کد خبر: ۲۸۷۹۱۱۴

تاریخ: ۰۲ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۴:۵۱

پایان‌نامه «بررسی و نقد مبانی نظری حقوق بشر غرب از منظر قرآن» دفاع شد

گروه حوزه‌های علمیه: جلسه دفاع از پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته تفسیر و علوم قرآن با عنوان «بررسی و نقد مبانی نظری حقوق بشر غرب از منظر قرآن کریم» در جامعه المصطفی(ص) واحد گرگان برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از روابط عمومی جامعه المصطفی(ص) در چکیده این پایان‌نامه که توسط دانش‌پژوه، عبدالغفار حسین اف از کشور تاجیکستان و به راهنمایی حجّت‌الإسلام والمسلمین محمد مدیبو جونی و مشاوره صدیق حسین اف انجام گرفت، آمده است: در اندیشه غرب، براساس نظام انسان مرکزی، محور همه امور انسان و امیال او است. نگاهی که انسان و خرد وی را جانشین خدا دانسته و او را موجودی مستقل و یگانه که به هیچ قدرتی خارج از خود متکی نیست، می‌داند چرا که در تعیین سرنوشت و سعادت او اعتقادی به عالم غیب وجود ندارد. تمامی بایدها و نبایدها، خیر و شر را انسان تعیین می‌کند و هستی و طبیعت باید براساس خواسته های او تنظیم شود. انسان غربی، تنها یک موجود مادّی تلقّی شده است که نه یک زندگی حقیقی دارد و نه یک فرجامی هدفمند که به آن باوری باشد. براساس همین نگاه است که حقوق بشر غربی پایه‌ریزی گردیده است.

در بخش دیگری از آن آمده است: بررسی سیر تاریخی اندیشه غرب و مهمترین تغییر و تحوّلات در آن، نشان می‌دهد که حقوق بشر غربی، براساس نگاه مذکور نسبت به انسان، برگرفته از یکسری مبانی و اصولی است که می‌باید مورد پژوهش در این جستار گردد که آن مبانی عبارتند از خرد باوری علمی، فردگرایی، حقوق طبیعی و قراردادگرایی. پرسشی که مطرح می‌شود این است که آیا مبانی حقوق بشر که برخواسته از نگاه غربی به انسان است، با اندیشه قرآنی نسبت به حقیقت انسان و حقوق وی سازگاری دارد یا نه؟.

در بخش دیگری از این پایان‌نامه آمده است: نگاه اوّلیه قرآن نسبت به مبانی مذکور، نگاه تأییدی بوده و در اصل این مبانی را پذیرفته است امّا تأیید قرآن به این منظور نیست که تفسیر غربی از این مبانی را قبول داشته باشد، بلکه بررسی مبانی حقوق بشر و استخراج دیدگاه قرآن کریم، ما را به آن رهنمون می‌سازد که با وجود تمامی جایگاهی که انسان قرآنی دارد، محور همه امور خداست و اعتقاد به خدامحوری، هیچ تقابلی با ارزش و مقام انسان و آزدای و اختیار و حقوق او ندارد. در این نظام، اساس همهی امور و مبدأ و مقصد خداست و هدف جهان و انسان نیز خدا میباشد؛ هستی از خدا نشأت گرفته و به سوی خدا در تکاپو و حرکت است. مبنای همه بایدها و نبایدها با توجّه به خالق، فیّاض، حاکم، مالک و روببیت خداوند متعال ذات لا یتناهی الله است.

در این پایان‌نامه می‌خوانیم که قرآن کریم حقوق بشر را تا آنجا که به نفی ارزش‌های انسانی و الهی نینجامد و در عرض خدا قرار نگیرد می‌پذیرد و بر کسب ارزش‌های انسانی و شکوفایی استعدادهای زمینی و آسمانی او تأکید می کند امّا هیچ گاه انسان را یگانه خالق ارزش‌ها، حقوق و جایگزین خدا نمی‌داند. بنابراین، قرآن کریم پس از تأیید اصل این مبانی، اوّلاً، آنها را مورد اصلاح قرارداده و ثانیاً، راه‌کارهایی نیز برای دستیابی به آن را ارائه کرده است.