کد خبر: ۳۴۸۳۷۰۴

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۳۹۵ - ۰۸:۵۲

واکاوی شخصیت و تلاوت قراء مطرح جهان اسلام/

ویژگی‌های صدا و تأثیرپذیری «کامل یوسف» از دیگر قراء

گروه فعالیت‌های قرآنی: مدرس قرائت و داور بین‌المللی کشورمان بیان کرد: امتیاز تلاوت استاد «کامل یوسف البهتیمی» به ویژگی‌های صدایش برمی‌گردد که مهم‌ترین آن برخورداری از طنین و رنگ خاصی بود که مشابه این طنین در صدای دیگر قراء، کمتر شنیده می‌شود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، در دومین مطلب از استاد کامل یوسف البهتیمی از سلسله مطالب واکاوی شخصیت و تلاوت قراء مطرح جهان اسلام، نظر غلامرضا شاه‌میوه را خواهیم داشت که در ادامه می خوانید؛ این داور بین‌المللی قرآن کشورمان درباره ویژگی‌های کلی تلاوت استاد کامل یوسف گفت: در مورد مرحوم کامل یوسف، چند نکته قابل ذکر است. اولین ویژگی که مرحوم کامل یوسف داشت به ویژگی‌های صدای ایشان برمی‌گردد که مهترین ویژگی این صدا، برخورداری از طنین و رنگ خاصی بود که مشابه این طنین در صداهای دیگر کمتر یافت می‌شود و علت معنویت و حزنی که در تلاوت وی بیشتر خود را نشان می‌دهد، همین طنین خاص است.
وی در ادامه بیان کرد: صدای استاد کامل یوسف، دارای ابعاد مختلفی است، اولاً صدایش به لحاظ وسعت و مساحت، یکی از صداهای کم‌نظیر است که همزمان توانمندی اجرای پرده‌های بم را در شکل بسیار خوب و همراه با انعطاف بالا و تحریرهای بسیار سریع و ریز که در نزد عرب به عُرَب معروف است، دارد.

شاه‌میوه اظهار کرد: در عین حال در پرده‌های اوج و قسمت‌های بالای صدا نیز وی توانمندی بسیاری دارد، اما همراه با این وسعت زیاد صدا، یک ملاحت و زیبایی خاصی در صدای ایشان وجود دارد که در خیلی از قراء وجود نداشته که صدای وی را از خیلی از صداهای دیگر متمایز می‌کند.

تحریرهای بسیار فنی

این مدرس قرائت قرآن کریم در ادامه سخنان خود در این زمینه تصریح کرد: از سوی دیگر تحریرهای وی بسیار فنی و سطح بالاست که اجرای این تقلیدها برای مقلدین بسیار مشکل است در عین حال انعطاف وی در انتقال درجات مختلف در یک نغمه بسیار بالاست و این‌ها مجموعه ویژگی‌هایی است که این صدا را از صدای دیگر متمایز می‌کند.

شاه‌میوه بیان کرد: یکی دیگر از ویژگی‌های استاد کامل یوسف، شدت و قدرت صدایش است که وقتی تلاوت‌هایش را گوش می‌دهیم، قوت و قدرت، کاملاً در خواندن وی نمایان است و اتفاقاً تأثیر زیادی نیز بر شنونده می‌گذارد.

وی در ادامه افزود:‌ موضوع دوم این است که وی علیرغم اینکه گفته می‌شود از سه سبک مختلف، متأثر شده یعنی سبک اساتیدی چون محمد رفعت، محمد سلامه و مصطفی اسماعیل، اما در عمل چیزی که از خواندن ایشان می‌شنویم، این است که اسکلت اصلی خواندن وی بیشتر بر روی سبک مصطفی اسماعیل است، ولی در عین حال ردیف‌هایی هم که به صورت موردی در برخی تلاوت‌هایش وجود دارد، سبک وی را به سبک محمد سلامه نزدیک می‌کند.

شاه‌میوه گفت: همچنین، آن چیزی که تحت عنوان تأثر وی از محمد رفعت وجود دارد در تلاوت‌های موجود خیلی شنیده نمی‌شود، شاید بحثی که در برخی کتب مورد تأثیر وی از رفعت است، مربوط به دوران جوانی وی می‌شود که شاید در آن زمان ابتدا از محمد رفعت، متأثر بوده و تکه‌هایی از رفعت را می‌خوانده در عین حالی که محمد رفعت در تلاوت یک بداهه‌پرداز بوده، اما کسانی که از او تقلبد می‌کنند نمی‌توانند با شیوه رفعت بداهه‌پردازی را دنبال کنند و بیشتر جنبه تقلید از رفعت دارند ولی در کل سبک وی بسیار متأثر از مصطفی اسماعیل است.

سبکی متأثر از مصطفی اسماعیل

شاه‌میوه ادامه داد: شاید سبک استاد کامل یوسف، حدود 60 تا 70 درصد متأثر از مصطفی اسماعیل، حدود 10 تا 20 درصد متأثر از محمد سلامه و بقیه هم نوآوری خودش است که در قالب قفله‌های مختلف، ابداعاتی دارد که قبل از وی شنیده نمی‌شد و الآن نیز اگر کسی یکی از این قفله‌ها را اجرا کند هر انسان آگاه از تلاوت، بلافاصله عقبه ذهنش روی کامل یوسف می‌رود که این قفله یا ردیف از ایشان است.

وی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه موردی که مقداری خواندن استاد کامل یوسف را از مصطفی اسماعیل جدا می‌کند در عین حال که ملاحظه می‌شود مقام بیات و حسینی و مقام‌هایی که وی در بیات می‌خواند عیناً مانند مصطفی اسماعیل است ولی بوی مصطفی اسماعیل از آن برداشته می‌شود، اظهار کرد: این امر به ناله‌ای برمی‌گردد که در صدای ایشان دیده می‌شود و بیشتر در انتهای نغمات، این ناله خود را نشان می‌دهد که یک ملاحت خاصی نیز به تلاوت وی بخشیده است.

پیشکسوت قرآنی کشور تصریح کرد: در ارتباط با همین موضوع، تمایز سبک ایشان با مصطفی اسماعیل در عین حال که همان ردیف‌ها اجرا می‌شود، موضوع تحریرها است که تحریرهایش، سبک وی را از مصطفی اسماعیل متمایز می‌کند با اینکه اسکلت همان است، ولی وقتی که در عرصه تحریر می‌آید ملاحظه می‌شود که تحریرهای کامل یوسف، بسیار ریزتر ار مصطفی اسماعیل و ‌همراه با شکست‌های صوتی و تحریرهایی که در برخی از قراء مانند عبدالباسط شنیده می‌شود، است که این هم جنبه متمایزکننده سبک این دو با هم است.

وی بیان کرد: سبک تلاوت یکی از قرایی که در کنار سبک‌های مشهور تلاوت در جهان خیلی خوب می‌تواند مورد بهره‌برداری قاریان ایرانی قرار گیرد، سبک قرائت استاد کامل یوسف است و 20 تا 30 درصد تلاوت وی دارای ملاحتی است در تلاوت که می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و به‌ صورت موردی از این آهنگ‌ها و نغمات استفاده کرد، کمااینکه محمد اللیثی، قاری مصری نیز گاهی در تلاوت خود از این فرازها استفاده می‌کند و تلاوت شیرین‌تری را برای شنونده ایجاد می‌کند.