کد خبر: ۳۳۹۱۱۵۹

تاریخ: ۲۹ مهر ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۳

نگاهی به پژوهش‌های اسلامی در سوئد/ ۱

اسلام‌شناسان سوئدی؛ پلی برای معرفی صحیح اسلام در اروپا

شعب خارجی: برخی پژوهشگران اروپایی به‌منظور معرفی اسلام به علاقمندان آثاری را به رشته تحریر درآورده‌اند که از آن جمله محققان و اسلام‌شناسان سوئدی هستند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) شعبه اروپا، شماری از اسلام‌شناسان سوئدی همچون آنه سوفی روآلد، اوا اورز روزاندر، پیا کارلسون مینگاتی، تورستن هیلن، جنی برگلوند، دیوید تورفیل، دیوید وسترلوند، سوزان اولسون، سیگرید کاله، سیمون سورگنفرای، فیلیپ هالدن، کریستر هدین، کییل هرنستام، گودمار انیر، گوران لارسون، لایف اشتنبرگ، محمدفضل هاشمی، یان اوستن هرپه، یوناس اسونسن، یوناس اوتربک و تورستن یانسون، سال‌ها با تحقیق و پژوهش در زمینه اسلام و مسائل مطرح در این دین الهی، تجارب خود را به رشته تحریر درآوردند.

ایکنا با استناد به سایت رایزنی فرهنگی ایران در سوئد زندگینامه و آثار این اسلام‌شناسان را در دو بخش برای علاقمندان معرفی کرده است که اکنون بخش اول آن از نظر می‌گذرد:

آنه سوفی روآلد

آنه سوفی روآلد، استاد مطالعات مذهبی و متخصص اسلام و پژوهشگر ارشد که به اسلام گرویده است در حوزه‌های جنبش‌های اسلامی، مسائل جنسیتی در اسلام، مهاجران مسلمان در اروپا به‌ویژه در کشورهای اسکاندیناوی و چند فرهنگی و اقلیت‌های مذهبی به پژوهش پرداخته است.

وی تجربه کارهای میدانی و پژوهش‌های متعددی را دارد و علاوه بر پژوهش و تدریس در دانشگاه لوند به‌عنوان پژوهشگر میهمان در دانشگاه‌های ولز در انگلستان، ابرتی اسکاتلند و دانشگاه فلوریدا و به عنوان مدیر پژوهش سیاسی ایمان در مؤسسه «Chr. Michelsen»، برگن در نروژ فعالیت داشته است.

تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده این پژوهشگر شامل «اقلیت‌های مذهبی در خاورمیانه؛ برتری، خود توانمندسازی، سازش با مقتضیات محیط»، «مسلمانان در جوامع نو؛ در باب حقوق فردی و جمعی»، «رسانه‌ها و رقابت سیاسی در جهان عرب معاصر» است.

اوا اورز روزاندر

اوا اورز روزاندر، استادیار سابق گروه آموزشی مردم‌شناسی اجتماعی دانشگاه استکهلم، پژوهشگر ارشد مؤسسه اسکاندیناوی و مرکز توسعه پژوهش‌های کپنهاگ در سال‌های 1991-1998 و پژوهشگر ارشد گروه آموزشی الهیات در بخش جامعه‌شناسی و مذهب دانشگاه اوپسالا در سال‌های 1998-2008 بود.

وی از سال 1981 به عنوان متخصص مسائل جنسیت و حقوق بشر و ناظر دانشجویان در مطالعات توسعه‌ای به همکاری با پروژه‌های توسعه‌ای در آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا پرداخت و از سال 1998 متخصص مطالعات مذهب، حقوق خانواده و مهاجرت در مراکش، سنگال و اسپانیا شد و کارهای میدانی زیادی را در مراکش به انجام رساند. کتاب «زنان در سرزمین مرزی؛ مدیریت هویت اسلامی در محل تلاقی مراکش و اسپانیا» حاصل فعالیت‌های این اندیشمند سوئدی در سال 1991 است.

