کد خبر: ۳۳۸۸۳۷۹

تاریخ: ۲۶ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۲

نگاهی به زندگی و آثار مفسر جان‌باخته در منا؛

سیره آیت‌الله مویدی قمی از ولادت تا مهاجرت الی‌الله

گروه حوزه‌های علمیه: آیت‌الله مؤیدی قمی از عالمان بزرگوار و به راستی مصداق روایت شریف «العلماء ورثة الانبیاء» است که در راه رساندن پیام رسولان و تبلیغ دین مبین اسلام تمام تلاش خویش را به کار گرفت.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) آیت‌الله محمدرضا مویدزاده قمی که به مویدی قمی معروف بود به دنبال پرکردن خلاهای علمی در حوزه بود به همین دلیل وقتی دید قرآن در حوزه مهجور است، به سراغ ترویج آن رفت و وقتی تعداد دروس تفسیری به حد معتنابهی رسید وارد عرصه نهج البلاغه و صحیفه سجادیه شد.

ولادت

آیت‌الله مؤیدی قمی در سال 1320 هجری شمسی در شهرمقدس قم در میان یک خانواده مذهبی که به فضائل نفسانی معروفند دیده به جهان گشود. جد اعلای ایشان حاج حسن تاجر و حاج محمد ابراهیم تاجر حاجی حسینی که از تجار معروف و بنام قم به شمار می رفتند و والد معظم ایشان حاج میرزا محمود نیز از کسبه قم بودند. والده ماجده معظم له، صبیه مرحوم حاج آقا شیخ اصغر مؤید الشریعه شاگرد و محرر مرحوم آیت الله حاج سید محمد حجت کوه کمری، داماد مرحوم حجت الاسلام ملا محمود زاهدی قمی(1325-1226)،(مشهور به حاج ملا محمود) نماینده مردم قم در اولین مجلس شورای ملی – در زمان مشروطیت – و همشیره زاده مرحوم آیت الله حاج میرزا ابوالفضل زاهدی قمی بوده است. ابوالزوجه آیت الله مؤیدی قمی هم، فقیه اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام مرحوم آیت الله حاج شیخ علی اصغر فقیهی قروینی(ره) بودند.

تحصیلات

آیت‌الله مؤیدی قمی، بعد از یادگیری فنون ادب و علوم قرآنی در مدرسه ابتدایی شایگان قم(1367 ه - ق) مشغول خواندن دروس کلاسیک گردید و دیپلم را به طور متفرقه خواندند. سال ورود ایشان به حوزه علمیه قم قبل از بنای مسجد اعظم ( مسجد حضرت آیت الله بروجردی) سال 1338 بوده است، وی نخست ادبیات عرب و مغنی و مطول و سیوطی و حاشیه ملا عبدالله ...(منطق) و لمعه را نزد اساتید بنام حوزه علمیه قم همانند حضرات آیات: آیت الله سلطانی طباطبایی – مرحوم آیت الله مشکینی – مرحوم آیت الله ستوده و مرحوم آیت الله محقق داماد سپری نموده‌اند.

اساتید

این استاد تفسیر بعد از سپری نمودن دروس سطح نزد اساتید معظم، توفیق یافت دروس خارج فقه و اصول را نزد حضرات آیات عظام، آیت الله حائری یزدی فرزند مرحوم مؤسس حوزه علمیه قم، آیت الله میلانی، آیت الله العظمی گلپایگانی، رهبر کبیر انقلاب آیت الله العظمی امام خمینی(ره) زانوی ادب بر زمین زند. و معظم له قبل از نهضت در امتحانات خارج فقه (سطح4)- قبل از ارتحال آیت الله العظمی بروجردی- شرکت کرده اند و دارای اجازه نقل احادیث و روایات و اجتهاد از بعضی از مراجع معظم تقلید بودند.

