کد خبر: ۳۳۴۰۵۱۵

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۲:۵۷

علوی‌مهر:

دیدگاه‎های نعمت‏‎الله جزایری درباره تحریف قرآن متأثر از شرایط زمانه است

گروه حوزه‎های علمیه: رئیس انجمن قرآن‎پژوهی با بیان اینکه دیدگاه‎های نعمت‏‎الله جزایری درباره تحریف قرآن متاثر از شرایط زمانه است گفت: در زمینه تواتر قرائات کار تخصصی کمی صورت گرفته است.

حجت‎الاسلام والمسلمین حسین علوی‌مهر، رئیس انجمن قرآن‎پژوهی حوزه علمیه در گفت‎وگو با خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) که به مناسبت سال روز درگذشت سیدنعمت الله جزایری صورت گرفت گفت: وضعیت دوره معاصر سیدنعمت الله جزایری شرایطی است که در آن اخباری‎گری رواج زیادی دشت و تمایل محققان و اندیشمندان به این سمت وسو بوده و اخباری‎گری افراطی رواج داشته است.

وی افزود: در این دوران افرادی مانند محدث نوری و دیگران مشاهده می‎شوند که صبغه اخباری‎گری افراطی و تاکید بر روایات داشته‌اند و افراد دیگری مانند سیدنعمت الله جزایری در رده پائین تری قرار می‎گیرند.

وی با تاکید بر اینکه نمی‎توان همه اخباری‎ها را در یک قالب و قاعده بررسی کرد عنوان کرد: این افراد دارای مبانی و اندیشه‎های مختلفی هستند به گونه‎ای که ملامحمدامین استرآبادی از افراد افراطی این طیف است و کسانی مانند شیخ حر عاملی و ... نیز در این مسلک قرار دارند ولی کسانی مانند جزایری با درجه کمتری جزء اخباری‎ها قرار می‎گیرند.

وی ادامه داد: دو دیدگاه در مورد ایشان و شخصیت‎های اخباری با تفاوت‎هایی که وجود دارد دیده می‎شود که یکی توجه و تایید روایات تحریف قرآن است همان طور که محدث نوری به آن اشاره داشته و مرحوم فیض کاشانی نیز در ابتدای تفسیرش آورده است.

وی افزود: افرادی مانند ایشان این مباحث را در زمانه خود مطرح کردند ولی در همان دوره هم که اخباری گری رواج زیادی داشت مبارزات و انتقاداتی علیه این دیدگاه مطرح شد که علیه محدث نوری تندتر بود.

روایات تحریف قرآن مخدوش است

علوی مهر گفت: دیدگاه‎های ایشان مبنی بر تحریف قرآن به هیچ وجه با مشهور بودن قرآن و دیدگاه اکثریت علمای شیعه و سنی سازگاری ندارد و روایات استنادشده به آن نیز قابل خدشه است.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) تصریح کرد:  دیدگاه‎های افرادی مانند نعمت الله جزایری متاثر از جو و فضای غالب زمانه بوده است و شرایط فرهنگی واجتماعی و سیاسی در ابراز این نظرات نقش مهم و زیادی دارد همان طور که بسیاری از مراجع، اهل کتاب را نجس می‎دانستند ولی آیت الله خویی ادله آن را رد کرد و با این حال با توجه به شهرت فتوایی در این باره، جانب احتیاط نگه داشته شد ولی مراجع فعلی اهل کتاب را نجس نمی‎دانند.

مخالفت بیشتر علمای شیعه با تواتر قرائات

رئیس انجمن قرآن‎پژوهی اظهار کرد: تواتر قرائات نیز از مباحثی است که به صورت شدیدتر، اختلافی است ولی کار تخصصی کمتری روی آن انجام شده و در دیدگاه‎های جزایری نیز وجود دارد و ایشان هم تواتر قرائات را نفی کرده‎اند.

وی افزود: البته برخی علمای شیعه مانند شهید ثانی و ... تواتر قرائات را می‎پذیرند ولی علمای زیادی از جمله معاصرین مانند امام خمینی(ره)، آیت الله معرفت و دیگران تواتر را رد کرده و حدیث سبعة احرف را نیز مورد خدشه قرار می‎دهند.

قرائت مورد قبول امام صادق(ع) از قرآن

وی تاکید کرد: روایات معروفی از دو امام باقر و صادق(ع) وجود دارد که قرآن تنها بر یک حرف نازل شده و چون در روز شهادت امام ششم نیز هستیم خوب است بر این مسئله تاکید کنیم که این امام همام براساس روایت صحیح السند تنها یک قرائت مشهور و معروف که به امام علی(ع) می رسد را به عنوان قرائت متواتر قبول دارند.