روزاندر در سال 2008 استاد جایگزین مردم‌شناسی اجتماعی در گروه آموزشی مطالعات جهانی دانشگاه گوتنبرگ در سوئد شد و پس از بازنشستگی در سال 2009، به مؤسسه اسکاندیناوی آفریقای اوپسالا در سوئد ملحق شد.

حوزه‌های پژوهشی روزاندر شامل اسلام آفریقا، جنسیت و توسعه، فراملی‌گرایی، چندفرهنگی‌گرایی و تغییرات اجتماعی و اقتصادی است.

«اسلام آفریقا و اسلام در آفریقا؛ رویارویی‌های بین صوفی‌ها و اسلام‌گرایان» و «گرفتن طلاق در اسپانیا؛ زنان مسلمان، فراملی‌گرایی و قانون خانواده» از آثار منتشر شده این اسلام‌شناس سوئدی است.

پیا کارلسون مینگاتی

پیا کارلسون مینگاتی، محقق و مدرس دانشگاه‌های استکهلم، اوپسالا و سودرتورن در سوئد بوده است و حوزه‌های پژوهشی وی به‌طور عمومی اسلام‌شناسی و احیای جهانی اسلام و به‌طور اخص زندگی مسلمانان در سوئد، ازدواج و جوانان مسلمان در محیط‌های فراملیتی را شامل می‌شود.

وی به عنوان کارشناس زندگی مسلمانان در سوئد تمرکز ویژه‌ای بر آن دسته افرادی داشته است که خود را مؤمنان خالص می‌پندارند، به طوری که در رساله دکترای خود احیای جهانی اسلام و ایجاد هویتی اسلامی در محیط سوئد را مورد تأکید قرار داده است.

همچنین تمرکز این اندیشمند سوئدی بر انجمن‌های جوانان سنی و مباحثات زنان جوان عضو این انجمن‌ها بوده و با تمایلات جنسیتی، مذهب، نژاد، قومیت و نسل نیز سر و کار داشته است.

«احیای اسلام و مباحثات زنان جوان در باب جنسیت و نژادپرستی»، «جوانان مسلمان در محیط‌های فراملیتی»، «زنان و جوانان در مسجد(مهاجران و اقلیت‌ها)»، «تبدیل شدن به یک مسلمان اهل مناسک»، «اندیشه‌هایی در زمینه‌ جنسیت»، «نژادپرستی و هویت مذهبی در بین زنان در سازمان جوانان مسلمان سوئدی»، «مساجد در باب هویت، مالکیت فضا و ایجاد تنوع»، «فولکلور، مذهب و سیاست موروثی»، «جا باز کردن برای اسلام، اسلام و مسیحیت در آموزش مذهبی مدرسه» و مقالات علمی ــ مذهبی از تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده مینگاتی است.

تورستن هیلن

تورستن هیلن از استادان و پژوهشگران دانشگاه دالارنا، مسائلی همچون مذهب و تاریخ اسلام با تمرکز خاص بر ظهور اسلام شیعه را در حوزه پژوهشی خود داشته است.

پژوهش‌های وی عمدتاً در ارتباط با تاریخ اسلام با توجه ویژه بر ظهور مذهب تشیع بوده است؛ اما هیلن آثاری درباره‌ موضوعاتی مرتبط با مطالعات مذهبی و مفاهیم و نظریات ادبی ــ مذهبی نیز دارد.

«مفاهیم بسته و باز مذهب؛ مشکل ضرورت‌گرایی در تدریس مذهب»، «تغییر مذهب و دین؛ دو مفهوم مشکل‌ساز در مطالعات اسلام در آفریقا»، «انتقام شهادت؛ داستان توابین به‌عنوان حلقه‌ای ارتباطی به اوایل تشکیل مذهب شیعه»، «ضرورت‌گرایی اسکاندیناویایی در آموزش مذهب؛ مشکلی در آموزش مذهب»، «ضرورت‌گرایی در آموزش مذهبی»، «نماز با صدای بلند یا در سکوت؟: در باب ترکیب مفهومی و احساسات در تحلیل آئین پرستش و مذهب»، «راجع به مرگ امام حسین(ع) طوری حرف بزن که احساس کنم آنجا بوده‌ام»، «قرائتی ساختارشناسانه از واقعه کربلا»، «حسین، میانجی: تحلیلی ساختارشناسانه از واقعه کربلا بر اساس روایت ابو جعفر محمد ابن جریر طبری» از تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده این اندیشمند سوئدی است.

