کد خبر: ۳۳۶۹۴۱۵

تاریخ: ۰۴ مهر ۱۳۹۴ - ۰۸:۳۴

پلاکاردهای خوش‌آمد جای خود را با پارچه‌های سیاه عوض می‌کنند/ چگونه همدردی کنیم

گروه جامعه: همچنان بهت است که در فضای جامعه حکمرانی می‌کند؛ آنانی که خبر از دست رفتن شنیده‌اند و بسیاری که منتظر خبر نبودن عزیزشان هستند؛ وظیفه ما در این هنگام چیست؟

موعد بازگشت حجاج است؛ حاجیانمان بازمی‌گردند و اقوام و آشنایان، دوستان و همراهانشان، همان‌هایی که التماس دعا گفته بودند و با آب و قرآن و آیینه بدرقه‌شان کرده‌ بودند اینک در تکاپوی استقبال هستند و فراهم آوردن زمینه برای بازگشت حاجی‌شان.

اما امسال هم زمان با اینکه برخی گوسفند آماده می‌کنند برای قربانی کردن پیش پای مسافر از حج برگشته، برخی نیز باید هماهنگی‌های لازم برای تحویل جسد حاجی خود را انجام دهند.

امسال همزمان با اینکه عده‌ای پلاکارد خوش آمد برای حاجی خود نصب می‌کنند برخی نیز در حال نصب پارچه‌های عزا و عرض تسلیت برای آن حاجی احرام بسته در آسمان هستند.

امسال همزمان با پخش کردن شیرینی حاجی رسیده به خانه، عده‌ای نیز خرما و حلوا خیرات می‌کنند.

و امسال همزمان با عید و استقبال همه عزاداریم؛ امسال، مراسم حج به معنای واقعی کلمه پر از فاجعه بود. انسان های زیادی، از جمله در حدود بیش از 130 نفر از هموطنان ایرانی ما در این مراسم کشته شدند.

یک توصیه موکد روانشناسانه

امسال باید به یاد داشته باشیم که آن ها که کشته شدند، انسان بودند، بخشی از آن ها هموطنان خودمان بودند و در نهایت، بازماندگان و شاهدان حوادث و همینطور خانواده های کشته شدگان، ممکن است نیازمند کمک انسانی ما باشند. ماه ها و سال های بعد، می توان انواع تحلیل ها و نقدها، اعتراض ها و حتی کنایه ها به هر کسی زد اما اکنون و در دل حادثه، و در حالی که هر لحظه به شمار کشتگان افزوده می شود، زمان همدلی و کمک انسانی است.

در این نوشته برخی از کارها و کمک های روانشناختی که در این ایام دشوار می توان انجام داد را مطرح می کنم و امیدوارم که التیام کوچکی بر زخم آسیب دیدگان و بازماندگان حادثه و خانواده های کشته شدگان باشد.

1.نیت کمک داشته باشید. شاید به نظر ساده و بدیهی برسد، اما واقعا در ابتدا باید نیت شما کمک به هم نوعان باشد و نه افزودن بر دردهای آنان. متاسفانه در این ایام سخت، به کرات شاهد ساخت جوک ها و کنایه ها درباره این فاجعه و پخش گسترده آن ها در شبکه های اجتماعی بوده ام. به نظرم کسانی که آن ها را می سازند، و کسانی که بازنشرشان می دهند، نیتشان هر چه بوده، کمک نبوده است.

2.درباره نحوه کمک خود، از پیش بیندیشید و تصمیم بگیرید. یک برنامه واضح، روشن و عینی درباره کمک بریزید. یکی از بهترین کارها، ملحق شدن به فراخوان های اجتماعی و تلاش های گروهی است.

3.به حرف ها و مویه های بازماندگان یا خانواده ها گوش کنید. اگر احیانا در مکه هستید و در اطرافتان کسی هست که عزیزی از دست داده است، یا در ایران دسترسی به خانواده معزی دارید، به حرف ها، نگرانی ها و حتی عزاداری ها و گلایه های آنان گوش دهید و با آنان همدلی کنید. دقت کنید که نباید مانع گریه آن ها شوید. از جملاتی مانند محکم باش، مرد گریه نمی کند، خدارو شکر که تو سالمی، اون که رفت و راحت شد و مواردی از این قبیل به هیچ وجه- و باز هم تاکید می کنم به هیچ وجه- استفاده نکنید. کار درست می تواند صرفا گوش دادن و یا نهایتا گفتن جملاتی مانند حق داری، درکت می کنم و آرزوی صبر برای ایشان باشد. اعلام این که در کنارت هستم و هر کمکی از دستم بربیاید انجام خواهم داد نیز بسیار مفید است.

4.خود را به جای فرد مقابل بگذارید. مردم معمولا فکر می کنند که اتفاقات بد فقط برای دیگران می افتد. در حالی که هر کدام از ما واقعا ممکن است که تحت تاثیر یا در مرکز یک حادثه بد باشیم. به این فکر کنید که اگر خودتان دقیقا به جای طرف مقابل بودید، انتظار چه نوع رفتاری را داشتید.
5.درباره حادثه اطلاعات مفید جمع آوری کنید. اگر در مکه هستید، سعی کنید اطلاعات مفید و قابل اتکا درباره حادثه، نحوه کمک و حتی شرایط فعلی خود و افراد دیگر جمع آوری کنید. داشتن اطلاعات مفید ممکن است در لحظات بحرانی بعدی و کمک به بازماندگان و زخمی ها، بسیار کمک کننده باشد.
6.مراقب «اثر تماشاچی» باشید. باز هم اگر در مکه هستید، مراقب باشید که گرفتار «اثر تماشاچی» نشوید. اثر تماشاچی وضعیتی است که ممکن است برخی از افراد شاهد یک حادثه یا فاجعه باشند و به هر دلیلی، تمایلی به کمک نداشته باشند. هرچند که ممکن است خود را فاقد مهارت های لازم برای کمک بدانید، اما در هر صورت حداقل می توانید به فردی که مهارت لازم را دارد و در حال کمک است، کمک کنید. اگر در ایران یا در هر جای جهان هم هستید، مراقب باشید که به ناظر بی تفاوت فاجعه، تبدیل نشوید.

موارد فوق، خلاصه‌ای از کمک های روانشناختی است که می توان در این شرایط انجام داد. امیدوارم که هر کدام از ما خود را نه یک فرد مجزا، که عضو ملتی متحد بدانیم که آسیب و فاجعه ای برایش رخ داده است. بیایید تمام تلاشمان آن باشد که از اندوه، و غم هم وطنانمان بکاهیم