کد خبر: ۳۴۸۶۵۷۷

تاریخ: ۱۹ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۶:۰۲

نگاهي به كتاب «فلسفه امامت در دانش اسماعیلیه»

گروه بین‌الملل: کتاب «فلسفه امامت در دانش اسماعیلیه» تأليف داینا استیگرولد، در سال 2015 ميلادی توسط انتشارات «منوهر» در 347 صفحه در هند، چاپ و منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مؤلف این اثر، کارشناس تاریخ اسلام به ویژه الهیات، فلسفه، تشیع و عرفان است و مدرک دکترای خود را از دانشگاه مک گیل مونترال، اخذ كرده است. وي سابقه تدريس در دانشگاه‌های گوناگون کانادا و آمریکا را دارد و قبل از انتشار این اثر، چهار عنوان کتاب و چندین مقاله نیز از او به چاپ رسیده است.

داینا استیگرولد در این کتاب، فلسفه اعتقادی ائمه(ع) در مکتب اسماعیلیه را از زوایای مختلف تحولات تاریخی و فرهنگی، مورد بحث و بررسی قرار داده است. او تلاش دارد به فرایند تکامل امامت در مکتب نزاریه اسماعیلیه(پرجمعیت‌ترین شاخه از مذهب شیعه اسماعیلیه) که از حضرت علی(ع) شروع می‌شود و به امام فعلی‌شان می‌رسد، نگاهی داشته باشد؛ به همین دلیل بخش عمده مطالب با مطالعات تطبیقی مباحث اعتقادی شیعه دوازده امامی و اسماعیلیه اختصاص یافته است.

به نظر می‌رسد که هدف اصلی مطالب این اثر، کشف این نکته است که اسماعیلیه چگونه به اسلام می‌نگرند و اندیشه امامت منوط بر آموزه‌های اسلاف دینی‌شان چیست.

محتوای این اثر 5 دوره مختلف را در بر گرفته است که عبارتند از: دوره پیش از فاطمیان، فاطمیان و الموت که شامل سل‌هاي 1094 تا 1257 ميلادي و همچنين 1370 تا 1818 ميلادي است و همچنین آخرین دوره كه از سال 1818 ميلادي تا به امروز تشکیل می‌یابد.

در بخشی از اين كتاب آمده است كه طبق نظر نزاریه اسماعلیه، اگر امامی روی زمین نباشد «ما» و «مکتب ما» هم وجود نخواهند داشت.

شایان ذکر است که تنوع ارزش‌های فرهنگی در بین اسماعیلیه گاهی اوقات در درک و شناخت اسرار و رموز موجود در متون و نمادهای دینی‌شان موانعی ایجاد می‌کند؛ اما نکته اینجاست که در فرهنگ اسماعیله برخی از چیزهای ظاهری گاهی تغییر پیدا می‌کند؛ اما باطن مبانی اعتقادی مربوط به امام همیشه یکسان می‌ماند.

فهرست مندرجات این كتاب به اين شرح است:

پیشگفتار: مؤلف در این قسمت بیشتر به ریشه و اصالت تشیع و سپس اسلام پرداخته است.
مقدمه: نويسنده در این بخش علاوه بر بحث کردن با حدیث و فقه شیعی به بزرگانی مثل یعقوب کلینی، بابویه قمی، شیخ مفید، یحیی سهروردی، نصیرالدین طوسی، علامه حلّی، حیدر آملی و همچنین مقایسه بین سنی و شیعه نیز پرداخته است.

ریشه‌یابی اسلام و دوره فاطمیان: این فصل بیشتر حاوی رویداد دوره‌های فوق‌الذکر و بیانگر پروسه شکل‌گیری مکتب اسماعیلی‌ها است.

نزاریه اسماعیلی: تفکیک بین اسماعیلیه‌های شرق و غرب، پایان دوره فاطمیان، بررسی تاریخی دوره «الموت»  تهاجم مغول‌ها از جمله محورهای موضوعی این فصل است.

تبلیغ در هندوستان: سیری در تاریخ تبلیغ اسماعیلیه در هند و معرفی شخصیت‌های صوفی مسلک چون پیر شمس و پیر صدرالدین و ... در فصل چهارم این اثر مورد توجه ویژه قرار دارند.

آقاخان‌ها از 1818 ميلادي تا به حال: معرفی افرادی مثل امام شاه خلیل‌الله و آقاخان و همچنین دانشگاه علیگره در سال 1910ميلادي، مراکز آقاخان‌ها در بمبئی و کراچی و فعالیت‌هایشان در شرق آفریقا از سرفصل‌های مهم این بخش کتاب است.
و در آخر هم نتیجه گیری، کتابنامه و فهرست كتاب.