کد خبر: ۳۳۲۱۵۲۰

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۵

آیت‌الله دستغیب در جلسه تفسیر تشریح کرد:

تبیین تفاوت هدایت قرآن و خداوند/ «وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ» اشاره به حرام بودن غنا دارد

گروه فعالیت‌های قرآنی:‌ منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری به تشریح تفاوت بین هدایت کردن قرآن و هدایت خداوند اشاره کرد و گفت: قرآن راه را به محسنین نشان می‌دهد اما هدایت الهی به مقصد رساندن است یعنی از امدادهای غیبی الهی برخوردار می‌شوند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، آیت‌الله سیدعلی اصغر دستغیب، منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری امروز، 9 تیر در سلسله سخنرانی‌های خود در حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) در تفسیر سوره مبارکه لقمان عنوان کرد: در این سوره بعد از ذکر شریف «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» سوره مانند برخی سوره‌های دیگر با حروف مقطعه آغاز می‌شود.
وی افزود: «الم» 3 حرف از حروف الفباست بدان معناست که این آیات قرآن ترکیبی از همین حروف ساده الفباست اما هیچ بشری با این حال که این حروف در اختیارش هست نمی‌تواند ترکیب عبارات و جملات مثل این آیات الهی و قرآن کریم را داشته باشد؛ علاوه بر اینکه از لحاظ محتوا و معنا این آیات قرانی آنچنان مطالب عمیق و دقیقی به همراه دارد که سازنده است، برای بشر نیز چراغ راه است و برای طی مسیر تکامل هم از لحاظ فردی و هم از لحاظ اجتماعی نازل شده است.
آیت‌الله دستغیب ادامه داد: بعد از آن خداوند در آیه 2 این سوره می‌فرماید «تِلْکَ آیَاتُ الْکِتَابِ الْحَکِیمِ؛ این است آیات کتاب حکمت‏آموز» که «تِلْکَ» اشاره به دور است و به لحاظ اهمیت و عظمت این آیات الهی و نشانه‌هاست که اینگونه خطاب شده است و منظور از کتاب قرآن است.

تفاوت در اسامی ذکر شده بر روی جلد قرآن‌ها، به دلیل نامگذاری خداوند برای این کتاب است
تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) با بیان اینکه خداوند برای قرآن، در مکان‌های مختلف اسامی گوناگونی بیان فرموده است، گفت: گاهی اوقات می‌فرماید قرآن مجید، قرآن کریم و در اینجا قرآن حکیم است که همه یکی است بدون اینکه یک کلمه بلکه حرف کم و زیاد باشد اما اینکه مشاهده می‌کنیم پشت جلد برخی از قرآن‌ها نوشته قرآن مجید، قرآن کریم، قرآن حکیم و غیره این‌ها به لحاظ این است که خداوند این اوصاف و اسما را برای کلام خودش قرار داده است.
وی خاطرنشان کرد: حکیم به معنای این است که این آیات الهی و این کتاب آسمانی پایه‌های محکمی دارد که به هیچ وجه تزلزل در آن راه ندارد همچنین معنای دیگر حکیم این است که این قرآن بر اساس حکمت یعنی عقل سلیم و منطق صحیح از جانب خداوند متعال نازل شده است و کاملاً با آنچه که پروردگار عالم از حقایق و واقعیات در جهان هستی و در خلقت انسان اراده کرده است، تطبیق دارد که انسان را به عالی‌ترین مراتب کمال ینی لقاء‌الله برساند.
آیت‌الله دستغیب با اشاره به آیه سوره لقمان «هُدًى وَرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِینَ» اظهار کرد: خداوند در ادامه این سوره می‌فرماید که این آیات قرآن اول هدایت و دوم رمت برای محسنین و نیکوکاران است؛ البته در اوایل سوره مبارکه البقره و همان سوره دو نوع هدایت دیگر بیان شده است و در سوره دیگری از قرآن کریم یعنی سوره نمل نحوه دیگری و در اینجا به نوع دیگر که در جایی می‌فرماید قرآن برای هدایت عموم مردم است.