وی تاکید کرد: البته فقها بحث قرائات را مورد توجه قرار داده‎اند اما چون بحث تخصصی کمی صورت گرفته و یا نخواسته‎اند به صورت علمی و تخصصی وارد آن شوند مباحث مشهور میان فقها را بیان کرده‎اند.

آشنایی با محدث بزرگ شیعه

سید نعمت‌اللّه‌ جزایری‌، فقیه‌، محدّث‌ و ادیب‌ امامی‌ قرن‌ یازدهم‌ و دوازدهم‌ است. وی‌ سرسلسله خاندان‌ مشهور علمی‌ و دینی‌ سادات‌ جزایری ‌بود که‌ سه‌ قرن‌ در منطقه خوزستان به‌ویژه‌ شوشتر، خدمات‌ ارزنده‌ای‌ کردند. وب به‌ نوشته خودش‌، در ۱۰۵۰ در روستای‌ صَباغیه‌ از جزایر بصره ‌، محلی‌ میان‌ دجله ‌ و فرات به‌ دنیا آمد. در پنج‌ سالگی‌ به‌ مکتب‌ رفت‌ و قرآن ‌را ختم‌ کرد و قصاید و اشعار بسیاری‌ فراگرفت‌. سپس‌ به‌ آموختن‌ صرف‌ و نحو همت‌ گماشت‌ و برای‌ ادامه تحصیل‌ به‌ حُوَیزه رفت‌.

وی‌ روزهای‌ سخت‌ این‌ دوره‌ از زندگی‌ تحصیلی‌ خود را با نثری‌ زیبا و خواندنی‌ وصف‌ کرده‌ است‌. سپس‌ به‌ همراه‌ برادرش‌ سیدنجم‌الدین‌ و عموزاده‌اش‌ سید عزیزاللّه‌، به‌ شیراز که‌ از مراکز علمی‌ آن‌ روزگار بود، عزیمت‌ کرد و در مدرسه منصوریه‌ اقامت‌ گزید. سید نعمت‌اللّه‌ 9 سال‌ در شیراز اقامت‌ کرد و در این‌ مدت‌ به‌ تکمیل‌ دانش‌ خود در ادبیات‌، علوم‌ عقلی‌ و نقلی ‌ پرداخت‌. در آن‌جا معیشت‌ چنان‌ بر او تنگ‌ آمد که‌ ناگزیر، به‌ درخواست‌ خانواده‌اش‌، به‌ زادگاهش‌ باز گشت‌.
اشتیاق‌ به‌ تحصیل‌ موجب‌ سفر مجدد او به‌ شیراز شد، اما پس‌ از یک‌ ماه‌، به‌ علت‌ فوت‌ پدرش‌ و آتش‌ گرفتن‌ مدرسه منصوریه‌ به‌ اصفهان ‌ رفت‌ و چهار سال‌ نزد علامه‌ محمدباقر مجلسی(متوفی‌ ۱۱۱۰) به‌ تحصیل‌ حدیث ‌و علوم‌ شرعی ‌ پرداخت‌.

وی‌ بر غالب‌ کتاب‌ها و متون‌ حدیثی‌ شرح‌ها و حاشیه‌های‌ متعدد نگاشته‌ است‌. با مراجعه‌ به‌ تعدادی‌ از این‌ آثار می‌توان‌ دریافت‌ که‌ هدف‌ عمده جزایری‌، چنانکه‌ اشاره‌ شد، منابع‌ حدیثی‌ و در واقع‌ نقدی‌ بر آرای‌ مجتهدان‌ اصولی‌ بوده‌ است‌. شرح‌ها و حاشیه‌نویسی‌ها در آغاز به‌ صورت‌ یادداشت‌هایی‌ بوده‌ که‌ سید نعمت‌اللّه‌ بر کتاب‌های‌ مختلف‌ نگاشته‌ و سپس‌ آنها را به‌ قلم‌ خود یا شاگردانش‌ بازنویسی‌ و مدون‌ کرده‌ است‌. جزایری‌ همچنین‌ بر کتاب‌هایی‌ چون‌ تفسیر بیضاوی‌، قاموس‌اللغة فیروزآبادی‌ و کتاب‌های‌ چهارگانه حدیث‌ که‌ در ایام‌ تحصیل‌ خوانده‌ و آن‌ها را استنساخ ‌ کرده‌ بود، نیز حاشیه‌ نوشته‌ است‌.