کد خبر: ۳۴۷۵۳۳۱

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۳۹۴ - ۰۹:۲۲

در دانشگاه گیلان؛

«زیبایی‌شناسی موقعیت متنی در جملات قرآنی» تحلیل می‌شود

گروه دانشگاه: پیش اجلاسیه «تحلیل زیبایی‌شناسی موقعیت متنی در جملات اسمیه و فعلیه قرآنی» در دانشگاه گیلان برگزار می‌شود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، پیش‌اجلاسیه نظریه «تحلیل زیبایی‌شناسی موقعیت متنی در جملات اسمیه (ثبوتیه) و جملات فعلیه (حدوثیه) قرآنی، به عنوان شیوه‌ای در اثبات اعجاز قرآن» به همت معاونت پژوهشی دانشگاه گیلان و دبیرخانه هیأت حمایت از کرسی‌ها برگزار می‌شود.

در این نشست علمی که توسط دکتر سیداسماعیل حسینی اجداد نیاکی ارائه می‌شود؛ آیت‌الله زین‌العابدین قربانی، دکتر سیدرضا مودب، دکتر محمدرضا فاکر میبدی، دکتر علی اکبر ربیع نتاج و دکتر محمدهادی یدالله‌پور به عنوان داوران، و دکتر محمدحسن احمدی، دکتر حسین شیرافکن، دکتر محمد عشایری و دکتر مجید معارف به عنوان ناقدان نظریه حضور خواهند داشت. دبیر علمی این جلسه نیز دکتر علی صفایی است.

گفتنی است این پیش‌اجلاسیه روز چهارشنبه ۲۸ بهمن از ساعت ۱۴ در تالار حکمت دانشگاه گیلان برگزار می‌شود.

خلاصه نظریه «تحلیل زیبایی‌شناسی موقعیت متنی در جملات اسمیه (ثبوتیه) و جملات فعلیه (حدوثیه) قرآنی...»

مساله اصلی نظریه دلالت بر استفاده خداوند از عبارات و جملات اسمیه در زمانی است که شرایط بر ثبات معنایی و دوام همیشگی دلالت دارد و هم چنین موقعیت متن اگر دلالت بر حدوث و تجدد و لحظه‌ای بودن داشته باشد، استفاده از جملات فعلیة در قران رواج دارد تا بر آنی و لحظه‌ای بودن آن به مخاطب پیام دهد.

این قاعده می‌تواند دلیلی بر اعجاز قرآنی باشد و شبهات پیرامون بشری بودن قرآن را زائل گرداند و چراغی برای راهیابی کسانی باشد که که از منظار ادبیات و شیوه‌های زیبایی‌شناسی گفتمانی می‌خواهند به تحلیل متون مقدس بپردازند.

جملات فعلیه:

عبارات و جمله‌‌های فعلیه متشکل از فعل و فاعل و یا متشکل از فعل و نائب فاعل می‌باشد و در اصل برای تجدد و نوشدن مفهوم و حدوث معنایی و لحظه‌ای بودن معنای امور در زمان محدودی وضع شده است. «یعبدون من دون الله ما لایضرُّهم و لا ینفعُهم و یقولون هؤلاءِ شفعاؤُنا عند الله». (یونس-۱۸)؛ با دقت در معنای توصیفی و واژگانی آیه درمی یابیم که مفهوم و پیام اصلی مورد نظر خداوند یعنی عبادت این دسته از افراد، بسیار لحظه‌ای و کوتاه مدت و بی‌ثبات بوده است. و این معنای حدوثی بودن از خبر فعلیه (یعبدون) به وضوح قابل درک است. شایان ذکر است که که معنای حدوثی و عدم ثبات در سطوح عمیق‌‌تر متن، نظیر مفاهیم تفسیری و تبیین گفتمان آیه با توجه به محدودیت عمر بشری و عدم نفع از این کردار پوچ و شفاعت نکردن معبود از عبادت کنندگان در معنی آیه به سهولت قابل فهم است.

جملات اسمیه:

جملات اسمیه دلالت بر ثبوت و همیشگی معنایی دارند و اساسا در موقعیت‌هایی به کار می‌روند که آن موقعیت ثبات و پایداری معنایی را طلب کند. به عبارت دیگر، جملات اسمیه، در اصل برای چنین معانی و مفاهیم ثباتی و پایداری وضع شده است. در مثال «الحمد لله» حمد و ستایش از آنِ خداست و این ستایش، فقط برای خدا در یک معنای همیشگی به صورت توصیفی اثبات شده است. اسلوب نحوی جمله با تحلیل سطح واژگانی عبارت که متشکل از یک مبتدا و یک خبر است، ساختار اصلی این جمله ساده را تشکیل می‌دهد اما، تبلور معنایی عبارت، ثبات معنایی را به همراه دارد چرا که در قالب یک جمله اسمیه بیان شده است. شایان ذکر است که این معنای ثبات در وهله‌ ی اول از اسلوب ظاهری جمله اسمیه در مثال مذکور کاملا قابل فهم است.

شواهد فراوانی در قرآن به چشم می‌خورد که مفهوم هر آیه دقیقا در معنای مطلوب خودش به کار رفته است و چه در مفاهیم حدوثی و چه در مفاهیم ثبوتی از این اصل عدول نشده است و عدول از یک اسلوب به اسلوب دیگر فقط به دلیل تغییر موقعیت متنی و تغییر حالت ثباتی و یا حدوثی آن گفتمان و یا حال و محل رخداد معنایی بوده است؛ امری که تحلیل آن به زیبایی‌شناسی کامل آیات قرآنی منتهی می‌شود.

گفتنی است هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی با هدف حمایت از گسترش کمی و کیفی برگزاری کرسی‌ها در حوزه علوم انسانی و معارف دینی و مساعدت موثر به بسط آزاداندیشی و شکل‌گیری جنبش ملی نقد و نظریه‌پردازی در ایران از سال ۸۲ راه اندازی شده است و دارای پنج کرسی علمی علوم عقلی، علوم نقلی، علوم رفتاری، علوم اجتماعی و کرسی هنر، معماری و شهرسازی است. بر اساس آئین‌نامه‌های حمایت از نظریه‌پردازان موفق، مدعاهای علمی که با تشکیل اجلاسیه رسمی، پس از نقد و ارزیابی و دفاع، از سوی شورای داوری، تعیین رتبه شده و امتیاز کافی کسب می‌کنند، برحسب مورد، از حمایت‌های حقوقی، علمی و ترویجی و اجتماعی برخوردار می‌شوند.