قرآن با ظرفیت کامل در معرض همه و آماده هدایتگری تمام انسان‌هاست
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه این‌ها در بیان ظرفیت قرآن کریم است، گفت: قرآن به گونه‌ای است که می‌تواند همه انسان‌ها را بدون استثنا هدایت کند اما البته در آیه 2 سوره بقره می‌فرماید «... هُدًى لِّلْمُتَّقِینَ؛ ...مایه هدایت تقواپیشگان است» و در آنجا بیان شرائط است یعنی قرآن مشکلی ندارد و با ظرفیت کامل در معرض همه و آماده هدایتگری است اما کسانی می‌توانند از قرآن بهره بگیرند و از این ظرفیت کامل استفاده کنند که دارای اولین و ابتدایی‌ترین مرتبه تقوا باشند و آن عبارت از این است که روحیه حق‌طلبی، حقیقت‌جویی در آنها باشد و تسلیم حق باشند و از لجاجت و اینکه بخواهند خودخواهی کنند، بپرهیزند.
وی ادامه داد: وقتی که انسان قرآن را پذیرفت و ایمان آورد، می‌رسد به اینکه این هدایتی که خداوند بر اساس آن شرط اولیه نسبت به او ارزانی داشته و در پرتو آن، ایمانش با بشارت توأم می‌شود و هدایت هم ادامه می‌یابد و این یک مرحله بالاتر از آن چیزی است که در آغاز این سوره لقمان آمده است که از ایمان به مرحله عمل می‌رسد.
آیت‌الله دستغیب با تأکید بر اینکه احسان، نیکوکاری و عمل صالح سبب می‌شود که از سوی قرآن هدایت ادامه یابد، اما این بار توأم با رحمت هم هست، افزود: این رحمتی که از جانب خداوند به وسیله قرآن به دل انسان مومن صالح می‌تابد، موجب کمالات عالیه او می‌شود بنابراین همه این‌ها هدایت قرآن است ولکن در مرحله و مراتب مختلف اما به دنبال آن چون لفظ محسنین را آورده، مشخصات آن‌ها را نیز در چند جمله بیان می‌کند.

اشاره به ویژگی‌های محسنین
تولیت آستان مقدس شاهچراغ(ع) با اشاره به آیه 4 سوره لقمان « الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ؛ [همان] کسانى که نماز برپا مى‏دارند و زکات مى‏دهند و [هم] ایشانند که به آخرت یقین دارند»، گفت: خداوند در این آیه ویژگی‌های محسنین را بیان کرده است؛ کسانی که نماز اقامه می‌کنند، زکات می‌پردازند و به معاد ایمان دارند لذا اگر بخواهیم بدانیم که جزو محسنین هستیم نخستین نشانه آن اقامه نماز است.
وی خاطرنشان کرد: محسنین هم رابطه بین خودشان و خدا را مراقب و هم رابطه بینشان با خلق خدا را مواظب هستند و با این دو عملی که برای انسان‌ها ارزش ایجاد می‌کند، کرامت آن‌ها که ذاتی است در پرتو نماز و زکات به فعلیت می‌رسد.
آیت‌الله دستغیب با یادآوری اینکه محسنین کسانی هستند که مقام یقین را دارا شده‌اند، گفت: اکنون که آنان به این مرتبه رسیده‌اند،  علاوه بر اینکه از طریق قرآن هدایت می‌شوند، اکنون خود پروردگار هم هدایتگر آن‌ها می‌شود و این‌ها بر هدایت پروردگارشان هستند.
وی به تشریح تفاوت بین هدایت کردن قرآن و هدایت خود پروردگار عالم اشاره کرد و گفت: یکی ارائه طریق است و یکی ایصال به مطلوب؛ قرآن راه را به محسنین نشان می‌دهد و آن‌ها را هدایت می‌کند و در مرتبه‌ای هم مبشر و هم توأم با رحمت اما هدایت الهی به مقصد رساندن است یعنی از امدادهای غیبی الهی برخوردار می‌شوند و گام به گام سیر می‌کنند و خداوند مراقب آن‌هاست که لغزشی برای آنها حاصل نشود و این هدایتی است که از جانب پروردگار عالم برای آن‌ها قرار داده شده است.
آیت‌الله دستغیب با اشاره به آیه 5 سوره لقمان «أُوْلَئِکَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ آنانند که از جانب پروردگارشان از هدایت برخوردارند و ایشانند که رستگارانند»، گفت: این‌ افراد منحصراً اهل فلاح و رستگاری هستند.
عضو مجلس خبرگان رهبری ابراز کرد: خداوند در آیه بعد این سوره می‌فرماید « وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ لِیُضِلَّ عَن سَبِیلِ اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَیَتَّخِذَهَا هُزُوًا أُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ؛ و برخى از مردم کسانى‏اند که سخن بیهوده را خریدارند تا [مردم را] بى[هیچ] دانشى از راه خدا گمراه کنند و [راه خدا] را به ریشخند گیرند براى آنان عذابى خوارکننده خواهد بود» وضع حال برخی از مردم را بیان می‌کند که درست در نقطه مقابل آن هدایت‌شدگان محسنین قرار دارند.

