کد خبر: ۳۳۲۷۰۶۷

تاریخ: ۲۱ تير ۱۳۹۴ - ۱۲:۴۴

به مناسبت روز عفاف و حجاب؛

مبانی عفاف و حجاب در اسلام/ حجاب بعد سلبی هم دارد

گروه جامعه: در این مقاله «مبانی عفاف و حجاب» از دیدگاه قرآن بیان شده است شاید پاسخی حقیقی به نیازهای درونی و بازگشت به گرایش‌های فطری جامعه انسانی باشد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا) نگاهی به مبانی «حجاب و عفاف» که برخاسته از حقایق دین و فطرت انسان است، در عصر حاضر پاسخی حقیقی به نیازهای درونی و بازگشت به گرایش‌های فطری جامعه انسانی است که سلامت، امنیت، معنویت و کمال را در خانواده و اجتماع میسور می‌سازد، از این روی در این مقاله «مبانی عفاف و حجاب» از دیدگاه قرآن بیان شده است.

در قرآن کریم بیش از 10 آیه در مقوله حجاب و عفاف آمده است از جمله؛ آیه 31 سوره مبارکه نور «وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا ...»، آیه 59 سوره احزاب «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاء الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَابِیبِهِنَّ..» و ... همچنین حجاب در کلام الله مجید در این دو سوره مبارکه به صراحت و وضوح تبیین شده است و در این آیات شریفه حدود حجاب، آثار و کارکردهای آن بیان شده است.

حجاب ایجابی و سلبی و لزوم شناساندن آن به جامعه

حجاب در لغت به معنای مانع، پرده و پوشش آمده است، استعمال این کلمه، بیش‎تر به معنی پرده است این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‎دهد که پرده وسیله پوشش است ولی هر پوششی حجاب نیست؛ بلکه آن پوششی حجاب نامیده می‎شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت ‎گیرد. حجاب، به معنای پوشش اسلامی بانوان، دارای دو بعد ایجابی و سلبی است؛ بعد ایجابی آن، وجوب پوشش بدن و بعد سلبی آن، حرام بودن خودنمایی به نامحرم است و این دو بعد باید در کنار یکدیگر باشد تا حجاب اسلامی محقق شود.

حجاب فیزیکی بدن/ تفاوت خمار و جلباب

حجاب فیزیکی بدن همان محوری است که مورد توجه اکثر دانشمندان، علما، فقها و روشنفکران بوده است، این بخش از حجاب محسوس‌ترین جنبه آن است که در آیات شریفه قرآن کریم در سوره نور و احزاب به این نوع از حجاب با عنوان «خُمار» و «جلباب» تأکید ویژه شده است.

این مصحف شریف از دو نوع حجاب و شیوه پوشش زن سخن به میان آورده است؛ «خمار» و «جلباب» که از خمار در آیات سوره نور سخن گفته شده است و می‌فرماید: «وَلیضرِبنَ بِخُمُرِ هِنَّ عَلی جُیوبِهِنَّ..»، «خمارهای خود را بر گریبان‌های خویش بیفکنید» که این قسمت آیه بیان‌گر کیفیت پوشش است.

نوع دوم پوشش جلباب است که در سوره احزاب به‌ آن اشاره شده است «یا أَیهَا النَبی قُل لِأَزواجِکَ و بَناتِکَ وَ نِساءِ المُؤمِنینَ یدُنینَ عَلَیهِنَّ مِن جَلا بیبهنَّ ذلِکَ أَدنی أَن یعرِفنَ و لایوذَینَ و کان الله غفوراَ رحیماَ.» «اى پیامبر به زنان و دخترانت و به زنان مؤمنان بگو پوشش‌هاى خود را بر خود فروتر گیرند این براى آنکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند [به احتیاط] نزدیکتر است و خدا آمرزنده مهربان است».

همچنین علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در ذیل آیه شریفه آورده است: «الجلابیب جمع جلباب و هوثوب تشتمل به المرأه فیغطّی جمیع بدنها او الخمار الذی تغطّی به رأسها و وجه‌ها.» (طباطبایی، 1396 هـ . ق ، ج 16 : 361) «جلابیب جمع جلباب است و آن لباسی است که زن آن را در بر می‌کند و همه بدن خود را می‌پوشاند یا مقنعه‌ای است که سر و صورت خود را به آن می‌پوشاند».

بعد دیگر حجاب از دیدگاه قرآن و روایات «حجاب در نگاه»، «حجاب در گفتار»، «حجاب در رفتار» و «حجاب در قلب» که با مطالعه این دستورات درمی‌یابیم که در دین مبین اسلام با طرح و تأکید حجاب به تمام جوانب شخصیت زن و مرد در اجتماع توجه کرده است.