کد خبر: ۳۳۶۶۷۷۷

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۰۱

احمد ابوالقاسمی تشریح کرد:

چرا تلاوت‌های ضعیف از سیمای قرآن پخش می‌شود؟

گروه فعالیت‌های قرآنی: قاری بین‌المللی قرآن ضمن برشمردن ویژگی‌های تلاوت تقوامحور گفت: یکی از دلایلی که تلاوت‌های ضعیف از رسانه‌ها پخش می‌شود این است که تهیه‌کنندگان ما علم این کار را ندارند و از کارشناسان و اساتید قرآن نیز بهره نمی‌گیرند.

به گزارش خبرگزاری  بین‌المللی قرآن(ایکنا)، احمد ابوالقاسمی، قاری بین‌المللی قرآن در سومین نشست تقوای تلاوت که با اجرای‌ کارشناسی حبیب مهکام، استاد و پیشکسوت قرآنی در خبرگزاری ایکنا برگزار شد، اظهار کرد: اگر نگاهی به قرائت قرآن 60 یا 70 اساتید و قاریان مصری داشته باشیم، می‌بینیم که در آن سالها تعریفی از تلاوت قرآن بین قاریان وجود داشت که این تعاریف در طول سالیان سال، دستخوش سلایق شخصی قرار گرفت و همین مسئله موجب شد تا تغییرات جدی در تلاوت قرآن به وجود آید.

وی افزود: در گذشته صوت، یکی از لوازم تلاوت قرآن بود تا حاملی برای مقاصد درونی قاری و حامل احساسات، الحان، نغمات، معانی و کلمات باشد و تحولات در این حوزه تا جایی پیش رفت که صوت، کم‌کم تبدیل به همه چیز تلاوت شد. نَفَس، لازمه تلاوت بود اما کم‌کم تبدیل به اصل تلاوت شد.

تغییر تعریف تلاوت طی 70 سال
ابوالقاسمی در ادامه گفت: تغییر تعریف تلاوت طی 70 سال گذشته کم‌کم سبب ایجاد سبک‌ها و نوآوری‌های جدید در تلاوت شد و اشتیاق و تلاش برای داشتن سبک در تلاوت میان قاریان ایجاد شد، به این صورت که اگر یک قاری می‌خواهد تلاوت خوبی داشته باشد باید سبک‌ها و علایق شخصی خود را داشته باشد و به این سلایق شخصی بپردازد.
وی ادامه داد: از بین رفتن تعریف مشخص در تلاوت موجب شده است، افرادی با فکر پایین و گنجایش کم به دنبال ایجاد سبک‌های جدید باشند و در نهایت شاهد خلق آثار ضعیف دور از شأن قرآن باشیم؛ اگر قاریان قرآن در این مسیر بیافتند که به دنبال ایجاد سبک‌های جدید باشند خودبه‌خود انحرافاتی دامن‌گیر آنها شده و بی‌تقوایی ایجاد می‌شود.

این قاری بین‌المللی قرآن عنوان کرد: تغییرات ایجاد شده در تعاریف تلاوت و ایجاد سبک‌های جدید در تلاوت، موجب شد تا کم‌کم معنی تلاوت قرآن عوض شود؛ همانطور که فرمایشات رهبر معظم انقلاب در ماه رمضان امسال و در جمع قرآنیان نیز در این راستا بود که اصل تلاوت قرآن، خواندن آیات است و هر چیزی که موجب رساندن مفهوم نشود بی‌تقوایی است.

وی در ادامه اظهار کرد: اگر روند تلاوت قرآن در کشور به این شکل پیش‌ برود دیگر می‌ترسم تلاوت کنم؛ چرا که ممکن است طوری بخوانم که احساس کنند بی‌تقوایی است!

ابوالقاسمی با بیان اینکه نفس بلند در تلاوت و تشویق گرفتن از مردم و هیجان زیاد، می‌تواند موجب بی‌تقوایی در تلاوت شود، اظهار کرد: هر حرکتی که یک قاری قرآن در حین تلاوت انجام دهد و موجب پرت شدن حواس مخاطبان از آیات قرآن شود، بی‌تقوایی است. تلاوت قرآن باید در راستای رساندن معنا به مخاطب باشد.

تلاوتی در راستای آیات قرآن عین تلاوت صحیح است

این قاری بین‌المللی قرآن یادآور شد: اگر تلاوت در راستای آیات قرآن باشد عین تلاوت صحیح است، اما اگر در راستای آیات نباشد فریب است و از تقوا به دور می‌شود. متأسفانه متولیان محافل قرآنی دچار این قصه شده‌اند که میزان کیفیت تلاوت قاریان را براساس میزان تشویق‌هایی که در محافل قرآنی برای تلاوت آنها صورت می‌گیرد بررسی می‌کنند که همین مسئله آسیب‌های زیادی به همراه داشته و موجب بی‌تقوایی در تلاوت می‌شود.