وی همچنین دو پروژه تحقیقاتی با عنوان «انتقام یا شهادت! حکایت تعطیل شدن حمام خون به عنوان حلقه‌ای ارتباطی با اوایل دوران تشکیل مذهب شیعه» و «مذاکرات صاحب‌منصبان در تفکرات و تشیع در زمان معاصر» را در دستور کار دارد.

جنی برگلوند

جنی برگلوند، دانشیار آموزش دینی، هم به‌عنوان پژوهش‌گر و هم به عنوان استاد در گروه آموزشی مطالعات دینی دانشگاه سودرتورن به فعالیت اشتغال دارد.

وی رساله دکترای خود را با عنوان «آموزش دین اسلام در سه مدرسه مسلمانان سوئد» در سال 2009 ارائه کرد و از سال 2014 تحقیق خود را بر روی پروژه مرتبط با آموزش مذهبی «تنوع فرهنگی و مذهبی در مدارس ابتدایی» آغاز کرده است.

از تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده برگلوند می‌توان به «کودکان در دنیای مذاهب»، «در جستجوی دانش؛ آموزش و پرورش اسلامی در گذشته و حال»، «آموزش اسلام؛ آموزش دینی اسلام در سوئد»، «رمضان؛ سنت سوئدی»، «سگ در فرهنگ و مذهب؛ مرز بین تقدس و بی‌حرمتی»، «میراث تو یا من؛ آموزش در کلاس‌های درس ادیان مختلط»، «آموزش اسلام به‌وسیله‌ موسیقی» و «مدارس دینی در سوئد» اشاره کرد.

دیوید تورفیل

دیوید تورفیل، دانشیار مطالعات مذهبی دانشگاه سودرتورن در حوزه‌های پژوهشی اسلام‌شناسی، اسلام شیعه و احیای تدین فعالیت دارد.

«ایمان و احیاگری در جامعه رومانیایی اسکاندیناوی»، «مذهب بر لب مرزها؛ چالش‌های جدید در مطالعه آکادمیک مذهب»، «چالش‌های پسااستعماری مطالعه مذهب»، «تفسیر، ادبیات و الهیات»، «تشیع زنده؛ مثال‌های مناسکی در بین اسلام‌گرایان در ایرن معاصر»، «فتح خودپرستی»، «ملاقات‌های مدرن» و «آئین‌ها و هویت؛ برخی مثال‌ها از شیعه معاصر» از تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده وی به شمار می‌رود.

دیوید وسترلوند

دیوید وسترلوند، استاد مطالعات مذهبی دانشگاه سودرتورن در گروه آموزشی جنسیت، فرهنگ و تاریخ و پژوهشگر آکادمی سلطنتی ادبیات، تاریخ و باستان‌شناسی سوئد در حوزه‌های پژوهشی مذاهب بومی آفریقا، اسلام(اسلام‌گرایی و صوفی‌گرایی) و مسیحیت فعالیت دارد.

علایق وی سیاست‌شناسی مذهبی، تاریخ‌نگاری و مذهب و سلامت است. وسترلوند پژوهش‌های خود در آفریقا را در وهله اول در تانزانیا، نیجریه و آفریقای جنوبی به انجام رساند و در این حوزه کتاب‌هایی را با موضوع «مذاهب بومی آفریقایی» منتشر کرد.

وی در حوزه‌های پژوهشی خود کتاب‌های متعددی همچون «مذهب در سوئد»، «مذاهب بومی آفریقا و علت‌یابی بیماری‌ها؛ از موجوداتی معنوی تا انسان‌هایی زنده»، «صوفی‌گری در اروپا و آمریکای شمالی»، «اسلام در بیرون جهان عرب و اسلام اکثریت؛ مسلمانان خارج از جهان عرب» را با همکاری منتشرکنندگان بین‌المللی و سوئدی به چاپ رسانده است.

