کد خبر: ۳۴۹۶۸۹۱

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۱۸:۵۵

تسوتان تئوفائف: ترجمه قرآن مرا مسلمان کرد

گروه بین‌الملل: مترجم بلغاری قرآن كريم در نشست نمایشگاه کتاب گفت: زمانيكه ترجمه قرآن را آغاز كردم، يك مرد مسيحی در خانواده‌ای مسيحی و در يك كشور مسيحی بودم و پس از آن اسلام آورده و مسلمان شدم.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نشست تخصصی «نگاهی به سير ترجمه قرآن و متون اسلامی به زبان‌های تركي و اسلاو» به همت اين سازمان از ساعت امروز، 21 ارديبهشت‌ماه، در غرفه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در بيست‌ونهمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران، برگزار شد.

در اين نشست تخصصی، رسول اسماعيل‌زاده‌دوزال، مترجم قرآن به زبان تركی و رئيس مركز ترجمه و نشر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و تسوتان تئوفائف، مترجم قرآن به زبان بلغاری و رئيس سابق دانشكده شرق‌شناسی و زبان‌هاي خارجی دانشگاه صوفيه، سخنرانی کردند.

تسوتان تئوفائف، مترجم قرآن به زبان بلغاری در اين نشست، با بيان اينكه ترجمه‌های بسياری از قرآن به زبان بلغاري وجود ندارد، گفت: ترجمه‌ای كه از قرآن كريم به زبان بلغاري كردم، نخستين ترجمه آكادميك و علمی است كه از زبان عربی انجام شده است و انتشارات «دارالافتاء مسلمين بلغارستان» آن را منتشر كرد.

وی افزود: زمانيكه ترجمه اين قرآن را آغاز كردم، يك مرد مسيحی در خانواده‌ای مسيحی و در يك كشور مسيحی بودم و پس از آن اسلام آوردم و مسلمان شدم و برخی از هم‌وطنانم هم با خواندن اين ترجمه قرآن، دين اسلام را براي خود انتخاب كردند.

اين مترجم قرآن در ادامه گفت: ترجمه قرآن كريم از ابتدا تا به امروز با چالش‌های بسياری مواجه بوده است و اين مشكلات زمانيكه يك مترجم مقابل ويژگی‌های زبان خداوندی از لحاظ اسلوب‌ها قرار می‌گيرد، بيشتر می‌شود.

وی با تأكيد بر اينكه ترجمه قرآن به زبان‌های ديگر در كشورهای اسلامی و غيراسلامی، بسيار ضروری است، گفت: البته ترجمه قرآن به زبان‌هاي ديگر نيازمند شناخت معانی و حكمت‌هايي است كه در آن وجود دارد.

تسوتان تئوفائف، ادامه داد: با اين حال نمی‌توان در ترجمه‌ها، تمامی الفاظ و معانی موجود در قرآن را منتقل كرد.

وي در بخش ديگری از سخنان خود با بيان اينكه ترجمه قرآن دو بخش است، اظهار كرد: يكی از اين دو بخش، ترجمه واژه به واژه است كه در آن نمی‌توان معانی قرآن را به صورت كامل و عيناً ترجمه كرد. ديگری هم ترجمه تفسيری است كه البته يك ترجمه كامل نيست و تنها تفسير مفسر از آيات قرآن است كه به زبان ديگری نوشته می‌شود و بدون شك كلمه تفسير، واژه مناسبی براي ترجمه نيست.

فهم قرآن شرط موفقیت مترجمان کلام وحی است

وی ادامه داد: يكی از گام‌های اوليه براي موفقيت مترجم، فهم‌ معانی اصلی قرآن كريم است كه اين شناخت معانی، با استفاده از تفسيرهای بسيار زياد، امكان‌پذير است.

تسوتان تئوفائف در پايان سخنان خود گفت: دانشمندان بسياری وجود دارند كه معنای قرآن را می‌فهمند و به آن توجه می‌کنند؛ اما مترجم بايد در زبان مادری خود نيز تسلط كافی داشته باشد تا بتواند قرآن را به شايستگي به زبان خودش، ترجمه كند.

رسول اسماعيل‌زاده‌دوزال، مترجم قرآن به زبان ترکی نیز در سخنان خود در اين نشست، با تشريح ماهيت زبان تركی، گفت: متكلمان به اين زبان‌ها عمدتاً مسلمان و بخش اندكی از آنها مسيحی هستند.

وی همچنين در خصوص قديمی‌ترين كتاب‌های نوشته شده و ترجمه شده به زبان تركی گفت: متن كتاب ترجمه شده «دده قور قوت»، قديمیترين ترجمه به زبان تركی است. داستان‌های اين كتاب پيش از ميلاد مسيح(ع)، سينه به سينه در فرهنگ ترك‌ها وجود داشت كه با ورود اسلام، اين داستان‌ها، وجه اسلامی گرفتند و 600 سال قبل توسط شرق‌شناسان به عالم علم و ادب، معرفی شدند.

نخستين ترجمه قرآن به تركی با كتاب «دده قور قوت» آميخته شده است

اسماعيل‌زاده‌دوزال افزود: اولين ترجمه قرآن به زبان تركی نیز با كتاب «دده قور قوت» آميخته شده است. در اين كتاب برخی سوره‌ها و آيات قرآن به دو صورت نظم و نثر، به تركی ترجمه شده است.

وی ادامه داد: بعدها و برای نخستين بار، قرآن توسط محمد بن حمزه، به زبان ترکی ترجمه شد. اين كتاب به تازگی در كشور تركيه با حروف لاتين، منتشر شده است.

مراحل ترجمه قرآن به ترکی

اسماعيل‌زاده‌دوزال در بخش ديگری از سخنانش درباره انواع ترجمه قرآن به زبان تركی گفت: ترجمه قرآن به زبان تركی چند مرحله را پشت سر گذاشته است. ترجمه‌های نخستين، تحت‌اللفظی بودند و ساختار زبان مقصد رعايت نمی‌شد.

وی ادامه داد: بعد از آن ترجمه جمله‌ای به ميان آمد و قرآن به صورت جمله به جمله ترجمه شد. مرحله سوم هم شامل ترجمه تفسيری، مي‌شود كه مترجم در آن علاوه بر ارائه آكادميك ترجمه، مبادرت به تفسير جزئی برخی واژه‌ها و اصطلاحات می‌كرد.

اسماعيل‌زاده‌دوزال، افزود: امروزه حدود 400 نوع ترجمه قرآن به زبان‌های تركی داريم كه از آن تعداد حدود 150 ترجمه (اصل ترجمه يا كپي ترجمه) در گنجينه مؤسسه ترجمان وحی، گردآوری شده است.

وی در پايان اين نشست، عدم حمايت‌های مادی و معنوی نهادهای دولتی، خصوصی و مراكز علمی را از جمله مشكلات ترجمه قرآن به زبان‌های ديگر دانست.

بيست‌و‌نهمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران در مجموعه نمايشگاهی شهر آفتاب از 15 تا 25 ارديبهشت پذیرای علاقمندان است.