کد خبر: ۲۸۴۳۱۰۵

تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۹:۳۱

یادداشتی از علی‌اصغر محمدخانی/

شوقی برای شرح شوق

گروه ادب: «شوقی برای شرح شوق» عنوان یادداشتی است که علی‌اصغر محمدخانی به مناسبت برگزیده شدن کتاب «شرح شوق» در جایزه کتاب سال نگاشته است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، برگزیده شدن کتاب «شرح شوق، شرح و تحلیل اشعار حافظ» به قلم دکتر سعید حمیدیان در سی‌ودومین جایزه کتاب سال مناسبتی برای نوشتن یاداشتی از سوی علی‌اصغر محمدخانی شده است که سطوری از این یادداشت را از نظر می‌گذرانیم:

برگزیده شدن کتاب «شرح شوق، شرح و تحلیل اشعار حافظ» به‌عنوان کتاب سال ادبیات بسیار شایسته و قابل تقدیر است. دکتر سعید حمیدیان ثمره سی سال پژوهش درباره شعر حافظ را در این اثر پنج جلدی ارائه کرده است که یکی از بهترین آثار برای درک شعر حافظ و راهگشای بسیاری از مشکلات در باب شعر اوست.

حافظ و شعر او از چند دهه پیش، خواه و ناخواه بدل به گستره‌ای شده است برای تعاطی، تعامل، تضارب و تخالف آرا و افکار و نظرگاه‌های سخت گوناگون. دکتر حمیدیان بر این اساس که روزگار کنونی شاهد بیشترین و شدید‌ترین اغراق‌ها درباره‌ خواجه است و او تلاش کرده است که بی‌اغراق، شعر او چنانکه هست برای مخاطبان تحلیل و شرح کند.

حمیدیان در شرح شوق تلاش کرده است که «چه گفتن» و «چگونه گفتن» یا شکل و محتوای شعر حافظ را که خوش‌ترین، دلنشین‌ترین و پاک و پیراسته‌ترین سخن را دارد به خوبی نشان دهد و در جلد اول شرح شوق بحث‌های موضوعی درباره‌ شخص و شعر حافظ که به منزله مقدمه و مدخل یا پیش‌نیازی برای ورود به شرح و تحلیل اشعار اوست طرح کند و در این جلد بحث‌های فراوان درباره حافظ‌پژوهی و آرای حافظ‌پژوهان در امور و مسائل مختلف است و نقد فرایند حافظ‌پژوهی در دهه‌های گذشته تاکنون و این‌که در این زمانه، چگونه باید به شعر حافظ بنگریم و در باب شعر و فکر او بیندیشیم.

حمیدیان در جلد اول که حدود ۷۰۰ صفحه است به گوشه‌هایی از منش و اندیشه‌ حافظ و لطایف حکمی و چشمه‌هایی از شیوه‌ و شکل شعر او اشاره می‌کند و خواننده با خواندن دقیق جلد اول با نگاهی تحلیلی به شرح غزل‌های حافظ ورود می‌یابد و شیوه استنباط محتوا از طریق تحلیل عناصر شعر را می‌آموزد.

شرح شوق، شرحی است بر پایه تجزیه و تحلیل ساختار هر شعر و بررسی پیوندهای اجزای شعر، از ساختار معنایی و مضمونی ابیات گرفته تا عناصر بیانی هم‌چون تشبیهات، استعارات، نماد‌ها و به‌طور کلی تصاویر و بن‌مایه‌ها و نیز صنایع، زبان و غیره.

دکتر حمیدیان که اثری هم درباره شعر سعدی نوشته است با این دو اثر نشان می‌دهد که غزلیات سعدی و حافظ از نظر نظام قافیه و ردیف، به رغم برخی تفاوت‌های جزیی، از شیوه‌ای پیروی می‌کند که بر‌ترین درجه از موسیقی و وحدت‌بخشی را در تاریخ غزل‌پارسی برای این دو شاعر سخن سالار به ارمغان آورده است.

در اردیبهشت سال ۹۲ که این کتاب منتشر شد در مرکز فرهنگی شهرکتاب و با حضور استادان نصرالله پورجوادی، بهاء‌الدین خرمشاهی و کامران فانی نشستی درباره شرح شوق برگزار شد و به صورت تفصیلی درباره ویژگی‌های این اثر بحث و گفت‌و‌گو شد.

به دکتر حمیدیان برای دریافت جایزه کتاب سال ادبیات تبریک می‌گوییم و خوشحالیم که بازتاب بخشی از حاصل زحماتش را در سه دهه گذشته درباره‌ ادبیات فارسی و به‌ویژه حافظ را دید.