کد خبر: ۳۵۰۲۱۳۹

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۵:۴۳

الگوسازی در هنر قرآنی/ 4

لزوم تغییر در الگوی زبانی و اجرایی نمایش‌های دینی مطابق با خواست مخاطب

گروه هنر: یک شیوه سنتی در روایت نمایش‌هایی دینی و تاریخی مرسوم و مصطلح است و آن استفاده از فضایی واقع‌گرا و در عین حال به کار بردن زبانی فاخر و کتابی است که شاید در شرایط فعلی نتواند مخاطب تئاتر را به صورت حداکثری جذب کند و به مرور زمان باید برای تغییر این شیوه اقدام کرد.

محمدعلی دشت‌گلی، رئیس سازمان بسیج هنرمندان تهران بزرگ در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) گفت: از دیرباز وقتی صحبت از تولید یک محصول نمایشی در مورد تاریخ دین و یا روایات مذهبی به میان می‌آید سریعاً ذهن به این سمت گرایش پیدا می‌کند که به غیر از فضاسازی واقع‌گرای آن رویداد باید زبان شخصیت‌های نمایشی نیز به سمت زبانی کتابی که اصطلاحاً آن را زبان فاخر می‌گویند میل پیدا کند و این رویه تاکنون منجر به این نتیجه شده است که ما نمایش تاریخی و دینی را با نوعی گویش خاص گفتار شخصیت‌ها بشناسیم.

وی ادامه داد: البته طی سال‌های گذشته تولیدکنندگان تئاتر با موضوع روایت دینی اصرار بر استفاده از این شیوه یعنی به کارگیری فضای خاص و واقع‌گرای صحنه و همچنین ادای کلمات و جملات به شکل ویژه و فاخر بودیم که البته مورد توجه و وثوق مخاطبان نیز قرار گرفته است به شکلی که این شیوه اجرایی رفته رفته تبدیل به یک الگو در تولید نمایش دینی شده است.

دشت‌گلی تصریح کرد: البته واقعیت در عمل چیز دیگری است که به ویژه در مواجهه با نسل نوی مخاطب تئاتر اصرار بر تولید نمایش به این شیوه نتیجه مثبتی به دنبال ندارد و چون حال و هوا و فضای رخداد نمایشی و نوع گویش بازیگران  آن بسیار دور از آن چیزی است که امروزه در مناسبات جاری و معمولی مردم به آن رفتار می‌کنند و به این شیوه حرف می‌زنند، لذا آرام آرام این شیوه کسالت‌بار و منسوخ خواهد شد.

این کارشناس و مدرس تئاتر در ادامه گفت: البته در سال‌های اخیر شاهد فعالیت‌هایی از سوی برخی کارگردانان و طراحان تئاتر برای روایت نمایشی موضوعات دینی و مذهبی به شیوه‌ای امروزی و حتی مدرن نیز هستیم، اما با وجود آنکه مخاطب امروز تئاتر آن شیوه سنتی در اجرای تئاتر دینی و مذهبی را برنمی‌تابد، در عین حال به سبب اینکه اصطلاحاً محتوای دینی با ساختار نو و غیرمتعارف روایت تئاتر دینی انطباق ندارد، لذا با این شکل از اجرای نمایشی نیز قادر به برقراری ارتباط حداکثری نیست.

سرپرست اسبق مرکز هنرهای نمایشی ارشاد افزود: باید به این نکته نیز اشاره کرد که شیوه اجرای سنتی نمایش دینی طی دهه‌های متوالی تبدیل به یک الگوی جاری و قابل قبول حداقل از سوی فعالان و کارگردان تئاتر دینی شده است و برای جایگزینی و نهادینه شدن آن با استفاده از شیوه‌های نوین و جوان‌پسند، نیاز به صرف وقت و زمان زیادی داریم.

وی در پایان تأکید کرد: اجرای مستمر نمایش‌های دینی و عدم نگرش مناسبتی به تولید و اجرای این نمایش‌ها که این روند را تبدیل به یک روند مقطعی و به مرور خنثی خواهد کرد، می‌تواند زمینه را برای روی آوردن تولیدکنندگان تئاتر دینی به شیوه‌های روزآمد تئاتر فراهم کند و از آن سو نیز توقع در تغییر ذائقه مخاطبان عام و حرفه‌ای تئاتر نیز داشته باشیم.