کد خبر: ۳۵۰۹۲۰۳

تاریخ: ۰۲ تير ۱۳۹۵ - ۰۸:۵۵

مروری بر قرآن‌های نفیس در بهار قرآن/ 2

نگاهی به قرآن قرن 13 با خط نسخ و حواشی شکسته نستعلیق

گروه ادب: قرآن نفیسی که مربوط به قرن سیزدهم هجری قمری است به خط نسخ و حواشی شکسته نستعلیق کتابت شده و در گنجینه قرآن مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، گنجينه قرآن مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، قرآن‌های خطی را در دل خود جای داده است که در این گزارش، قرآنی از قرن سیزدهم با شماره ثبت 79 از نظر می‌گذرد. با وجود اینکه به دلیل بی‌توجهی صدمات بسیاری بر آن وارد آمده است، اما به عنوان یک اثر نفیس می‌توان نگاه معرفتی به آن داشت.

تعداد ورق‌های این قرآن خطی که با کاغذ فرنگي مايل به حنايي و آهاردار است به 480 برگ می‌رسد و به خط نسخ نزديک به خفي، سرسوره‌ها به قلم رقاع و حواشی شكسته نستعليق، مركب متن و حواشي مشكی و سرسوره‌ها به شنگرف کتابت شده است.

در هر صفحه این قرآن 10 سطر جای گرفته است. در حواشی آن خواص سور و نشانه‌های تجوید در متن به شنگرف آمده است و تاریخ کتابت آن به قرن سیزدهم می‌رسد، اما کاتب آن مشخص نیست.

از آرایش‌های آغازین این قرآن می‌توان به مزدوج‌سازی آن اشاره کرد، آنچه مزدوج‌سازي افتتاح بايد ناميد بسيار ابتدایی و در مجموع تشكيل كتيبه واحدي را مي‌دهد که با حاشيه پهن داخل آن نقوش مذهب رسم شده است. متن نوشته نیز به سادگي درون اين كتيبه رقم شده است. آرايش‌هاي مياني و خاتمه سرسوره‌ها نیز به سادگی نوشته شده.

درباره آرايش‌هاي ويژه این قرآن باید گفت که كيفيت تذهيب‌ها به ويژه در اوايل نسخه با فرسودگي و آسيب‌ديدگي زيادی همراه است كه آن را از اصالت هنري انداخته و در مواردی ناشيانه تقويت شده‌اند.

جلد این نسخه نیز به صورت سوخت به رنگ سرخ آتشين است و در متن آن سه ترنج مُذهب نقش شده و در حاشيه جدول ضربی ساده دارد. جلد آن دو رو است و داخل آن تماماً مذهب به زر شده است.

از صدماتی که به این نسخه وارد شده، می‌توان به لوله شدن شيرازه و به هم خوردن ترتيب اوراق، آثار لكه‌هاي متفرقه از جمله آب‌ديدگی و پاشيدگی مركب در سطح اوراق، در چند مورد افتادگي ورق و نونويسی اشاره کرد.