کد خبر: ۳۳۲۶۵۸۵

تاریخ: ۲۰ تير ۱۳۹۴ - ۱۲:۳۲

کسی از احوال «محمد حسین» نمی‌پرسد + عکس

کانون خبرنگاران نبأ: محمدحسین‌ در حالی که کوله‌بار خستگی‌ سفر را بر دوش می‌کشید، یکه و تنها از مسابقات قرآن دبی با مادرش به فرودگاه امام خمینی(ره) برگشت تا حکایت تلخ این مسابقات را برای دوستانش بازگو کند، اما کسی از حال او و آنچه بر او گذشته نپرسید.

در فاصله‌‌های همین شب‌های قدر امسال یک حافظ نوجوان ایرانی، از میان همه محمدحسین‌های قرآنی کشورمان خسته و ملول و آزرده‌خاطر، در حالی که کوله‌بار خستگی‌اش را بر دوش می‌کشید، یکه و تنها با مادرش به فرودگاه امام خمینی(ره) برگشت تا حکایت تلخ آنچه بر وی رفته را برای دوستانش بازگو کند، اما کسی از او  و از حالش نپرسید و اینکه بر او چه گذشته است؟

تا بنشیند همانجا و با بغض تعریف کند... از همه کج‌رفتاری‌ها، اهانت‌ها و تلخی‌ها و با شوق بگوید که حتی در انتخابات مردمی، رتبه سوم صوت زیبای مسابقات دبی را از آن خود کرده است.

در مسابقات حفظ، به اذعان همه کارشناسان بی‌طرف با اختلاف بالا رتبه اول مسابقات می شده، اما در اختتامیه با چشمان بهت‌زده روی صندلی‌ میخ‌کوب شد و دید که نماینده عربستان سعودی و نماینده آمریکا را با چندین غلط فاحش به‌عنوان نفرات اول و دوم اعلام کردند و نام «محمدحسین بهزاد‌فرد» تا نفر دهم نیز اعلام نشد.

تنها به‌دلیل نام کشورش و مذهبش شاید و احیانا سوء‌نیتی که برگزارکنندگان این مسابقه، نسبت به نام بلند «ایران» و «مذهب» پرافتخارش دارند.

و این یعنی کینه افراطی و غرض و یعنی اینکه به هر آبروریزی و وقاحتی شده نباید نام ایرانی برده شود ولو اینکه عدالت قربانی مجادله‌های مذهبی و سیاسی شود.

محمدحسین، تنها با مادرش به این سفر رفته بود و همراهی در مسابقات دبی نداشت و پدرش نیز احتمالا تنها استقبال‌کننده وی از فرودگاه به خانه بوده است. او ناراحت بود که چگونه این وقاحت را برای دوستانش تعریف کند  که آیا باور می‌کنند؟ چون «محمدحسین» قرار بود از این پس، به‌عنوان یک حافظ بین‌المللی شناخته شود، اعزام شده بود که از این پس، با این نشان افتخار، توسط مجری‌های مراسم و محافل به روی سن فراخوانده شود و زینت‌آرای محافل قرآنی و جلسات فراخور باشد، یا داور مسابقات داخلی و کشوری بشود که به هر حال حافظ بین‌المللی است.

این «محمدحسین» و سایر محمدحسین‌هایی که در 9 دوره گذشته در کشور مالزی و همه این سال‌های قبل در امارات متحده عربی و ترکیه و اردن و الجزایر و عربستان سعودی به حق‌شان نرسیدند و قربانی نگرش‌های قومی، قبیله‌ای و سیاست‌های نفرت انگیز برگرفته شده از تعصبات مذهبی شده‌اند، شاید هیچ‌کدام‌شان از سیاست‌گذاری‌های نادرست در اعزام قاریان ایرانی به سایر مسابقات اعلام نارضایتی نکنند، اما همگی در میان اهانت‌ها و برخوردهای نابرادرانه و نابرابرانه برخی از این میزبانانی که نام کشورشان رفت، همچنان آزرده‌خاطرند.

از اینکه در حالی که حق‌شان نیست به‌عنوان یک شکست‌خورده شناخته شوند، ناراحتند که در این ناداوری‌ها و اهانت‌های مستقیم و غیر مستقیم از سوی کشورهای میزبان هیچ تقصیری متوجه اینان نیست که یکه و تنها و نهایتا با یک همراه شاید به کشور غریب فرستاده شده‌اند، هیچ مترجمی و هیچ مقام رسمی از مسئولان ایرانی وهیچ حمایت‌کننده‌ای از رایزنی و  سفارت‌خانه کشورشان، همراهشان نیست.

در حالی که در میان کشورهایی که حضور نماینده آن‌ها در مسابقات بین‌المللی مسئله‌ای جدی برشمرده می‌شود، همواره حضور تیم مرکب از مترجم، خبرنگار، تصویربردار و مقام مسئول همواره در کنار متسابق اعزام شده یک اصل پذیرفته شده است.

حتی در همین روزها، نماینده ایران در مسابقات امسال کشور ترکیه نیز در روزهای نخست از نبود مترجم و هیچ مقام ایرانی در کنار خود و مبهم بودن شرایط آئین‌نامه مسابقات در گفت‌و‌گو با نگارنده اظهار گلایه‌مندی می‌کرد.