اشاره به شأن نزول «وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ...»
وی ادامه داد: این‌ها کسانی هستند که « لَهْوَ الْحَدِیثِ؛ سخن بیهوده» را می‌خرند که در این باره شأن نزول‌های مختلفی ذکر شده است که یک شأن نزول شاهد روایی هم دارد و مرحوم ایمن الاسلام طبرسی هم بر آن تکیه کرده است و آن این است که در زمان پیامبر بزرگوار اسلام(ص) شخصی یک زن مغنیه و خواننده‌ای را به خانه‌اش آورد تا برای او خوانندگی کند و این مطلب سبب نزول آیه‌ای از قرآن کریم شد که خود برای دیگران سازنده بود و هشداردهنده به اینکه این منکر در جامعه اسلامی منتشر نشود.
تولیت آستان مقدس شاهچراغ(ع) در ادامه به تبیین احادیث و روایات در رابطه با شأن نزول این آیه پرداخت و گفت: پیامبر(ص) نیز فرموده است جائز نیست کسی به زن‌های خواننده چیزی بیاموزد و همینطور آن‌ها را مورد معامله قرار دهد و آن کاری که شخص انجام داد جایز نیست . اگر پولی هم بابت آن‌ها گرفته شود، حرام است و پیامبر(ص) در ادامه تصدیق می‌کند که تصدیق این مطلب همین آیه 6 سوره لقمان است.
وی اظهار کرد:‌ معنای این آیه همین است یعنی کسانی که به دنبال آن هستند تا خواننده و آهنگساز و غیره در اختیار بگیرند و غنایی راه بیندازند و مسیر و راه را به سمت و سوی کارهای شیطانی سوق دهند که در کتاب وسائل‌الشیعه آمده است امام صادق(ع) فرمود مجلس غنا آن مجلسی است که خداوند به اهل آن نگاه (نظر رحمت) نمی‌کند و از آن مواردی است که خداوند در آیه 6 سوره لقمان از آن تعبیر فرموده است.
آیت‌الله دستغیب با یادآوری اینکه غنا همان است که به تعبیر امروزی به آن موسیقی مبتذل می‌گوییم، گفت: هم خوانندگی و هم نوازندگی، اگر چنانچه به نحوه شیطانی و لهو انجام گیرد، خداوند آن‌ها را تحریم فرموده است و در این آیه از قرآن منع کرده است و نباید کسی به غنا یعنی همان موسیقی مبتذل خوانندگی و نوازندگی کند و یا گوش فرا دهد.
عضو مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر اینکه این را نباید با صدای خوب اشتباه گرفت، گفت: کسی در رابطه با صوت و لحن خوب بحثی ندارد و ما در روایت داریم که قرآن و اذان را با لحن خوب بخوانید و بگویید اما با غنا و خواندنی که متناسب با مجالس فسق و فجور است، فرق می‌کند و این همان است که مراجع تقلید اتفاق نظر دارند که حرام است.
وی خاطرنشان کرد: تشخیص این غنا آن است که این موسیقی شخص را به سمت و جهات نفسانی و شهوات و هوس‌ها می‌کشاند اما اگر لحن و صوت خوب باشد، مشکلی ندارد حتی گاهی مکن است قرآن و اشعار پند و اندرز را هم بخوانند اما شکل ظاهر لهوی باشد که همین هم حرام و منع شده است.