کد خبر: ۲۸۲۹۲۶۴

تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۵:۴۵

غیرت؛ از نگاه قرآن/ صفتی برای حفظ و حراست از کیان خانواده

گروه اجتماعی: غیرت، صفتی لازم برای حراست از کیان خانواده است، وجود این صفت باعث آن مى‌شود که آدمى از آن‌چه که دوست مى‌دارد و یا وظیفه محافظت از آن به او سپرده شده است، نگاهبانى کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، از صفات پسندیده افراد بزرگ، غیرتمندی است، غیرت یعنی انسان حساسیت خاصی نسبت به ناموس خود داشته باشد. و از این‌که دیگران با چشم ناپاک به آن‌ها نگاه کنند، ناراحت گردد و با دل و زبان و حتی با برخورد با مزاحمان و نوامیس، ناراحتی خود را ابراز کند.

واژه «غیرت» به فتح «غین و را» در لغت به‌معنی حمیّت و غضب، ناموس‌پرستی و رشک بردن است و به انسان بسیار غیرتمند و ناموس‌پرست «غیور» می‌گویند و در اصطلاح صفتی است که انسان را وادار به دفاع شدید از دین و آئین، عِرض و ناموس، مال و کشور خود کند به‌ویژه این واژه در مواردی به‌کار می‌رود که چیزی حق اختصاصی شخص یا گروهی است و دیگران می‌خواهند حریم آن‌را بشکنند و صاحب آن، به دفاع شدید برمی‌خیزد.

ممکن است برخی آقایان سوءظن و بدگمانی نسبت به خانواده به‌ویژه همسران خود را نوعی غیرت بدانند در صورتی‌که این‌ها دو مقوله کاملاً جدا از هم هستند، غیرت یک صفت است و سوءظن و بدگمانی یک نوع بیماری روانی، غیرت سازنده است و به تحکیم بنیان خانواده کمک می‌کند اما سوءظن و بدگمانی خانواده را با مشکلات فراوان مواجه می‌سازد و بنیان خانواده را سست و متزلزل می‌سازد.

غیرت یکى از صفات و ویژگى‌هاى طبیعى انسان است و هر کس به‌صورت غریزى و فطرى از آن برخوردار است. وجود این صفت باعث آن مى‌شود که آدمى از آن‌چه که دوست مى‌دارد و یا وظیفه محافظت از آن بدو سپرده شده است، نگاهبانى کند.
یکی از خصوصیات شخص پاکدامن این است که غیرت داشته باشد.
حضرت موسی(ع) آن‌قدر غیور بود که با هیچ کس رفت و آمد نمی‌کرد مبادا چشم نامحرم به همسرش بیافتد.

خداوند سبحان از انسان‌های غیور راضی است و آن‌ها را دوست دارد و برعکس افراد بی‌غیرت را از رحمت خود محروم کرده و بهشت را بر آن‌ها حرام کرده است.

افراد غیرتمند راضی نمی‌شوند که کسی نگاه آلوده به نوامیس آن‌ها کند، به همین دلیل، نسبت به نوامیس دیگران نیز حساس‌اند و متعرض آن‌ها نمی‌شوند.

باید توجه داشت، غیرت نوعى حساسیت است حساسیتى که از مسئولیت برخاسته است زیرا هر کس که نسبت به چیزى مسئولیت دارد باید نسبت به آن حساسیت هم داشته باشد.

غیرت مرد نسبت به همسرش باید با اعتدال همراه باشد

در نظام خانواده نیز مسئولیت مرد نسبت به همسرش، غیرتى است که مرد نسبت به همسر خود دارد و زمانى این نوع غیرت ممدوح است که با اعتدال همراه شود و مادامی‌که حالت افراطى نداشته باشد جزء شاکله مسئولیت مرد است.
حد و حدود غیرت تا جایى است که از روى بدگمانى، همراه با سخت‌گیرى نباشد و براى کسانى‌که خود اهل مراقبت‌اند، نباشد مگر آن‌که به قراینى خلاف آن ثابت شود چراکه بسیارى از بانوان خود حریم خویش را رعایت مى‌کنند و در این صورت حساسیت نشان دادن بیشتر آثار منفى به‌دنبال خواهد داشت.

غیرت؛ از نگاه آیات

قرآن کریم در آیه 222 سوره بقره در این رابطه می‌فرماید: «وَیَسْأَلُونَکَ ... إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ؛ به‌درستی که خداوند سبحان توبه‌کنندگان و پاکدامنی را دوست دارد».

در آیه 26 سوره فتح نیز در این رابطه آمده است: «إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِینَ وَأَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَى وَکَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا؛ آن‌گاه که کافران در دل‌هاى خود تعصب [آن هم] تعصب جاهلیت ورزیدند پس خدا آرامش خود را بر فرستاده خویش و بر مؤمنان فرو فرستاد و آرمان تقوا را ملازم آنان ساخت و [در واقع] آنان به [رعایت] آن [آرمان] سزاوارتر و شایسته [اتصاف به] آن بودند و خدا همواره بر هر چیزى داناست».