وی در ادامه عنوان کرد: کسی که می‌خواهد به تلاوت یک قاری نمره دهد باید در وهله اول خدا را و در مرحله بعد ظرفیت افراد را در نظر بگیرد؛ اگر قرار است متولیان امور قرآنی به یک قاری نمره دهند نباید نمره را براساس تشویق‌هایی که از تلاوت آن شخص می‌شود، بدهند بلکه باید به تقوای تلاوت در آن شخص توجه داشته و ببیند زمانی که آن قاری تلاوت می‌کند چقدر خدا را در نظر می‌گیرد و تا چه میزان می‌تواند آیات را به درستی به مخاطبان منتقل کند.

قاری بین‌المللی قرآن با بیان اینکه متأسفانه تلاوت‌های ضعیف که شاید مورد تشویق زیادی قرار می‌گیرند مورد توجه رسانه‌ها است، افزود: در حال حاضر تلاوت‌های زیادی از تلویزیون پخش می‌شود که شأنیت پخش ندارند؛ این تلاوت‌ها هم از قاریان مصری و هم از قاریان ایرانی است.

تهیه‌کنندگان، علم لازم برای انتخاب تلاوت‌ها را ندارند

وی با عنوان این مطب که نظارت قاطع بر پخش بعضی از  تلاوت‌ها در رسانه‌ها وجود ندارد، ادامه داد: یکی از دلایلی که تلاوت‌های ضعیف از رسانه‌ها پخش می‌شود، این است که تهیه‌کنندگان ما علم این کار را ندارند و از کارشناسان و اساتید قرآن نیز بهره نمی‌گیرند و به این دلیل که شناخت کافی نسبت به علم قرائت نداشته و نمی‌توانند تلاوت خوب را از تلاوت ضعیف تشخیص دهند به پخش هر تلاوتی که با کمی تشویق همراه باشد می‌پردازند.
این قاری بین‌المللی قرآن با بیان اینکه گاهی اوقات آموزه‌های غلطی از سوی اساتید به نوجوانان و جوانان منتقل می‌شود، گفت: به عنوان مثال برخی از قاریان نوجوان به تقلید از برخی قاریان سبک خاصی در نشستن برای تلاوت قرآن دارند که ممکن است نشان‌دهنده تکبر و غرور در قاری باشد و این سبک‌ها و روش‌ها در نشست و برخاست قاریان گاهی اوقات حتی به طور مستقیم از سوی اساتید به قرآن‌آموزان آموزش داده می‌شود.
وی ادامه داد: قاریان نوجوان و جوان باید یاد بگیرند در حین تلاوت درست بنشینند و حتی در نوع نگاه به مستمعین و مخاطبان خود دقت لازم را داشته باشند. قاریان قرآن در جمهوری اسلامی ایران تربیت شده‌‌اند و دینی به مردم دارند و باید خود را خادم مردم بدانند؛ اگر قاریان قرآن خود را خادم مردم بدانند و در حین تلاوت نیز چنین احساسی داشته باشند، می‌توانند تلاوت با تقوایی داشته باشند.
ابوالقاسمی در تعریف تقوای تلاوت عنوان کرد: تقوای تلاوت به این معنی نیست که قاری قرآن فقط در تلاوت خود تقوا داشته باشد بلکه معنی اصلی تقوای تلاوت این است که شخص قاری در تمامی مراحل زندگی خود و در باطن خود تقوا داشته باشد.

تقوا باید ملکه رفتار و ذهن قاری شود
وی ادامه داد: نمی‌توانیم از کسی که ذاتا متقی نیست انتظار داشته باشیم چرا که تقوا باید ملکه رفتار و ذهن قاری شود و در رفتار او بروز و ظهور پیدا کند.
این قاری بین‌المللی قرآن در باب لزوم داشتن ذات متقی برای داشتن تلاوت باتقوا، به خاطره‌ای از کلاس قرآن سیدمحسن خدام‌حسینی اشاره کرد و گفت: استاد خدام‌حسینی اگر کسی را اهل تلاوت قرآن نمی‌دید حتی اگر صدا و استعداد خوبی هم داشت به او تلاوت زیبا را یاد نمی‌داد و به این افراد بهای چندانی نمی‌داد چرا که معتقد بود شخصی می‌تواند یک قاری قرآن خوب شود که از نظر باطنی نیز متقی باشد و اهلیت داشته باشد.
وی در ادامه گفت: قرآن‌آموزان در جلسات استاد خدام‌حسینی می‌گفتند اگر کسی خلق و خوی بهتری داشته باشد استاد روی آن بیشتر کار می‌کند و استاد اگر ببیند کسی اهلیت ندارد و نمی‌تواند بار سنگین قاری بودن را به دوش بکشد برای آن شخص انرژی زیادی نمی‌گذاشت.

