کد خبر: ۳۳۱۴۶۹۹

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۴:۳۴

رامش تشریح کرد:

چگونه درمان دارویی خود را در ماه مبارک رمضان مدیریت کنیم؟

گروه سلامت: بی‌شک با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، دغدغه بیمارانی که برای درمان خود، یک یا چند دارو مصرف می‌کنند، بیشتر می‌شود و همواره دو موضوع ذهن این بیماران را به خود معطوف می‌کند، ابتدا نحوه مصرف دارو و بهره مندی از برکات این ماه شریف است .

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، فرخ رامش مسئول کمیته تجویز و مصرف منطقی داروی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز با بیان اینکه نخستین مساله‌ای که پزشک در مواجهه با چنین بیمارانی با آن روبروست این موضوع است که، آیا روزه‌داری بر روند بیماری تاثیر گذار است یا خیر؛ اظهار کرد: چنانچه با صلاحدید پزشک، با ارائه توصیه‌های مورد نیاز، امکان روزه داری برای آن بیمار فراهم باشد، چیدمان جدید دارویی به ویژه در مورد بیمارانی که روزانه بیش از یک دارو مصرف می‌کنند، ضروری است.

فرخ رامش در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به مصرف دو یا حتی سه وعده غذایی در روزهای ماه مبارک رمضان، تداخل میان دارو و غذا رخ خواهد داد؛ گفت: در زمینه تداخل دارو با غذا باید گفت: که جذب برخی داروها همزمان با مصرف غذا تغییر نکرده و یا در برخی موارد حتی افزایش نیز پیدا می‌کند. اما بسیاری از داروها نیز در صورت مصرف همزمان با غذا دچار کاهش جذب می شود.

وی تصریح کرد: در مورد داروهایی که جذب آنها به میزان قابل توجهی تحت تاثیر غذا قرار می‌گیرد، دارو باید یک ساعت پیش از غذا یا 2 تا 3 ساعت پس از مصرف غذا، استفاده شود (بهتر است در خانم‌ها به دلیل احتمال کاهش سرعت تخلیه معده، دارو 3 ساعت بعد از غذا مصرف شود.) همچنین از مصرف غذاهای دیر هضم در وعده افطار پرهیز شود.

رامش در ادامه افزود: برای نمونه از میان استاتین‌ها بهتر است برخی را همچون لووستاتین همراه وعده غذایی شب استفاده کرد و برخی همچون سیموستاتین را بهتر است، به دلیل کاهش جذب دارو با غذا، با معده خالی مصرف کرد.

وی اظهار کرد: بسیاری از آنتی بیوتیک‌ها، از جمله کپسول آزیترومایسین، با مصرف غذا دچار کاهش جذب می شود، همچنین مهارکننده‌های پمپ پروتون همانند امپرازول، بیس فسفونات‌ها مانند آلندرونات به دلیل کاهش آشکار در میزان جذب و اثربخشی، و یا ایجاد عارضه گوارشی در صورت مصرف همزمان با غذا (بیس فسفوناتها- ریفلاکس) باید حتماً با معده خالی (مثلاً پیش از صرف وعده غذایی) مورد استفاده قرار‌ گیرد.

رامش تاکید کرد: قابل ذکر است تداخل داروها با غذا تنها محدود به تداخل در جذب نیست، بلکه داروهای متعددی وجود دارد که در صورت مصرف روزانه گریب فروت دچار کاهش متابوسیم با واسطه ایزوآنزایم CYP4503A4 موجود در دیواره دستگاه گوارش شده و نیاز به تعدیل دوز یا پایش علائم (عوارض) ناشی از تداخل احتمالی است.

مسئول کمیته تجویز و مصرف منطقی داروی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به تغییر زمان مصرف داروها از روز به شب، تغییر زمان مصرف داروهای مورد نظر بلامانع است؟ افزود: تغییر زمان مصرف برخی داروها از روز به شب نیز می تواند عارضه هایی را به بیمار تحمیل کند. از جمله این داروها می‌توان به برخی مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین مانند فلوکستین اشاره کرد که مصرف شبانه آن در برخی از بیماران می‌تواند عارضه  بی‌خوابی ایجاد کند.

