کد خبر: ۳۳۰۷۶۵۳

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۵:۰۱

جلسه تفسیر آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی/

نسخ به معنای بطلان در شریعت وجود ندارد

گروه حوزه‌های علمیه: مفسر قرآن کریم با بیان اینکه نسخ به معنای بطلان در قرآن و اساسا در شریعت وجود ندارد، تاکید کرد: آنچه به عنوان نسخ گفته می‌شود، تخصیص زمانی است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی امروز چهارم خرداد در درس تفسیر خود در مسجد اعظم در ادامه تفسیر سوره شوری و تشریع دین از سوی خداوند گفت: این سوره درباره شریعت بحث مبسوطی دارد. شریعت نهر روانی است که شیب نرمی دارد و مورد استفاده است. فرمود این آب حیات را در این نهر روان خدای سبحان جاری کرد.

وی با اشاره به جایگاه عقل افزود: عقل مثل دلیل نقلی چراغ خوبی است که این شریعت را می‌بیند وگرنه از عقل آب آفریدن و آب در نهر جاری کردن ساخته نیست و از چراغ هیچ کاری ساخته نیست بلکه اینها کار شارع است.
آیت‌الله جوادی آملی ادامه داد: صراط را شارع درست می‌کند و ذره‌ای در تنظیم و احداث راه سهمی ندارد، چون هیچ‌کاره است، ولو اینکه در حد آفتاب و روشن و شفاف هم باشد. از آفتاب کار مهندسی ساخته نیست و اینکه گفته شده که «کلما حکم به العقل، حکم به الشرع» درباره معرفت و شناخت است نه حکم مولوی زیرا عقل حکم معرفتی دارد و می‌فهمد که عقل خوب است یعنی حسن و قبح را می‌فهمد نه اینکه حسن و قبح را بسازد چه عقل حکیم و اصولی و فقیه باشد.

عقل؛ پایه تکلیف

این مفسر قرآن بیان کرد: اگر عقل نباشد تکلیف درکار نیست چون عقل ذره‌ای حکم مولوی ندارد. این نظام محفوظ است و عقل کشف می کند که چه چیزی خوب و بد است و عقل تشخیص می‌دهد که آفرینش و نظم زمین کار من نیست. بنابراین عقل در برابر نقل است نه در برابر پیامبر چه رسد به الله. شارع، خدا و گیرنده آن انبیاء هستند که وحی را می‌گیرند و به بشر می‌دهند و عقل و نقل دو بالی هستند که انسان را در میدان معرفت پرواز می‌دهند.
این مرجع تقلید اظهار کرد: خداوند فرمود ما انبیاء را فرستادیم تا عقل علیه ما احتجاج نکند که خدایا تو می‌دانستی بعد از مرگ چنین راهی در پیش است چرا راهنما نفرستادی این محکم‌ترین برهان برای اثبات ضرورت نبی است. اگر ما وصی و وحی نداشتیم عقل در قیامت شکایت می کرد چرا دین را تشریع نکردی.
این مفسر قرآن با اشاره به یکسانی پیام همه ادیان گفت: به ما گفته‌اند از مال حلال خانه و روزی تهیه کنید. فرمود سنگ و آهن و چوب خانه باید غصبی نباشد اگر غصبی باشد صاحب مال می‌تواند آن را بردارد. این حکم زمان همه انبیاء است و با نظام هستی سازگار است حالا می‌خواهی کوخ و کاخ و برج بسازی اصل در آن حلال بودن است یعنی چیزی از دین عوض نشده است و می‌ماند مسایل جزیی که شرعه و منهاج است.

نسخ در شریعت نیست

این استاد برجسته حوزه تصریح کرد: فرمود ما نسخ نداریم تخصیص زمانی داریم و نسخ به معنای باطل شدن نیست. نسخ به معنای بطلان حرف قبلی اصلا در نظام الهی نیست. یک وقت کسی قانونی وضع کرد ولی چون جاهل بوده می گوید منسوخ است ولی در نظام الهی هیچ جای جهل و نسیان و خطا و سهو نیست پس هر چه فرمود حق است منتهی حق در آن زمان این بود و در این زمان چیز دیگری است.
وی اظهار کرد: این مانند پزشک حاذقی است که می‌گوید در ماه اول این را بخور، در ماه دوم فلان چیز و ... این تخصیص ازمانی است نه بطلان آن چیز. لذا فرمود ما به شما حرف تازه‌ای نسبت به نوح نگفتیم.

اگر قرآن نبود اثری از تورات و انجیل نبود

وی بیان کرد: قرآن نسبت به دیگر کتب هیمنه دارد و پیامبر هم نسبت به سایر رسل، اگر قرآن نبود با پیشرفت علم اثری از تورات وانجیل نبود، این قرآن بود که عیسی و موسی و ابراهیم و کتابشان را معرفی کرد و به آنها آبرو داد و آنها را حفظ کرد. این حرفی است که کاشف الغطا زده و فرمود اقلی‌ های دینی قدر قرآن را باید بدانند زیرا مریم را عذرا و طاهره معرفی کرد. اگر قرآن نبود هیچ دینی در دنیا نمی‌ماند.

وی تاکید کرد: این پیام دین به همه اعم از یهودی و مسلمان و مسیحی است که دین را اقامه کنید. فرمود شما هیچ ارزشی ندارید مگر اینکه تورات و انجیل را اقامه کنید اما به تعبیر علامه طباطبایی شما(مسیحیان و یهودیان)نقل و عقل را کنار گذاشتید و شرع را همین طور، بنابراین پایگاه دینی برای حفظ خود ندارید
آیت الله جوادی آملی استخفاف را راه دشمن برای به بند کشیدن دیگران دانست و اظهار کرد: اگر عده‌ای در اثر استخفاف دیگران تهی مغز شدند خودشان را نمی‌توانند نگه دارند چه برسد بخواهد دین را اقامه کند.

قرآن و امام همتای یکدیگرند

این مفسر قرآن با بیان اینکه کشف الغطا باید کتاب بالینی طلاب باشد تصریح کرد: در این کتاب دارد که قرآن بالاتر از امام نیست؛ امام برای حفظ قرآن شهید می‌شود ولی حقیقت ملکوتی و ولایت و عصمت امام همتای قرآن است و اینها همتای یکدیگرند و اگر قرآن مقامی داشت که امام به آن نمی‌رسد افتراق ایجاد می‌شد در حالی که فرمود لن یفترقا یعنی هر اندازه که قرآن اوج دارد معصوم هم اوج دارد.