کد خبر: ۲۶۰۲۸۲۴

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۳۹۲ - ۱۸:۱۷

تكيه بر عقل، وحدت اسلامی و مبانی قرآنی؛ شاخص‌های جريان اعتدال‌گرای اسلامی

گروه حوزه‌های علميه: عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) العالميه تكيه بر عقل، وحدت اسلامی، مبانی اخلاقی و قرآنی را از جمله شاخص‌های جريان اعتدال گرای اسلامی برشمرد و عنوان كرد: اعتدال يكی از مهمترين مولفه‎های دين اسلام است.

حجت‎الاسلام والمسلمين محمدعلی ميرعلی، عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) العالميه در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‎المللی قرآن(ايكنا) اعتدال يكی از مهمترين مولفه‎های دين اسلام برشمرد و گفت: مفهوم اعتدال برگرفته از مصدر عدل است كه به معنی قرار دادن هر چيز در جای خود است.
وی افزود: عدل با مساوات متفاوت است و مفهومی بالاتر از اينهاست؛ در عدل آنچه كه حق است بايد در جای خود قرار داده شود و كسی كه اعتدال دارد يعنی به عدل رفتار می‎كند و هر چيزی را در سرجای خود قرار می‎دهد؛ نه كم و بيش؛ نه جلو و نه از پس.
عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) العالميه با ذكر اين مطلب كه در آموزه‎های قرآنی دلالت‌های بسياری برای مفهوم اعتدال وجود دارد، تصريح كرد: در بسياری از آيات الهی خداوند بر مفهوم اعتدال در زمين و آسمان و خلقت انسان اشاره دارد كه نشانگر اين مطلب است كه سيرجهان مبتنی بر اعتدال است و هرچيزی خارج از اين قاعده محكوم به شكست و خسران خواهد بود.
وی بيان كرد: اعتدال با مفهوم سازش و مسامحه در رفتار فردی نيز متفاوت است و قرار نيست به كسی كه مسامحه می‌كند معتدل بگوييم؛ معتدل به كسی گفته می‎شود كه می‎داند چه برخوردی را در چه جايی انجام دهد و حق هر چيز را در جای خود ادا می‌كند.
ميرعلی يادآور شد: از جمله آموزه‎های اعتدالی در قرآن می‎توان به بحث ظلم‎ستيزی، استعمارستيزی و حمايت از مظلوم اشاره كرد كه با توجه به اينكه شايد در نگاه اول موضع تهاجمی هم داشته باشد ولی در عمق اين مباحث كه وارد می‎شويم اوج كمال و اعتدال را در آنها می‎بينيم.
وی ادامه داد: حمايت از مظلومين و ظلم‌ستيزی كه امام راحل در عصر جديد وارد ادبيات اسلامی معاصر كرد، از اساس و مبانی قرآنی است و مبتنی بر جريان تفكر عقلانی و انديشه‎های ناب اسلامی است؛ اين تفكر در مقابل تفكر نص‎گرايی افراطی و ضد عقل است.
ميرعلی اظهار كرد: بزرگترين ظلم به انديشه امام و انقلاب اسلامی قرار دادن اين انقلاب در كنار ساير انقلاب‎های ديگر است در حالی كه اين انقلاب از درون مبتنی بر عقلانيت محض دينی بود و با شعار دفاع از مظلومين و ظلم ستيزی و بيداری اسلامی روی كار آمد و همين روند و حمايت ايران از گروه‎های جهادی چون حزب الله كه از اول نيز بر محور صلح‎جويانه و در عين حال عقل‎گرايی تشكيل شد با حماسه 33روزه منجر به بيداری اسلامی در جهان اسلام شدند.
وی گفت: همين محور اعتدال در نظام سياسی بين‎المللی است كه ايران اسلامی بنيانگذار آن بود؛ عقل گرايی نظام اسلامی در مقابل جريان ضدعقلی و نص گرای افراطی سلفی و تفكرات قوميت گرای ناسيوناليستی قرار دارد.
عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) عنوان كرد: خداوند در قرآن بيان می‎دارد كه إِنَّ أَكرَمَكُم عِندَاللّهِ أَتقَاكُم؛ به اين ترتيب هر كسی يا هر چيزی كه به غير از معيار تقواست، نمی‎تواند در حدی باشد كه معيار خوب و بد انسان‎ها باشد؛ معيار خوبی و بدی انسان فقط تقواست نه قوميت و انديشه‎های نژاد پرستانه و نحله پرستی چون سلفيت و وهابيت.
وی گفت: اسلام تاكيد بسياری بر عقل گرايی دارد البته در كنار توجه به نص؛ زيرا عقل چراغ كشف معارف اسلامی است كه از نص بيان شده است؛ قرآن در كنار اهل بيت(ع) معنی كامل خود را بروز می‎دهد و گنج‎های قرآن با تدبر در آيات آن بيرون كشيده می‎شود؛ قرآن برای هر كسی قابل فهم است و با مرور سطحی قرآن هم شايد بتوان از آن، مطالبی را دريافت ولی مطالبی كه زندگی انسان را متحول كند با تدبر در قرآن با معيارهايی كه اهل بيت(ع) به ما ارايه كرده‎اند به دست می‎آيد.
ميرعلی يادآور شد: جريان انقلاب اسلامی و شيعه اثنی عشری معتدل‎ترين جريانی است كه در طول تاريخ اسلام شكل گرفته است؛ زيرا اين جريان مبتنی بر عقل‎گرايی با توجه به نص است و سيدجمال نيز بر روی همين محور جريان اعتدال‎گرای اسلامی را در حساس‎ترين برهه در ميان كشورهای اسلامی به وجود آورد كه البته به دليل اينكه حامی خاصی نداشت اين جريان با روی كار آمدن جريان ناسيوناليسم عرب كمرنگ شد.
عضو هيئت علمی جامعه‎المصطفی(ص) تصريح كرد: تكيه بر عقل، وحدت اسلامی، مبانی اخلاقی و اسلامی و قرآنی، شاخص‌های جريان اعتدال گرای اسلامی هستند؛ در ايران هم اين جريان در ماه‎های اخير نزج گرفته است كه شرايط خاصی در كشور ايجاد شده است كه البته بايد دقت داشت كه هر كسی كه ادعای اعتدال داشت را نبايد معتدل دانست.
وی بيان كرد: هر كسی خود را معتدل می‎داند و كمتر كسی است كه خود را افراطی و ضد عقل بداند، حتی اگر از رفتارش چنين برداشتی شود؛ در حقيقت اعتدال دارای خط ميزان است كه همان قرآن و بيانات ائمه اطهار(ع) است كه توسط مراجع و رهبری بيان شده است؛ امروز نيز رهبر انقلاب در هر سخن و گفتار خود سعی می‎كنند تا اين خط را برای همگان آشكار كنند و قطعا كسی كه از اين مسير خارج شود را نيز می‎توان در جمعيت افرادی ذكر كرد كه به اعتدال رفتار نمی‎كنند.