کد خبر: ۲۶۱۰۱۳۵

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۳۹۲ - ۱۶:۳۸

تأكيدات آموزشی و تجربی ابن‌سينا در قانون، ناظر به رعايت حقوق انسانی بيماران است

گروه سلامت: سرپرست مركز تحقيقات علوم قرآن و حديث و طب با اشاره به اينكه آثار ابن‌سينا پاسخگوی طالبان معارف دنيوی و اخروی است، گفت: تأكيدات آموزشی و تجربی ابن‌سينا در قانون ناظر به رعايت حقوق انسانی بيماران است و انديشه و رفتار او در ميدان جامع خدمات پزشكی را بايد در ميان ديگر آثار او بازشناسی و تفسير كرد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، محمدمهدی اصفهانی، استاد دانشكده طب سنتی دانشگاه علوم پزشكی تهران و سرپرست مركز تحقيقات علوم قرآن و حديث و طب، بعدازظهر امروز، 7 آبان‌ماه در همايش بزرگداشت هزاره تأليف كتاب قانون بوعلی سينا كه در دانشگاه تربيت مدرس برگزار شد، با اشاره به بخش‌هايی از آموزه‌های اخلاقی ابن‌سينا در آثار وی، گفت: شخصيت استثنايی ابن‌سينا و جامعيت علمی او قرن‌ها است كه در عرصه‌های مختلف دانش، پژوهشگران را ضمن بهره‌مند ساختن از گنجينه و معارف به شگفتی وا داشته است.
وی گفت: جهان پزشكی در جستجوی صدها نكته شفابخش، نوآور و رهگشا و ... در ميان آثار اين دانشمند بزرگ است و آثار متنوع او در زمينه‌های مختلف پاسخگوی اذهان جستجوگر و طالبان آگاهی‌ها و معارف دنيوی و اخروی خواهد بود.
اصفهانی با اشاره به اينكه در كتاب گرانسنگ قانون، آموزه‌های اخلاقی به آن صورت كه امروز در اخلاق پزشكی به معنای مصطلح امروزی رايج است نيامده، افزود: در اين كتاب تأكيدات آموزشی و تجربی ناظر بر عملكرد صحيح و منطقی و به واقع حافظ حقوق بيماران به مباحث اخلاق پزشكی مربوط است و هيچ بخشی از كتاب از ابتدا تا انتها به اخلاق پزشكی و مصطلح امروزی اختصاص ندارد و بايد اين بحث را در ميان ديگر آثار او بازشناسی و تفسير كرد.
وی با اشاره به ديگر آثار ابن‌سينا همچون اشارات و تنبيهات و مقامات العارفين و رساله عهديه، گفت: نقطه اوج و كمال سلوك و تجلی محاسن و مكارم اخلاقی را بايد در اين آثار بازشناخت به طوری كه رساله عهديه به عنوان پيمان نامه الهی و انسانی او نگاهی گذرا بر كرانه‌های دريای حكمت و عرفان او است و مقامات العارفين نيز پيروان مكتب پزشكی را به انديشه و پايبندی عملی به رفتار شايسته و بايسته اخلاقی دعوت می‌كند.
سرپرست مركز تحقيقات علوم قرآن و حديث و طب با اشاره به موارد اندكی از اخلاق پزشكی موجود در قانون ابن‌سينا، گفت: در مواردی ضروری چون رعايت حقوق بيمار در مورد استفاده از مخدرات در بحث قلنج و يا خلاف اصول تلقی كردن تعميم آزمايشات مربوط به حيوان برای درمان انسان در همه موارد و ابراز شگفتی و سر تعظيم در برابر خالق يكتا فرود آوردن در موارد تحقيقی مربوط به مثانه و .. از جمله مواردی است كه در كتاب قانون در اين زمينه به چشم می‌خورد.
اصفهانی با اشاره به نكاتی در مورد صيانت از حقوق بيماران بر اساس كتاب قانون، گفت: وظيفه پزشكان در تلقين سلامت به بيماران، شناخت پروردگار واهب عقل و قوت و مبدا اول وجود و اطاعت بی‌چون و چرا از او، تلاش در جهت تزكيه نفس تا عالمی شدن از عوالم عقل، نپذيرفتن معارف بدون تحقيق و برهان، لب به مشروبات الكلی نزدن خواه به عنوان لهو، خواه تقويت و خواه برای درمان، دقت و حوصله در درمان، سعی در تربيت نيكوی شاگردان، سعه صدر و كتمان از جمله نكات و موارد اخلاقی مطرح شده در اين كتاب است.
