کد خبر: ۳۴۸۵۴۳۳

تاریخ: ۱۵ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۰

«حسین فتاحی» از فقر جنبه ادبی داستان‌های دینی می‌گوید

گروه ادب: یکی از نویسندگان کودک و نوجوان معتقد است اغلب آثاری که در حوزه ادبیات دینی و زندگی پیامبر خاتم (ص) منتشر شده دارای نگاهی تاریخی بوده و کمتر در آنها به جنبه ادبی و داستانی توجه شده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از ستاد خبری جشنواره خاتم، حسین فتاحی از نویسندگان کودک و نوجوان، با بیان اینکه اغلب آثاری که در حوزه ادبیات دینی و زندگی پیامبر خاتم(ص) منتشر شده دارای نگاهی تاریخی است و کمتر در آنها به جنبه ادبی و داستانی توجه شده است، اظهار کرد: بیشترین کتاب‌هایی که در ایران درباره زندگی یک شخصیت دینی نوشته شده آثاری است که به سیره، نقش سیاسی و تربیتی و اجتماعی پیامبر اسلام می‌پردازند. طی سال‌های متمادی از بدو اسلام تاکنون افراد مختلفی اعم از افراطی و غیره و با طیف‌های مختلف اقدام به تولید آثاری درباره زندگی پیامبر اکرم (ص) از دیدگاه خود کرده‌اند. در این میان عده‌ای آثاری را به عنوان آثار صحیح زندگی پیامبر (ص) مشخص کرده‌اند و در حال حاضر با ده‌ها کتاب صحیح زندگی پیامبر مواجه هستیم و هنوز مشخص نیست کدام یک صحیح‌تر است. این مسئله بیانگر توجه به زندگی پیامبر در همه سال‌ها و دوران‌ها و با دیدگاه‌های متفاوت است زیرا ایشان شخصیت بسیار تأثیرگذاری در زندگی بشر بوده‌اند. حتی غیرمسلمان‌ها هم در آثارشان به زندگی پیامبر خاتم (ص) پرداخته‌اند.

این نویسنده کودک و نوجوان ادامه داد: اما با بررسی این آثار به این نتیجه می‌رسیم که در اغلب این کتاب‌ها نگاه تاریخی به زندگی پیامبر اکرم (ص) شده است و ایشان را با توجه به زمانی که در آن زندگی کرده و تحول تاریخی که در آن زمان ایجاد کرده‌، دیده‌‌اند. حتی کتاب‌هایی که علما و مورخان شیعه نوشته‌اند دارای استنادهای تاریخی دقیقی است و کوشش کرده‌اند از راویان موثقی مطالب را روایت کنند تا مبادا کوچک‌ترین خدشه‌ای در بیان مطالب ایجاد شود. بنابراین به شخصیت پیامبر بیشتر با شیوه نگارش و نگاه تاریخی پرداخته شده است و اگر امروزه بخواهیم این آثار را مطالعه کرده یا به مخاطبان خود پیشنهاد دهیم آن طور که باید و شاید مورد پسند مخاطب امروز نیست و ارتباط برقرار کردن با آنها سخت است.

فتاحی درباره ضرورت پرداختن به تولید این آثار برای بچه‌ها نیز گفت: پیامبر اکرم (ص)‌ انسانی کامل و بهترین الگو برای بشر است، شخصیتی که در زمان خودش بیشترین تاثیر را بر مردم داشته و در محیط زندگی‌اش توانسته جامعه پیشرفته علمی و معنوی‌ بسازد و باعث ایجاد تمدن اسلامی در زمینه هنر، معماری، ادبیات، پزشکی و ... شده است و ما نمی‌توانیم نسبت به این انسان بی‌تفاوت باشیم با این دیدگاه می‌خواهیم این انسان موثر و کامل را به کودکانمان بشناسانیم، اما حاصل کار آ‌ن‌طور که باید و شاید نیست.

وی در ادامه به آثار تولید شده در زمینه زندگی پیامبر خاتم برای کودکان و نوجوانان اشاره کرده و گفت: البته تولید آثار در این زمینه برای کودکان سابقه تاریخی کمی دارد و به کمتر از پنجاه سال می‌رسد و در همین مدت نیز کمتر به تولید آثار با محوریت پیامبر اکرم(ص) توجه شده است. در میان آثار تولید شده هم هر چه به آثاری که در زمان گذشته برای کودکان تولید شده است برگردیم با شعرها و داستان‌های قدیمی و روایت‌گونه مواجه می‌شویم و هر چه جلوتر می‌رویم به شیوه امروزی تولید اثر نزدیک‌تر می‌شویم.

فتاحی بیان کرد: هنوز جای کار بسیاری در این حوزه وجود دارد. با روایت داستان‌های امروزی برای کودکان با شیوه نگارش جدید و با استفاده از خلاقیت می‌توان آثاری تولید کرد که تاثیرپذیری بالایی داشته باشند. از سوی دیگر باید به تصاویر استفاده شده در این آثار نیز توجه زیادی شود، زیرا تصاویر تاثیر زیادی بر آنها دارد. در اغلب آثاری که تولید شده شاهد اعتبار بالای تاریخی و استنادی هستیم اما متاسفانه اعتبار ادبی و اصول داستان‌نویسی به خوبی رعایت نشده و با ساختار ادبیات امروز فاصله دارد. البته برخی از نویسندگان و شاعران تلاش کرده‌اند به ساختارهای امروز در تولید این‌گونه آثار نزدیک شوند، اما به خاطر قداست پیامبر و سختی‌های موجود مجبور هستند خیلی با احتیاط در این راه قدم بردارند؛ همچنین در تصویرسازی‌ها نیز محدودیت‌هایی وجود دارد.

به گفته این نویسنده، برای رفع چالش‌های موجود یک کار تیمی لازم است تا آثار تولید شده را با ادبیات امروز و به زبان بچه‌های نسل جدید منتقل کند و با رعایت همه اصول ادبی و ساختارهای ادبیات داستانی به مسئله بپردازد. همچنین باید برای محدودیت‌هایی که در زمینه تولید محتوا و تصویر در این حوزه وجود دارد چاره‌اندیشی شود تا نویسندگان و تصویرگران با دست بازتری به تولید اثر در این حوزه پرداخته و بتوانند خلاقیت‌شان را بروز دهند.

فتاحی برگزاری جشنواره‌هایی در این زمینه را در رشد و پیشرفت این حوزه بسیار تاثیرگذار عنوان کرد و گفت: جشنواره خاتم فضای تازه‌ای ایجاد کرده تا در آن فضا آثار جدیدی تولید شود، آثاری که تا به‌ حال تولید نشده است و می‌تواند نماینده ادبیات امروز ما باشد. این جشنواره می‌خواهد از این توان بالقوه استفاده کند تا درباره پیامبر(ص) کارهای تازه‌تر و خلاقانه‌تری تولید شود تا هم وجه تاریخی و هم وجه ادبی آنها حفظ شود و در نهایت از بین این آثار، بهترین اثر به مخاطبان و همچنین نویسندگان معرفی شود.