تبلیغ دین

در آیات قرآن و احادیث اسلامی از امر تبلیغ به عنوان موهبت الهی یاد شده همانطوری که خداوند متعال در سوره الرحمن بعد از آن که سخن از خلقت انسان می نماید می فرماید: الرًحمن * علًم القران* خلق الانسان* علًمه البیان. و در حدیث معرو ف(مداد العلماء افضل من دماء الشهداء) ذکر این نکته بخوبی تبلور می کند که مرکب قلم های عالمان گرانبهاء تر از خون شهداء است و مفسران حکمت این را این چنین پنداشته اند که قلم های علماء انگیزه قیام شهیدان است، بعلاوه پاسدار خون شهیدان نیز همین قلم های دانشمندان است، در حدیث دیگری از رسول ختمی مرتبت(صلی الله علیه وآله) است. هنگامی که انسان از دنیا می رود رابطه اش با عالم قطع می گردد و امیدش از همه چیز بریده می شود مگر از سه چیز: یکی از آن سه، همان علومی است که از آن عالم به یادگار می ماند، چه از راه بیان و تبلیغ ، چه از راه تألیف و نگارش، آیت الله مؤیدی قمی هم با الگوگیری از قرآن و عمل به سیره معصومین ازهمان اوایل طلبگی شان به تبلیغ دین پرداختندوسالهای متمادی تشنگان معارف دین را با بیان دل نشین شان موعظه نمودند.

فعالیت‌های علمی و پژوهشی

ایشان در عمر با برکت خویش به تلاش در حوزه تبلیغ اکتفا ننموده، مدتی در دانشگاه امام حسین(ع) در تهران به تدریس مشغول بودند و چند سال در دانشگاه زاهدان مشغول تدریس گردیدند . ایشان با روحیه خستگی ناپذیر خود علاوه بر تدریس در ارتش جمهوری اسلامی در تهران نیز مشغول بودند.

فعالیت‌های پژوهشی

این استاد حوزه همچون بیان شیوای خود در امر تدریس و تبلیغ به امر پژوهش نیز روی آوردند، تحقیقات و تطبیقات گسترده ای بین مجلدات کتاب بحارالانوار قدیم با بحارالانوار جدید داشته اند که در طی بیش از چهار سال تطبیقات را انجام داده اند ، همچنین عضو جامعه روحانیت مبارز تهران در سال های 1358،1357 نیز بوده اند. معظم له عضو مدرسین حوزه علمیه قم از سال 1362 تا پایان عمر بودند. همچنین استاد گرانقدر چندین سال امام جماعت و رئیس هیئت امنای مسجد حسنی در شرق تهران بوده اند و با خلق و خوی نیکوی خویش و اخلاق حسنه پذیرای نیازها و کمک به مردم بوده اند.هم اکنون نیز رئیس هیئت امنای مسجد سوته(شهرستان ساری) در استان مازندران می باشند که همواره با راهنمایی های حکیمانه خود راهگشای بسیاری از مشکلات منطقه بود.

تدریس

استاد معظم حضرت آیت الله مؤیدی قمی (مدظله) از همان ابتدای طلبگی خود مشغول تدریس گردیدند. همیشه توصیه ایشان به شاگردانشان این جمله بوده است که ( الدرس حرف و التکرار الف) و تکرار جز با تدریس کردن تحقق نخواهد یافت. وی ابتداء به تدریس مقدمات پرداخته و کتب سیوطی ، مغنی، حاشیه ملا عبدالله (منطق ، باب حادی عشر) و ادبیات را به مدت 7 سال تدریس نموده اند. بعد از آن به تدریس سطوح پرداخته ، ایشان کتاب لمعه را به مدت 20 سال در مدرسه فیضیه تدریس نموده اند و علاوه بر آن کتب معالم و قوانین ، رسائل و مکاسب و کفایه را در مدرسه مرحوم حضرت آیت الله العظمی گلپایگانی به طور 5 دوره کامل به پایان رسانده اند ، روش و متد استاد معظم به این سبک بوده است که کتب را به طور کامل تدریس نموده و چنانچه در پایان سال به اتمام نمی رسید ادامه آن را به سال بعد موکول می نمودند. همچنین معظم له کفایةالاصول را در مدت 3 سال در حوزه علمیه زاهدان تدریس نموده اند و سپس به مدت 10 سال در حوزه علمیه قم مشغول تدریس این کتاب گران بها گردیدند.