وی ادامه داد: علم‌آموزی، بيان استوار و نيكو سخن گفتن، زيركی و نيكو دريافتن، اصاله الرأی و استواری زيربنای انديشه و فطرت، حزم و احتياط، صدق و راستی، وفای به عهد و پايبندی به پيمان‌ها، رحمت، حيا، بلند همتی، تواضع از جمله در برابر كودكان و گمنامان، عفت، سخا، قناعت، شجاعت، تحصيل فضائل و اجتناب از رذائل و كسب و نهادينه‌سازی مكارم و محاسن اخلاق، مراقبت از سلامت خود، آزاد سازی خود از اسارت نفس اماره و گشودن عرصه برای نفس ناطقه، سعی و تلاش، گشاده‌رويی و بشاشت وجه، پرهيز از كينه‌توزی، آمادگی برای مرگ و عدم هراس از آن و حلم و بردباری در رويارويی با امور ناخوشايند از ديگر موارد و نكات اخلاقی برگرفته از آموزه‌های اين انديشمند و حكيم نامی است.
اصفهانی با ابراز تأسف نسبت به اتهام عده‌ای از ناجوانمردان نسبت به لهو و لعب و خوشگذرانی ابن‌سينا، افزود: فرزانه‌ای كه در مصائب و دشواری‌های علمی و .. نماز می‌خواند و به درگاه ربوبی پناه می‌برد، عارف و الگويی مبرز اخلاقی است كه خود الگو و اسوه‌ای حسنه برای پزشكان است.
در ادامه اين همايش حسين حاتمی، رئيس دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكی شهيد بهشتی در مورد بهداشت عمومی در كتاب قانون ابن‌سينا سخن گفت و به انتظارات امروزی در مورد ابن‌سينا پرداخت و ادامه داد: انتظار نداريم همه آنچه هزار سال پيش در كتب ابن‌سينا آمده مورد استفاده قرار گيرد و از سوی ديگر نيز انتظار نداريم همه آنچه در كتب اين حكيم فرزانه آمده متروك شده باشد، بلكه مطالب ارائه شده توسط وی را می‌توان به بخش‌های پوسيده، از كارافتاده و پويا فعال تقسيم كرد.
وی ادامه داد: بخش پوسيده بخش‌هايی است كه خود ابن‌سينا انتقاداتی از علوم موجود زمان خود بيان داشته و خود نيز آنها را نمی‌پذيرفته و مردود دانسته و بخش‌های از كار افتاده نيز بخش‌هايی است كه اين دانشمند بزرگ نسبت به آنها علم داشته، ولی امروز علوم سهل‌تری با كاربرد دست‌يافتنی‌‌تری نسبت به آنها ارائه شده و بخش سوم از مطالب ابن‌سينا به عنوان علوم فعال و پويا هنوز مورد استفاده محققان و علم پزشكی امروز است.
حاتمی، بهداشت‌گرايی، پژوهش‌محوری و اعتقاد به علت و تحقيقات آزمايشگاهی را بخش پويای علوم ابن‌سينا دانست و افزود: اين بخش‌ها پيام جاودان قانون ابن‌سينا است و البته آنچه مربوط به سلامت معنوی می‌شود اگر چه به طور مستقيم در اين كتاب اشاره نشده است اما اشاره به آيات الهی و .. در اين كتاب بيانگر ريشه‌های سلامت معنوی و اعتقاد به آن در اين كتاب ارزشمند است.
در ادامه اين همايش نيز يوسف‌ بيگ باباپور، قاسملو، اميرمهدی طالب، يونسی و كردی به ترتيب مقالاتی با موضوعات نگاهی به تأثير قانون ابن‌سينا در پيشرفت پزشكی غرب، جايگاه جوامع اسكندرانيين به عنوان يكی از منابع پزشكی ابن‌سينا، قياس شهر ــ بدن در قانون ابن‌سينا و تأثيرپذيری طب سينوی از قواعد فلسفی را ارائه كردند.