رامش در ادامه گفت: چنانچه بیمار بیش از یک دز از این دارو استفاده کند بهتر است از این نظر بررسی شود و بهترین رژیم مصرف برای وی در نظر گرفته شود.

وی عنوان کرد: دیورتیک‌ها از جمله دیگر داروهایی هستند که مصرف شب هنگام آنها توصیه نمی‌شود، اما مشکل دیگری که این داروها دارد، احتمال وقوع دهیدراتاسیون در صورت مصرف آنها هنگام سحر است، بنابراین در صورت لزوم، بهترین زمان مصرف هنگام افطار است.

رامش گفت: با توجه به طولانی بودن روزه داری (حدود 15 ساعت)، کم کردن فاصله بین دوزهای مختلف 1 دارو می‌تواند مشکل ساز شود. به عنوان مثال می‌توان به داروهایی اشاره کرد که روزانه 3 تا 4 بار مصرف می‌شود (همچون آنتی بیوتیک ها) و بهم زدن نظم مصرف، روند درمان را با مشکل مواجه می‌کند. در این موارد در صورت امکان، می‌توان از داروهای هم خانواده با طول اثر افزون‌تر استفاده کرد. به عنوان مثال می‌توان به جایگزینی اریترومایسین (روزی 3 تا 4 بار) با کلاریترومایسین (روزی 2 بار) به دلیل تشابه فارماکولوژیک بسیار زیادی که با هم دارد تنها در برخی موارد خاص قابل جایگزینی نیست اشاره کرد.

وی افزود: بیمارانی که چندین داروی مختلف استفاده می‌کنند، به دلیل طولانی بودن زمان روزه‌داری ممکن است دو یا چند دارو را با هم مصرف کنند. مصرف همزمان یا با فاصله کم برخی داروها می‌تواند مشکل ساز یا حتی مخاطره آمیز شود، به عنوان مثال می‌توان به مصرف همزمان یا با فاصله کمتر از 4 ساعت آلفا بلوکرهایی مثل ترازوسین با سیلدنافیل یا تادالافیل اشاره کرد. همچنین می توان به کاهش جذب برخی داروها همچون سیپروفلوکساسین، لووتیروکسین، مایکوفنولات موفتیل با ترکیبات حاوی فروس توجه کرد.

رامش تاکید کرد: باید توجه کرد که اثر بخشی برخی داروها ممکن است به دلیل تغییرات فیزیولوژیک بدن در ماه رمضان، دچار تغییر شود. به عنوان مثال سولفونیل اوره‌هایی مثل گلی بنکلامید -که یکی از عوارض جانبی اصلی آنها هایپوگلایسی است - ممکن است برخی بیماران دیابتی را با خطر بیشتری از احتمال وقوع افت قندخون مواجه کند. در چنین مواردی چنانچه بیمار از دوز یک بار در روز این دارو استفاده می‌کند، بهتر است قبل از افطار (تنظیم دوز بر اساس سطوح قندخون روزانه و ریسک بروز هایپوگلایسمی انجام می‌شود) استفاده شود.

این داروساز در ادامه اظهار کرد: چنانچه بیمار به صورت دو بار در روز از این دارو استفاده می‌کند، دوز صبح، نصف شده و هنگام سحر استفاده شود و دوز عصر نیز بدون تغییر هنگام افطار مصرف شود. در این موارد خصوصاً در افراد سالمند تغییر دارو به گلی کلازید می تواند خطر هایپوگلایسمی را کاهش دهد.

رامش در پایان تاکید کرد: در هر صورت آگاه ساختن بیمار از علائم هایپوگلایسمی و میزان قندخون هشدار دهنده که بیمار باید روزه خود را بشکند، ضروری است.