کد خبر: ۳۱۴۲۸۹۴

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۵:۳۵

بررسی اثر تبلیغات و خبررسانی در قصص قرآن کریم

کانون خبرنگاران نبأ: از دیرباز در قرآن کریم نقش خبررسانی حائز اهمیت بوده و موارد بسیاری از این دست را می‌توان در قرآن یافت. بیانات پیامبران در بهره‌گیری از تبلیغات و خبررسانی در جهت صلاح و اقدامات طاغوت‌ها و زعمای قوم در جهت فریب در این راستا بوده است.

به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، یکی از ویژگی‌های عصر امروز دنیای صنعت‌گرا، تبلیغات همه‌جانبه با بهترین شکل و شیوه است، رسانه‌های صوتی، تصویری، پایگاه‌های اطّلاع رسانی، رنگین‌نامه‌ها و... جهان را به صورت دهکده‌ای مورد آماج هجوم خود درآورده‌اند.

از همه چیز و همه کس و همه جا می‌گویند، مصرف‌گرایی، مد، سیاست، اقتصاد، دین، آزادی و حوادث، ورزش، برای همه، با هر‌اندیشه، باور و سلیقه، که یکی از آشفتگی‌های جوامع بشری و بروز ناهنجاری‌های رفتاری، سلطه و سیاست این رسانه‌ها و شبکه‌های خبررسانی است با دقّت و ظرافت می‌اندیشند، برنامه‌ریزی می‌کنند و با بهترین شکل و شیوه به گوش جهانیان می‌رسانند و مجال‌ اندیشه و گزینش هم نمی‌دهند. پرشمار تماشاگرانی را می‌توان یافت که اثرات یک فیلم و سریال را که شبانه می‌بینند، صبح در جامعه بروز می‌دهند.

بیانات پیامبران در بهره‌گیری از تبلیغات و خبررسانی در جهت صلاح و اقدامات طاغوت‌ها و زعمای قوم در جهت فریب در این راستا بوده است. از دیرباز نقش خبررسانی حایز اهمّیت بوده است و موارد بسیاری از این دست را می‌توان در قرآن یافت؛ به عنوان مثال مردی از دربار فرعون با آگاهی از هم‌اندیشی درباریان مبنی بر کشتن موسی، دوان دوان می‌آید و حضرت موسی(ع) را از خطر کشتن آگاه می‌سازد و راه کار را در گریز و خروج از شهر معرفی می‌کنند.(قصص، 20) تا از این ره‌گذر به پیام‌رسانی و اثبات حقانیّت خود دست زده باشد.

یا مؤمن آل یاسین از دورترین نقطه‌ شهر به حمایت رسولان می‌آید و به بیان ویژگی‌های آنان می‌پردازد و اعلام می‌دارد: «این‌ها برای رسالت خود از شما مزدی نمی‌خواهند و خود از هدایت یافتگانند»..(یس، 20) اصحاب کهف جهت تبلیغ یاور خدایی خود به پاخواسته و گفتند: پروردگار ما، پروردگار آسمان‌ها و زمین است و ما هرگز جز او پروردگاری نخواهیم خواند و گرنه باطلی را گفته باشیم (کهف، 15 و 14)

جادوگران در حضور مردمان گرد آمدند بنا به فراخوان فرعون و با رویایی حقیقت معجزه و برهان رسالت موسی(ع) اظهار ایمان کرده و به همگان اعلام می‌کنند: «ما به پروردگار موسی و هارون ایمان آوردیم».(اعراف، 121 و 11، طه 70 و 73 و شعراء 48 و 47) خبررسانی دقیق بلقیس (ملکه‌ سبا) به محض رسیدن پیک حضرت سلیمان(ع) که به آگاهی سران کشور رساند، هم‌اندیشی کرد و تصمیم گرفت و ملک و مملکت به خطر جنگ نیافکند و تسلیم فرمان خدا شد.(نمل، 31 و 29)

دختران شعیب(ع) نیز از صفات برجسته‌ حضرت موسی(ع) پدر را خبر می‌کنند و به نیرومندی و امانت داری او اشاره کرده و او را می‌ستایند و به کارگیری او را توصیه می‌کنند.(قصص، 26) حضرت یوسف(ع) جهت پاک دامنی خود و برائت از بزه انتسابی و عدم خیانت در نهان را با طرح خبر زنان مصر و بریدن دست‌های شان از حاکم می‌خواهد تا افکار عمومی را به داوری بکشاند.

حضرت موسی(ع) روز هم آوردی با جادوگران و درباریان فرعون را روز جشن و با حضور مردم تعیین می‌کند.(یوسف، 50) حضرت ابراهیم را به حضور مردم می‌آورند تا به شکستن بت‌ها اعتراف نماید و در حضور مردم به آتش افکند و برای کردار پلید خود شریکان و گواهانی چند فراهم آورند. آگاهان به سرنوشت به اصحاب کهف برای تبلیغ به ساخت و احداث بنای یادبود و سجده گاه همّت می‌گمارند.(طه، 59)

همچنین در رفتار ناشایستگان نیز این مسئله (تبلیغات) جایگاهی مهم دارد که فرعون برای تبلیغ و حضور مردمی، با هم آوردی موسی فراخوان می‌دهد «فَهلَ اَنْتُم مَجْتَمِعُونَ» آیا شما روز جشن گردهم می‌آیید؟ و یا در حضور مردم عوام فریبی می‌کند و آنان را گواه می‌گیرد که من برای شما معبودی جز خودم نمی‌شناسم؟(کهف، 22) و یا موسی را تخریب می‌کند و به یقین سخن می‌گوید و او را جن زده می‌خواند.(قصص، 38)

همچنین فرعون یا به اطرافیان خود رو کرده اظهار می‌دارد این‌ها ساحرانی هستند که می‌خواهند شما را از سرزمین تان بیرون برانند.(شعراء 35 و 34) یا به تمسخر و توهین در حضور جمع می‌پردازد تا شخصیّت، کیان ومنش او را پایمال کند. و چه بسا به نقش و حضور مردم توجّه دارد و رو به آن‌ها نموده و می‌پرسد: «قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ».(قصص، 38 و غافر، 37- 36) هیچ می‌شنوید چه می‌گوید؟ یعنی بکوشید تا پیروز شوید!

جوسازی، مردم فریبی در بیانات زورمداران و ناز پروردگان و گردن کشان فراوان است.(شعرا، 25) و چه بسا زلیخا نیز برای رفع توهّم و پندارها دست به جلسه‌ تبلیغی کذایی می‌زند تا از افکار عمومی بهره گیرد و خود را از سرزنش زنان مصر رهایی بخشد.(زخرف، 53-51)