کد خبر: ۳۵۰۵۸۷۶

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۳:۵۷

ارتباط استغفار، فرمان‌برداری و تقرب الهی در دعای روز پنجم ماه رمضان

گروه اندیشه: در روز پنجم ماه مبارک از خداوند طلب غفران، فرمان‌برداری و تقرب الهی می‌کنیم که با یکدیگر ارتباط دارند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، در دعای روز پنجم ماه مبارک رمضان می‌‍خوانیم: اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ الْقَانِتِينَ‏ وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ أَوْلِيَائِكَ الْمُقَرَّبِينَ بِرَأْفَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين‏:خدايا مرا در اين روز از توبه‌کنندگان و استغفار كنندگان، قرار ده و از بندگان صالح مطيع خود، مقرر فرما  و هم در اين روز مرا از دوستان مقرب درگاه خود قرار ده، به حق لطف و رأفتت، اى مهربان‌ترين مهربانان عالم.
جایگاه استغفار در حیات دینی
آیت‌الله گرامی در تفسیر فراز «اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ» می‌گوید: راز  عظمت توبه، از نظر اسلام و اين كه توبه كنندگان در آیه 222 سوره بقره محبوب خدا عنوان شده‌اند را  به وجود آمدن انقلاب روحى به وسيله توبه می‌داند.
استغفار مفهومی والا در منظومه حیات دینی است، امام علی(ع) آن را «درجه علیین» (نهج البلاغه/ حکمت 417) عنوان کرده است. مولای متقیان دو شرط برای استغفار بیان کرده است، اول «توبه، آن وقت توبه است که این گوشت‌هایی را که در حرام رویانیده‌‏ای، آب کنی. این‌ها گوشت انسان نیست» و «شرط دوم قبول توبه این است که حقوق الهی را ادا کنی».
در حدیثی از امام صادق(ع) در این خصوص می‌خوانیم: إذَا أکثَرَ العَبدُ مِنَ الاستِغفار رُفِعَت صَحیفَتُهُ وَ هیَ تَتَلَالَأُ: هر گاه بنده فراوان استغفار کند، نامه عملش در حالی بالا رود که می‌درخشد. از این رو استغفار به کمال در حیات دینی منجر می‌شود.
آیت‌الله مجتهدی در خصوص استغفار می‌گوید که این‌کار فقط زبانی نیست که به زبان بگوییم خداوندا مرا ببخش که توبه و استغفار بسیار ثواب دارد و از خداوند بخواهیم که فکر گناه و لذت از آن را به دل ما نیندازد که فکر گناه انسان را به تباهی می‌کشاند و از خداوند بخواهیم قلب ما را به سمت استغفار ببرد که این حال انسان را به خیر و خوبی می‌برد.
ارتباط استغفار و فرمانبرداری، تقرب الهی
در فراز بعدی دعای این روز از خدا می‌خواهیم که از «قانتین» باشیم. قانت در معنای لغوی «فرمان‌برنده»، «متواضع» و «نمازخوان» است. با توجه به معنای لغوی می‌توان میان استغفار و فرمان‌برداری ارتباطی یافت. فردی که استغفار می‌کند باید پس از آن به فرمان‌های الهی بازگشته و اطاعت کند.
بدون خضوع و فرمان‌برداری از خداوند استغفار معنایی نخواهد داشت. آیت‌الله گرامی در تفسیر این فراز از دعای امروز می‌گوید: قنوت گاهی به معنای مطلق خضوع و خشوع در خانه خداست؛ ما در این فقره از دعا می‌خواهیم که خدایا من در این ماه از بندگان صالحی باشم که خضوع و خشوع در برابر تو دارند.
فراز پایانی به نوعی نتیجه استغفار و تواضع است. با استغفار و تواضع در برابر خداوند است که می‌توان به طلب تقرب به خداوند پرداخت. خداوند انسان را به تقرب الهی می‌خواند و در آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ: اي كسانی كه ايمان آورده‏‌ايد پرهيزگاری پيشه كنيد و وسيله‏‌ای برای تقرب به خدا انتخاب نمائيد و در راه او جهاد كنيد باشد كه رستگار شويد». (مائده‌،35)