کد خبر: ۳۴۶۲۸۹۹

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۹۴ - ۱۲:۰۳

ستاری:

چرا نتوانستیم به دوران طلایی علوم و فناوری در جهان اسلام بازگردیم؟

گروه جامعه: معاون علمی و فناوری رئیس جمهور در نشست بیستمین آکادمی علوم جهان اسلام کرد: چرا نتوانستیم به دوران طلایی علوم و فناوری در جهان اسلام بازگردیم. به لحاظ آماری ۴۱ کشور مسلمان دنیا با دارا بودن حدود ۲۰ درصد کل جمعیت جهان، کمتر از ۵ درصد علم جهان را تولید می‌کنند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، بیستمین آکادمی علوم جهان اسلام، امروز شنبه پنجم دی ماه، با حضور جمعی از اندیشمندان جهان اسلام و سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس جمهور در تهران آغاز شد.

ستاری در این نشست طی سخنانی عنوان کرد: امروز علاقه‌مند هستم دورنمای علم، فناوری و نوآوری جمهوری اسلامی ایران و اهمیت همکاری‌های جامع را به تصویر بکشم. امروزه در دنیایی زندگی می‌کنیم که به طور روز‌افزون از جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... درآمیخته است و به شدت تحت تأثیر چالش‌هایی است که برای رویارویی با آنها نمی‌توان از نقش کشورهای اسلامی و توانمندی‌های آنها چشم پوشی کرد.

وی ادامه داد: به لحاظ تاریخی دانشمندان مسلمان سهم عظیمی در حوزه‌های مختلف ایفا کرده‌اند؛ حدود هزار سال پیش تمدن اسلامی شاهد یکی از بزرگ‌ترین دوره‌های توسعه‌ پایدار در تاریخ بوده است. در قرون وسطی کشفیات بزرگی در بزرگ‌ترین مراکز آموزشی جهان همچون بغداد، قاهر، سمرقند صورت گرفت.

ستاری با اشاره به اینکه در این مراکز ایده‌های بزرگ پرورش و شیوه‌‌های نوین توسعه می‌یافتند، گفت: پیشرفت‌های حوزه پزشکی و آناتومی مسیر ورود کتاب‌های مسلمانان به کتابخانه‌های اروپا را هموار نمود و فلاسفه مسلمان همچون ابن سینا و ابن رشد بر فلسفه اروپایی تأثیر گذارند.

پس چرا حالا نه؟

وی با مطرح کردن این پرسش که «پس چرا حالا نه؟»، ادامه داد: چرا نتوانستیم به دوران طلایی علوم و فناوری در جهان اسلام بازگردیم. به لحاظ آماری 41 کشور مسلمان دنیا با دارا بودن حدود 20 درصد کل جمعیت جهان، کمتر از 5 درصد علم جهان را تولید می‌کنند، بر همین اساس برخی به گزاف اسلام را مانع علون نوین می‌پندارند.

معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور ادامه داد: ما می‌دانیم که اسلام مانع پیشرفت نیست بلکه سطح پایین همکاری و ارائه دست‌آورها دلیل این عدم رشد است. در واقع اسلام محرک اصلی تحول علمی مسلمانان در دوران رشد حداکثری جهان اسلام بوده است.

وی با ابراز تأسف از اینکه امروزه اخبار مرتبط با مسلمانان با اخبار خشونت‌آمیز گره‌خورده است، گفت: افراطی‌گری دائما در حال لطمه زدن به تصویر اسلام و مسلمانان است. این مایه تأسف است اما مسلمانان و فقط خود مسلمانان باید از تصویر حقیقی اسلام دفاع کنند. در هیچ برحه از زمان تا این حد وظیفه مسلمانان در تغییر چنین دیدگاهی سنگین نبوده است و اسلام همواره از دانش دفاع نموده است حتی در دورانی که تمام جهان در جهل فرورفته بود.