اساتید قرآن روی تمامی جنبه‌های قرآن‌آموزان کار کنند

ابوالقاسمی با بیان اینکه به هر حال هر شخصی یک ظرفیتی دارد و ظرفیت همه افراد یکی نیست، عنوان کرد: یک استاد قرآن برای اینکه تقوای تلاوت را در شاگردان خود تقویت کند باید همه جنبه‌ها را در یک فرد ببیند و اگر خلائی وجود دارد بر روی آن خلاء کار کند. در کلاس قرآن استاد خدام‌حسینی اگر کسی رتبه برتر در مسابقات قرآن را به دست می‌آورد به عنوان مثال در دوره های آموزشی و یا در مسجد و ... استاد آن شخص را برای انجام کارهای آشپزخانه و شستن ظرف‌ها و... مأمور می‌کرد تا آن شخص به خاطر کسب رتبه برتر به خود مغرور نشود.

وی با عنوان این مطلب که اساتید قرآن باید مهارت‌های خوب زندگی کردن را به قرآن‌آموزان بیاموزند، ادامه داد: زمانی که شخصی، خوب خواندن و درست خواندن قرآن را آموزش می‌دهد، نمی‌توانیم عنوان استادی قرآن را به آن شخص اطلاق کنیم چرا که استاد قرآن به کسی می‌گویند که مهارت‌های زندگی که برگرفته از آیات قرآن کریم است را به قرآن‌آموزان آموزش دهد.
ابوالقاسمی در بخش دیگری از سخنان خود با عنوان این مطلب که یکی از اتفاقاتی که سبب ایجاد بی‌تقوایی‌هایی در تلاوت و بین قاریان می‌شود، مسابقات قرآن و آیین‌نامه این مسابقات است، گفت: گاهی اوقات اصل برگزاری مسابقه، می‌شود، بی‌تقوایی، اما اگر مسابقه‌ای باشد که موجب رشد جوانان شود، عین تقوا می‌شود.

مسابقات قرآن باید با تعریف درستی برگزار شود
وی ادامه داد: برای برگزاری مسابقات قرآن باید تعریف درستی داشته باشیم و آیین‌نامه مسابقات قرآن را نیز براساس این تعریف تدوین کنیم. هدف از برگزاری مسابقات قرآن جمهوری اسلامی ایران در ابتدا انتخاب نفر اصلح برای مسابقات جهانی بود اما در حال حاضر مسابقات قرآن این هدف را دنبال نمی‌کند و قدری بزرگ تر شده که میبایست آیین‌نامه‌ها به سمت انتخاب قاری برتر از نظر تلاوت متناسب با شان قرآن پیش برود.

این قاری بین‌المللی قرآن با بیان اینکه برخی اتفاقات در مسابقات قرآن موجب انحراف می‌شود، گفت: به عنوان مثال نمره دادن و انتخاب نفرات اول، دوم و سوم طبق ریز نمرات از جمله مواردی هستند که موجب تغییر مسیر در تلاوت می‌شوند.

وی یادآور شد: علاوه بر اینکه باید تعریفی برای برگزاری مسابقه متناسب با شان اصلی تلاوت قرآن داشته باشیم، باید نوآوری‌هایی نیز در تدوین آیین‌نامه داشته باشیم تا منجر به تقویت روحیه جوانان شرکت‌کننده در مسابقات برای تلاوت‌های دارای ظاهر و باطنی آراسته شود نه اینکه بی‌تقوایی را تقویت کند.

ابوالقاسمی با بیان اینکه رقابت در مسابقات قرآن باید رقابت سالم باشد، عنوان کرد: نمره دادن در جزئیات، مسابقات را به انحراف می‌کشاند. باید سطح شرکت‌کنندگان را درجه‌بندی کنیم و تعدادی از قاریان را در درجه اول، تعدادی در درجه دوم و تعدادی را در درجه سوم قرار دهیم تا رقابت سالمی در مسابقات قرآن شکل بگیرد.

وی با یادآوری اینکه نمره دادن در مسابقات قرآن موجب انحرافات بیشتر می‌شود، گفت: اگر در مسابقات قرآن، شرکت‌کنندگان را سطح‌بندی کرده و در سه سطح کلی قرار دهیم بسیاری از این انحرافات از بین می‌رود؛ در این صورت می‌توانیم در نحوه انتخاب قاریان و حافظان به مسابقات بین‌المللی نیز انتخاب را براساس ارزیابی چندین تلاوت از قاری انجام دهیم و هر یک از قاریان را که در بررسی‌ها توانست چند تلاوت خوب ارایه کند و با خوش‌شانسی بالا نیامد متناسب با شرایط مسابقات کشور مقصد وی را اعزام کنیم.