همچنین آیات 60 تا 62 سوره احزاب با این مضمون که «لَئِن لَّمْ یَنتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِی الْمَدِینَةِ لَنُغْرِیَنَّکَ بِهِمْ ثُمَّ لَا یُجَاوِرُونَکَ فِیهَا إِلَّا قَلِیلًا﴿۶۰﴾ مَلْعُونِینَ أَیْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِیلًا﴿۶۱﴾ سُنَّةَ اللَّهِ فِی الَّذِینَ خَلَوْا مِن قَبْلُ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلًا؛ اگر منافقان و کسانى‌که در دل‌هایشان مرضى هست و شایعه‏‌افکنان در مدینه [از کارشان] باز نایستند تورا سخت بر آنان مسلط مى‏‌کنیم تا جز [مدتى] اندک در همسایگى تو نپایند، از رحمت‏ خدا دور گردیده و هر کجا یافته شوند گرفته و سخت کشته خواهند شد، درباره کسانى‌که پیشتر بوده‏‌اند [همین] سنت‏ خدا [جارى بوده] است و در سنت‏ خدا هرگز تغییرى نخواهى یافت».

غیرت از نگاه روایات

پیامبر ‌‌اکرم(ص) فرمود: جدم ابراهیم غیور بود ولی من از او غیورترم و خدا بینی آدم بی‌غیرت را برخاک می‌مالد!».
خداوند متعال از انسان‌های غیور راضی است و آن‌ها را دوست دارد و برعکس افراد بی‌غیرت را از رحمت خود محروم کرده و بهشت را بر آن‌ها حرام کرده است.
پیامبر اکرم(ص) فرمود: «هر مردی که زنش زینت کرده و بیرون رود، دیوث است! همچنین اگر زن با زینت و عطر زده بیرون برود و شوهرش راضی باشد، هر قدمی که زن برمی‌دارد، برای شوهرش یک خانه در جهنم ساخته می‌شود».
امام علی(ع) خطاب به اهل بصره فرموده است: آیا حیا نمی‌کنید؟ آیا غیرت ندارید؟ در حالی‌که زنان شما به بازارها می‌روند و جوانان خوش قیافه مزاحم آنان می‌شوند».
امام علی(ع) همچنین فرموده است: هرکه مطیع زنش باشد، خدا او را با صورت در آتش می‌اندازد، سؤال شد: در چه چیزی اطاعت کند؟ فرمود: زن درخواست می‌کند که به حمام و عروسی و مجالس عزا برود و لباس نازک به تن نماید، شوهرش هم قبول می‌کند».

امام علی(ع) در سفارش به فرزند خود امام حسن(ع) فرمود: «از غیرت نا به جا [نسبت به زنان] بپرهیز که آن، زن سالم را به بیماری و پاکدامن را به بدگمانی (اندیشه گنهکاری)، می‌کشاند». (نهج البلاغه، نامه 31)

در اهمیت بحث غیرت در خانواده گفتنى است که امام صادق(ع) در این زمینه مى‌فرمایند : «مرد براى اداره منزل وخانواده خود به سه خصلت نیاز دارد که اگر هم به‌طور طبیعى آن‌ها را نداشته باشد، باید خود را به تکلّف در آن‌ها وا دارد: خوش رفتارى ، گشاده‌دستىِ سنجیده و غیرت بر حفاظت از آن‌ها » .(میزان‌الحکمه،ج 5، ص97 )

بی‌غیرتی و عوامل به‌وجود آورنده آن

غیرت، صفتی لازم برای حفظ و حراست از کیان خانواده است اسلام مدلی از روابط میان محرم و نامحرم را طراحی کرده که به صلاح زندگی است و آن‌را از آفات جدی حفاظت می‌کند لذا مؤمن باید غیور باشد و نسبت به این مرزها حساس باشد. به‌نظر می‌رسد یکی از دلایل ناهنجاری‌های امروز بی‌غیرتی مردان است. اما نباید فراموش کرد غیرت نیز حد و مرزی دارد.

پیامبراکرم(ص) فرموده است: «بوی بهشت از مسیر پانصد سال راه به مشام می‌رسد ولی به مشام عاق والدین و دیوث نمی‌رسد، پرسیدند که دیوث کیست؟ فرمود: آن‌که می‌بیند با زنش زنا می‌کنند ولی ناراحت نمی‌شود.
امام علی(ع) می‌فرماید: هرگز یک انسان شریف و غیور زنا نمی‌کند و نیز می‌فرماید: ارزش هر کس به اندازه همت او و صداقت هر کس به اندازه شخصیت او و شجاعت هر کس به اندازه زهد و بی‌اعتنایی او به ارزش‌های مادی و عفت هر کس به اندازه غیرت اوست.

رفت و آمد در مجالس فساد و فحشاء، استفاده از موسیقی‌های مبتذل و حرام، دیدن فیلم‌های زشت و مستهجن و غربزدگی و تحسین آزادی‌های غربی از جمله عوامل بی‌غیرتی محسوب می‌شوند.
امام صادق(ع) فرموده است: شیطانی است که هرگاه در منزل شخصی چهل روز ساز و آواز باشد و مردان به آن‌جا رفت و آمد کنند، آن شیطان نزد صاحب‌خانه رفته و هر عضو خود را به مثل اعضای صاحب‌خانه می‌گذارد و در او می‌دمد بعد از آن این مرد آن‌قدر بی‌غیرت می‌شود که می‌بیند دیگران با همسرش زنا می‌کنند ولی او ناراحت نمی‌شود».(کافی، ج 5، 536)
از سوغات تهاجم فرهنگی آن است که همان‌گونه که در فرهنگ غرب انسان غربی اکثراً بی‌غیرت بوده و زنانشان با مردان دیگر رابطه نامشروع دارند، این بی‌غیرتی به بعضی از افراد روشنفکر و غرب‌زده داخل و خارج از کشور سرایت کرده و آن‌ها را هم بی‌غیرت نموده و در مجالس پارتی و شب‌نشینی‌ها زنان خود را به نمایش می‌گذارند و کارهای زشت انجام می‌دهند.