اتحادیه همکاری‌های علمی جهان اسلام را ایجاد کنیم

ستاری تأکید کرد: امروز باید به دنیا نشان دهیم که اسلام دین مهربانی و حامی بشریت است. امروز باید به دنیا نشان دهیم که اسلام دین خرد و علم‌آموزی است. این مهم محقق نخواهد شد مگر با تلاش خود کشورهای اسلامی. ما می‌بایست همکاری را در جهان اسلام ترغیب کنیم. اهمیت همکاری در میان میان کشورها ائم از توسعه یافته و کمتر توسعه‌یافته کاملاً مشهود است. برای مثال اتحادیه اروپا به منظور یکپارچگی بیشتر در میان کشورهای عضو همکاری‌های علمی را توسعه داده است.

وی ادامه داد: تمامی کشورهای عضو از تشکیل چنین اتحادیه‌های سود خواهند برد. در واقع از طریق این نهادها می‌توان به گسترش بازار کشورها، پویایی نخبگان، توسعه علم و فناوری و افزایش ظرفیت جذب دست یافت. راه‌حل مسائل مشترک را بررسی و در نهایت به رشد اقتصادی رسید.

مسائل مشترک فی‌مابین کشورهای اسلامی می‌بایست صرفاً در جهان اسلام حل و فصل شود

ستاری اظهار اطمینان کرد که جمع کثیری از حضار با وی هم عقیده هستند که مسائل مشترک فی‌مابین کشورهای اسلامی می‌بایست صرفاً در جهان اسلام حل و فصل شود. برای مثال تقریباً تمامی کشورهای اسلامی در دو قاره آسیا و آفریقا قرار گرفته‌اند و به لحظا جغرافییایی ویژگی‌ مشترک دارند بنابراین موضوع کمبود ذخایر آبی و خشکسالی موضوع مشترک آنها به شمار می‌آید و نیازمند تشریک مساعی در رفع این مشکل هستند.

باید دسترسی به امکانات علمی در جهان اسلام را تسهیل نماییم

وی ادامه داد: موضوع دیگری که جهان اسلام می‌بایست در دستیابی به آن همبستگی داشته باشد، ارتقای سطح توانمندی‌های علمی از طریق تبادل دانش و تجربه است. ما باید دسترسی به امکانات علمی در جهان اسلام را تسهیل کنیم تا بتوانیم به سطح بین‌الملل برای رقابت در بازار بین‌المللی دست یابیم.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور افزود: جمهوری اسلامی ایران به عنوان بخشی از جهان اسلام همواره در تلاش بوده تا در این راستا نقش خود را ایفا کند. در سال 2013 ایران و به طور خاص معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به راه‌اندازی شبکه تبادل و انتقال فناوری اقدام کرده است. این شبکه با هدف ارتقای سطح تعاملات علمی و فناوری در میان کشورهای عضو D8 ایجاد شده است.

وی ادامه داد: شبکه تبادل و انتقال فناوری یک شبکه اطلاعاتی و مبادلاتی میان کشورهای عضو است که ساختار و کارکردی شبیه به فن‌بازار از طریق ظرفیت‌سازی و اطلاع‌رسانی دست‌آوردها و نیازهای فناوری و ساماندهی مبادلات فناوری مأموریت همگرایی و هم‌افزایی بین کشورهای عضو دی هشت را بر عهده دارد.

ستاری اقدام دیگر جمهوری اسلامی ایران در ایفای نقش خود جهت ایجاد فضای همکاری مابین‌کشورهای اسلامی را تدیون و ارائه برنامه حمایت از تجاری سازی و تبادل فناوری دانست و گفت: مقرر است به صورت رسمی در اجلاس آینده علم و فناوری کشورهای عضو کنفرانس اسلامی ارائه شده و مورد بررسی قرار گیرد.

دست‌آوردهای علوم و فناوری ما محدود به موضوع هسته‌ای نیست

وی در پایان گفت: شاید اصلی‌ترین اخباری که از ایران در رسانه‌های دنیا منتشر می‌شود، مربوط به موضوع هسته‌ای ایران است اما دست‌آوردهای علوم و فناوری ما محدود به موضوع هسته‌ای نیست و طی سالیان اخیر ایران توانسته‌ است دست‌آوردهای خوبی در علم و فناوری و نوآوری داشته باشد.