سطوح عالی

بیان روان و شیوای استاد در سنگر تدریس انگیزه ای گردید تا گروهی از شاگردان معظم له و فضلای گرامی از ایشان تقاضای تدریس خارج فقه و اصول کردند. استاد درس خارج اصول خویش را در مدرسه آیت الله العظمی گلپایگانی شروع نموده وهمچنین از سال 1376 تاکنون نیز در مدرسه مبارکه فیضیه به تدریس خارج فقه مشغولند و کتاب های صلاة جمعه، صلاة استیجاری ، صلاة جماعت ، صلاة مسافر، صلاة آیات ، کتاب صوم(طریق ثبوت هلال) صوم قضاء و صوم کفارات و همچنین کتاب اعتکاف و خمس را تدریس فرموده اند.

تفسیر موضوعی قرآن کریم

استاد معظم حضرت آیت الله مؤیدی قمی(مدظله) بر این اعتقادند که قرآن باید در زندگی انسان حضور فعال و چشمگیر داشته باشد، لذا معظم له انس با قرآن و تفسیر و تدریس آن را از دیر زمان سرلوحه خود قرار و جزء برنامه اصلی زندگی خود نموده اند. ابتدا ایشان به تدریس و تفسیر موضوعی قران کریم پرداختند (چندین سال به تفسیر آیات توحید برهان ، فطرت ، نظم، وجوب و امکان صرف الوجود، حرکت، فقر و غناء ، تمانع، علمی ، صدیقین، علت) پرداختند. سپس آیات صفات باری تعالی( ثبوتیه، سلبیه، کمالیه، جلالیه، جمالیه) را تفسیر نموده اند.

نهج‌البلاغه

آیت الله مؤیدی قمی با اندیشه بازو تفکر شگرف با توجه به این که کتاب نهج البلاغه همچون حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) مظلوم مانده است بر آن شد که به تدریس این کتاب پربار همت گمارد و متجاوز از ده سال است که مشغول تدریس این کتاب می باشند و موفق گردیدند دو دوره کامل کلمات قصار را تدریس نموده و همچنین تاکنون نیمی از خطب امیر بیان و تمام نامه های حضرت را به طور کامل تدریس فرمایند.

مبارزات سیاسی

آیت الله مؤیدی قمی از شاگردان فقهی، اصولی سیاسی و انقلابی امام خمینی(ره) بودند. هنگامی که حرکت انقلابی و اعتراض آمیز امام خمینی علیه سیاست های ضد اسلامی و آمریکاپسند محمدرضا شاه پهلوی آغاز شد ایشان نیز از سال 1342 به صورت جدی و فعال وارد میدان مبارزات سیاسی شدند و شانزده سال تمام با وجود فراز و نشیب‎های فراوان و شکنجه ها وتبعیدها و زندان ها مبارزه کردند و از هیچ خطری نهراسیدند. آیت الله مؤیدی قمی پس ازانقلاب اسلامی نیزهمچنان پرتلاش به فعالیت های ارزشمنداسلامی پرداختندوهمچنین درایام دفاع مقدس به عنوان مبلّغ و رییس حوزه علمیه زاهدان باحضورخود موجب دلگرمی رزمندگان اسلام درطول دوران دفاع مقدس بودند.

فعالیت‌های اجتماعی

آیت الله مؤیدی قمی در دوران زندگی پربار خویش علاوه بر خدمات بسیار ارزشمند فرهنگی، سیاسی و تربیت فرزانگان و اندیشمندان، خدمات اجتماعی فراوانی را انجام داده‌اند. وی بر احداث بناهای خیریه فراوانی همت گماردند و تاکنون چندین بنای خیریه را تأسیس نمودند. استاد معظم علاوه بر تأسیس مؤسسات خیریه مختلف و تحت پوشش گرفتن بسیاری از ایتام و مستمندان و فقراء سطح شهر و تهیه جهیزیه ایتام، خود نیز به عمران و آبادی یکی از روستاهای استان مازندران(روستای سوته) تلاش مضاعفی نموده و در احداث حسینیه، مسجد، صندوق قرض الحسنه و... نقش بسزایی داشتند. مساعدت در ساخت بنای جدید ساختمان حوزه علمیه زاهدان، ساخت و تجدید بنای مسجد حسنی و همچنین تأسیس کتابخانه بزرگ (در شرق تهران) از دیگر اقدامات این عالم بزرگوار به شمار می‌رود.