کد خبر: ۳۳۱۵۸۴۶

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۲:۱۳

در قم؛

اولین رساله مقطع دکتری رشته شیعه‌شناسی دفاع شد

گروه حوزه‌های علمیه: اولین رساله مقطع دکتری رشته شیعه‌شناسی کشور در دانشگاه ادیان و مذاهب مورد دفاع قرار گرفت.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) اولین دانش آموخته مقطع دکتری رشته شیعه شناسی کشور از دانشکده شیعه شناسی فارغ التحصیل شد. ‌
در جلسه دفاعی که 25 خرداد در سالن کنفرانس شهیدبهشتی(ره) دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد عباس میرزایی اولین فارغ‌التحصیل مقطع دکتری رشته شیعه شناسی کشور لقب گرفت.

میرزایی در این جلسه که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مهدی فرمانیان در جایگاه استاد راهنما، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدحسن نادم و دکتر امداد توران به عنوان اساتید مشاور و حجج الاسلام دکتر حمیدرضا شریعتمداری، دکتررسول رضوی و دکتر عزالدین رضانژاد در سمت اساتید داور حضور داشتند از پایان نامه دکتری خود با عنوان : «جایگاه تاریخی و نقش معتزلیان شیعه‌شده در سیر تطور کلام امامیه» با موفقیت دفاع کرد.

گفتنی است رشته شیعه شناسی برای اولین بار در ایران در سال 1385 در دانشگاه ادیان و مذاهب قم تاسیس شد و در دو مقطع  کارشناسی ارشد (از سال 1385) و دکتری (از سال 1390) اقدام به پذیرش دانشجو کرد.

در چکیده این پایان نامه آمده است: معتزلیان شیعه شده عنوانی برای برخی از متکلمان شیعی است که سابقه اعتزال دارند. ابوعیسی وراق، ابن‌راوندی، ابن‌قبه، ابن‌مملک، ابن‌تبان و ابن‌فسانجس از شخصیت‌های برجسته این دسته از متکلمان هستند. اینان که از جریان‌های کلامی تاثیر گذار در تاریخ کلام امامیه به شمار می‌روند، مدتی از حیات علمی خود را در میانه اعتزال گذرانده‌ و در دوره‌ای دیگر آموزه‌های کلامی امامیه را پذیرفته‌اند. معتزلیان شیعه شده با استمداد از سیستم الهیاتی معتزله اندیشه‌های امامی را سامان دادند و در راه دفاع و تبیین آموزه‌های کلامی امامیه تلاش کردند.

این پژوهش به بررسی این موضوع پرداخته که به واقع معتزلیان شیعه شده چه سهمی در تطور کلام امامیه داشته‌اند. آیا می‌توان سهمی از تفاوت رویکرد کلام امامیه در کوفه و بغداد را برای اینان کنار گذاشت؟ در این راه درباره کارکرد این جریان فکری و نقش آن ها در بسط اندیشه‌های شیعی و هم چنین ارتباط آنان با جامعه و علمای امامیه از یک سو و سخن از میزان اعتبار و مقدار نقش آنان در گسترش اندیشه‌های کلامی امامیه از سوی دیگر، بحث شده است. هم چنین تلاش شده با مقایسه اندیشه‌های این جریان با دو مدرسه کلام امامیه در کوفه و بغداد فضای بحث روشن شود. نگارنده پس از بررسی و تحلیل گزارش‌ها به این نتیجه رسیده که عموم جامعه علمی امامیه، به طور غالب، نگاه مثبتی به معتزلیان شیعه شده داشته‌اند ولی نمی‌توان نگاه به همه این افراد را به صورت یک سان تلقی کرد.