايشان می‌فرمايند: «بايد كه محبوب‌ترين كارها در نزد تو، كارهايی باشد كه با ميانه‌روی سازگارتر بوده و با عدالت دم سازتر و خشنودی رعيت را در پی داشته باشد؛ زيرا خشم توده‌های مردم، خشنودی نزديكان را زير پای بسپرد و حال آن‌كه، خشم نزديكان اگر توده‌های مردم از تو خشنود باشند، ناچيز گردد» در نقطه مقابل كسانی كه راه وسط را نمی‎روند خيلی مورد سرزنش قرار می‎گيرند كه امام علی(ع) فرمودند كه انسان عاقل راه خردمندی و اعتدال را طی می‎كند و افراط و تفريط از نشانه‌های جهالت است.
وی بيان كرد: يكی ديگر از تعابير حضرات معصومين در زمينه اعتدال، نحوه برخورد ما با فرادستان در جامعه است كه نبايد نه از آنها تعريف زياد كرد و نه اينكه از كار خوب كسی تعريف نكرد؛ زيرا اگر ما از كار خوب دوست و حتی رقيب خود در جای خود تجليل نكنيم، نشانه ضعف و حسادت ماست.
شهامت دهسرخی، يادآور شد: در كتب اخلاقی علمای اخلاقی با استفاده از آيات و روايات اهل بيت(ع) همين مسير اعتدال را سفارش می‎كنند كه مبادا دچار تهور و بی‎باكی شويم و از ديگر سوی هم نبايد دچار ركود شويم.
اين مدرس حوزه و دانشگاه تصريح كرد: حضرات معصومين(ع) دين ما را دين حركت رو به جلو و فهم و اعتدال معرفی كرده‎اند نه دين بی‎باكی از هر چيز؛ هر عمل انسان بايد با تدبير و با مشخصات دينی و فقهی همراه باشد و حركت خودسرانه در دين، قطعا به ضلالت ختم خواهد شد.
وی با بيان اين كه اسلام در همه شئونات زندگی بر ميانه‌روی تاكيد دارد اظهار كرد: يكی از سفارشات مهم ائمه(ع) در بحث زندگی فردی، در مسئله تغذيه است كه در اين زمينه نيز ما را به اعتدال در خوردن و پوشيدن سفارش كرده‎اند كه هر دو حالت افراط و تفريط انسان را نابود می‎كند؛ حتی فرموده‎اند كه در پوشاك نيز بايد راه اعتدال را در پيش گيريم يعنی انسان لباسش را برای حفظ آبرو می‎پوشد نه اينكه بخواهد از آن استفاده ديگر كند و در آن اسراف كند.
عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) اظهار كرد: اعتدال در دوستی و دشمنی هم از منويات ائمه اطهار(ع) است كه در اين زمينه امام علی(ع) بيان می‎‏دارد كه به قدری با كسی دوست نشويد كه وقتی كه از شما جدا شد بتواند رازی از شما نقل كند كه آبروی شما از بين برود؛ يا اينكه امام علی(ع) به امام حسن(ع) در نامه تاريخی خود (نامه 31نهج‎البلاغه) اظهار می‎كنند كه اگر خواستی به دليل موجهی با برادر دينی خود قطع رابطه كنی به شكلی اين كار را انجام بده كه يك راه كوچك برای برگشت دو طرفه وجود داشته باشد؛ پس دين ما در دشمنی نيز طرف اعتدال را گرفته است.
وی بيان كرد: يكی ديگر از معارف اهل بيت(ع) در زمينه اعتدال، اعتدال در زمينه تربيت فرزند است كه محبت افراطی و سخت‎گيری افراطی هر دو مذمت شده‏اند كه هر كدام از اين دو يا فرزند را بی‎مصرف بار می‎آورد و يا خانه گريز؛ امام علی(ع) حتی در مورد قاتل خويش نيز می‎فرمايند كه جانب اعتدال را بگيريد و همان كاری كه با من كرد را با او بكنيد و مبادا كه با او بدرفتاری كنيد؛ همه اين مباحث برای امروز ما درس سياسی و اجتماعی و فرهنگی است كه اگر به آنها دقيق توجه كنيم مرام سياسی و اجتماعی و اخلاقی خود را قطعا متحول خواهيم كرد.