بر این اساس، اصل اعزام قاری ایرانی به سایر مسابقات جهانی و نیز نوع اعزام‌ها و حتی شیوه اعزام‌ها لازم به بررسی و تجدید نظر است و همچنین مناسب است در کشوری که از وجود اساتید و داوران بین‌المللی غنی است، در داخل کشور نیز در صورت بروز این‌چنین مواردی، قرائت و تلاوت متسابق ایرانی در کنار سایر متسابقان توسط این داوران بررسی شود و اگر اجحاف فاحش در حق قاری و حافظ ایرانی آشکار بود، در قبال این مسئله به انجام وظایف منطقی خود بپردازند که این  می‌تواند، اعم از مکاتبه رسمی با دبیرخانه مسابقات کشور برگزارکننده و اعلام نظر رسمی هیئت تعیین‌شده باشد.

و یک بازنگری کلی

اهمیت یافتن بیش از حد عنوان «قاری ممتاز» و «قاری بین‌المللی»  در میان جامعه قرآنی، باعث شده است این روزها این عناوین به مثابه یک عنوان چشم خیره‌کن، شاید خواب و خوراک را از چشم بسیاری از قاریان جوان و نوجوان کشورمان گرفته باشد و این به‌دلیل نگاه‌های شکل گرفته به تلاوت مجلسی و برندگان مسابقات قرآنی است.

و این مساله تا جایی پیش رفته که ناخواسته برخی از قاریان و حافظان در مواردی خود را با فوتبالیست‌ها، وزنه‌برداران و سایر مدال‌آورندگان و برندگان مسابقات ورزشی مقایسه می کنند و این به‌نظر می‌رسد، آغاز راه انحراف از مسیر تلاوت دارای روح و مفاهیم الهی است.

آنچه در دیدار امسال جامعه قرآنی با رهبرمعظم انقلاب مورد تأکید قرار گرفت و ایشان فرمودند «مقصود این است که مفاهیم قرآن در دل‌ها اثر کند و شرط اول، تلاوت قرآن با باور به مفاهیم آن است».

پس قهرمان قرآنی کسی است که تلاوتش با جان و روح مخاطبان باید سروکار داشته باشد. او فقط تجوید و صوت و لحن نمی‌داند که غایت بین‌المللی شدن و برنده شدن در مسابقات حاکی از تسلط به همین موارد است که اگر فقط به دیده فن بنگریم شاید در ظاهر مثل سایر مسابقات در سایر فنون و هنرها باشد؛ که این‌ها همه ابزار مادی هستند و آنچه هدف در تعیین قهرمانان قرآنی بوده، میزان اهلیت آنان به مفاهیم قرآنی است. زیرا آنانند که «إِذَا ذُکِّرُواْ بَِایاتِ رَبِّهِمْ لَمْ یَخِرُّواْ عَلَیْهَا صُماً وعُمْیَاناً»(1)، و در موارد دیگر نیز باید در انظار عموم جامعه مورد آزمون قرار گرفته باشند.

این قهرمانانی که البته برنامه‌ریزی نهادهای فرهنگی و دستگاه‌های مسئول در بروز و ظهور آنان، سهم جدی دارند، از شهرت گریزانند و در پی منافع معنوی تلاوت قرآن کوشا هستند که «الَّذینَ آتَیْناهُمُ الْکِتابَ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِکَ یُؤْمِنُونَ بِهِ»(2)

آثار تلاوت قرآن در چهره‌هاشان آشکار است وقتی قرآن را تلاوت می‌کنند و مستمعان را نیز به همان راهی می‌برند که خود رفته‌اند نه اینکه همه هم‌شان قوت صدا و لحن موسیقایی و در نهایت، اظهار و ادغام و اخفاء و اقلاب باشد و بس.

امام صادق(ع) در تفسیر عبارت «حق تلاوته» در این آیه فرمودند «یُرَتِّلُونَ آیاتِهِ، وَ یَتَفَقَّهُونَ فِیْهِ، وَ یَعْمَلُونَبِأَحْکامِهِ، وَ یَرْجُونَ وَعْدَهُ، وَ یَخافُونَ وَعِیْدَهُ، وَ یَعْتَبِرُونَ بِقَصَصِهِ، وَ یَأْتَمِرُونَ بِأَوامِرِهِ، یَتَناهُونَ عَنْ نَواهِیْهِ، ما هُوَ وَ اللّهِ حِفْظُ آیاتِهِ وَ دَرْسُ حُرُوفِهِ، وَ تَلاوَةُ سُوَرِهِ وَ دَرْسُ أَعْشارِهِ وَ أَخْماسِهِ حَفِظُوا حُرُوفَهُ، وَ أَضاعُوا حُدُودَهُ، وِ إِنَّما تَدَبُّرُ آیاتِهِ وَ الْعَمَلُ بِأحْکامِهِ، قالَ اللّهُ تَعالى کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ مُبارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیاتِهِ»

یعنی آیات آن را با دقت بخوانند و حقایق آن را درک کنند و به احکام آن عمل کنند، به وعده‌هاى آن امیدوار، و از وعیدهاى آن ترسان باشند، از داستان‌هاى آن عبرت گیرند، به اوامرش گردن نهند و نواهى آن را بپذیرند، به خدا سوگند منظور حفظ کردن آیات و خواندن حروف و تلاوت سوره‌ها و یاد گرفتن اعشار و اخماس آن نیست.

آنها حروف قرآن را حفظ کردند اما حدود آن را ضایع کردند، منظور تنها این است که در آیات قرآن بیندیشند و به احکامش عمل کنند، چنان که خداوند مى‌فرماید: این کتابى است پر برکت که ما بر تو نازل کردیم تا در آیاتش تدبر کنند.(3)

(1) 73، سوره مبارکه فرقان.

(2) 121، سوره مبارکه بقره.

(3) تفسیر نمونه، جلد 1، صفحه 492.

مصطفی آجرلو