سوزان اولسون

سوزان اولسون، دانشیار مطالعات مذاهب، مورخ مذهب با تمرکز ویژه بر مطالعات اسلامی و رئیس انجمن سوئدی تحقیقات تاریخ مذهب در دانشگاه سودرتورن است که پایان‌نامه دکترای خود را در موضوع «میراث و نوسازی؛ جست‌وجوی اصالت در ایدئولوژی اسلامی حسن حنفی» به رشته تحریر درآورده است.

وی در حوزه‌های پژوهشی تفسیر معاصر اسلام، تفکر سیاسی اسلامی، فمینیسم اسلامی، جنبش‌ها و گرایشات معاصر در اسلام و اسلام در اروپا فعالیت دارد.

از تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده وی می‌توان به «مباحثات اسلامی جایگزین و قدرت مذهبی»، «اسلام و سیاست» و «چشم‌انداز اسلام: کتابی از یک دوست به کریستر هدین» اشاره کرد.

اولسون همچنین کتاب «جامعه، ایمان و معرفت در سوئد دهه 1900» را در سال 2013 ویراستاری کرد که مشتمل بر فصل‌هایی بر اساس آمارهای جامعه علمی مذهبی در مؤسسه استکهلم، است.

سیگرید کاله

سیگرید کاله ایدا ماتیلدا، در 18 سپتامبر 1928 در پاریس به‌دنیا آمد و در 31 دسامبر 2013 بدرود حیات گفت. وی دختر هنریک ساموئل نیبرگ، اولین و بزرگ‌ترین ایران‌شناس سوئدی بود.

وی در دانشگاه‌های اوپسالا و هاروارد به مطالعه‌ علوم انسانی و در دانشگاه بن در آلمان به تحصیل زبان عربی پرداخت و پس از آن در صفحات فرهنگی روزنامه سوئدی سونسکا داگبلادت و UNT استخدام و در سال 1997 از دانشگاه اوپسالا دکترای افتخاری دریافت کرد.

این نویسنده در سال 1991 در مجموعه طرح خاطره‌های آکادمی سوئد کتابی را درباره پدرش اچ. اس. نیبرگ به چاپ رساند؛ وی همچنین زندگی‌نامه خود با عنوان «من زندگی خود را انتخاب کردم» در سال 2003 و بخش دوم آن را با عنوان «انتخاب سرنوشت خود» در سال 2013 منتشر کرد.

سیگرید کاله به‌عنوان متخصص دنیای اسلام و فرهنگ اسلامی در سال 2006 مجموعه کتاب‌های خود و همسرش را که درباره اسلام و مشرق زمین است به دانشگاه «اومه او» اهدا کرد؛ همچنین در سال 2008 مجموعه بزرگ بریده روزنامه‌های خود را به انجمن «سیگتونا» اهدا کرد.

سیمون سورگنفرای

سیمون سورگنفرای، محقق و استاد مطالعات مذهبی در دانشگاه سودرتورن در حوزه‌های پژوهشی اسلام در گذشته و حال، صوفی‌گری و اشعار صوفی فارسی، کارنمودها و مباحث مذهبی معاصر در جامعه معاصر، نقد مذهب (الحاد/اسلام‌هراسی) و مناسک آئینی فعالیت دارد.

وی همچنین از اعضای شبکه‌ پژوهشی فرااطلسی اروپا ــ اسلام بوده که در دانشگاه هاروارد آمریکا مستقر است. این محقق مذهبی همچنین آثار جلال‌الدین رومی و سعدی را از فارسی به سوئدی ترجمه کرده و در سال 2009 جایزه انجمن علوم انسانی سوئد را دریافت کرد.

«درویش آمریکایی؛ تأسیس طریقت مولویه در ایالات متحده آمریکا»، «عرفان و معنویت؛ دیدگاه‌های منتقدانه»، «چشم‌انداز اسلام؛ کتابی از یک دوست به کریستر هدین»، «دست‌ساز مذهبی – نمادهای شش مذهب»، «رمضان، سنت سوئدی» و «عشق می‌خواهد که سخن گفته شود؛ زندگی، آموزه‌ها و اشعار جلال‌الدین رومی» از تجارب پژوهشی و آثار منتشر شده سیمون سورگنفرای است.

ادامه دارد..