کد خبر: ۳۵۰۹۴۵۷

تاریخ: ۰۵ تير ۱۳۹۵ - ۱۰:۴۵

بررسی توفیق نمایشگاه قرآن در ترویج هنر قرآنی/3

جایگاه تعریف نشده هنرهای دستی قرآنی در بخش هنری نمایشگاه قرآن

گروه هنر: با وجود غنایی که محصولات و آثار موجود در حوزه هنرهای سنتی و دستی در پرداختن به مفاهیم و مصادیق قرآنی دارند، اما نمایشگاه قرآن برنامه‌ای برای به نمایش درآمدن این گونه آثار، معرفی آنها به مخاطبان و رفع مهجوریت‌ آنان ندارد.

نسرین کاردانی، هنرمند فعال در حوزه هنرهای دستی و سنتی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) گفت: براساس یک دیدگاه کلی همه هنرها قادر خواهند بود در صورت استفاده درست و برنامه‌ریزی هدفمند در خدمت ترویج و اشاعه فرهنگ قرآنی و اسلامی قرار گیرند و بر این اساس هر قالب هنری با محتوای مظروف خود معنا پیدا کرده و هدف خالق خود را از این آفرینش هنری مشخص و معین می‌کند.

وی گفت: با این وجود گاه در مواجهه با برخی از گونه‌های هنری که اتفاقاً خاستگاه بومی و ایرانی دارند به وضوح می‌توان مشاهده کرد که صرف نظر از ابعاد ساختاری و محتوایی که می‌توان برای هر یک از آنها معین کرد، ذات این گونه هنرها قدسی است و اساس آنها به این دلیل به وجود آمده که به معرفی یک واژه و مفهوم الهی و دینی بپردازند. با این وجود ضمن بررسی اجمالی فعالیت‌های هنری رایج متوجه این امر می‌شویم که اهتمام به این هنرها به حداقل خود رسیده و آنها به حاشیه رانده شده‌اند.

کاردانی تصریح کرد: سال‌هاست که شاهد برگزاری نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم در ایام ماه مبارک رمضان هستیم که تأثیرگذاری عمیق و شگرفی در ابعاد گوناگون پرداختن فرهنگی و هنری به کلام‌الله مجید دارد و همه از ثمرات پربرکت این رویداد فرهنگی و قرآنی متنعم می‌شوند، به ویژه که با تشکیل کمیته هنری به شکل تخصصی، بخش هنری این نمایشگاه نیز به ابعاد گوناگون فعالیت‌های هنری در زمینه ترویج فرهنگ قرآنی می‌پردازد.

وی در ادامه گفت: با این وجود باید از این موضوع گله‌مند بود که فعالیت بخش هنری نمایشگاه قرآن بیشتر به تولید و عرضه هنرهای تجسمی و غالباً آثار خط و نقاشی و نگارگری قرآنی منحصر شده است، گویی که انگار گونه‌های مؤثر دیگر در زمینه هنر قرآنی وجود ندارند و به این وسیله فعالیت مستمر و تأثیرگذار طیف وسیعی از هنرمندان که در حوزه‌هایی همچون هنرهای سنتی و دستی که بسیاری از آنها به شکلی تمام عیار در خدمت ترویج فرهنگ دینی و قرآنی هستند نادیده گرفته می‌شود.

این هنرمند فعال در زمینه هنر سوزن‌دوزی افزود: در کجای بخش هنری نمایشگاه قرآن شاهد به نمایش درآمدن محصولی از هنر سوزن‌دوزی هستیم؟ هنری که خود را وامدار عبارات قرآنی و ادعیه دینی می‌داند. ما در کارگاه‌های هنر سوزن‌دوزی شاهد تولید آثار قرآنی و دینی فراوانی هستیم که همه آنها ماهیت قرآنی دارند، همچون کتیبه‌دوزی‌هایی که روزگاری با دست و اکنون با استفاده از ماشین به ثبت عبارات قرآنی و ادعیه دینی می‌پردازند که در اماکن مذهبی و بقاع متبرکه شاهد به کار بردن آنها هستیم.

هنرمند برگزیده همایش ملی بانوان قرآن‌پژوه با اشاره به اینکه در شرایط کنونی نیازمند احیا و معرفی مؤثر هنرهای سنتی و دستی منسوخ شده ایرانی هستیم که همه آنها در خدمت اعتقادات و باورهای مذهبی ما هستند، گفت: یکی از موارد مورد استفاده کتیبه‌دوزی، در زمینه تولید پرده برای اماکن مذهبی است که اوج کاربرد آن را در پرده آویخته به خانه خدا شاهد هستید، اما در ایران نیز از دیرباز شاهد تولید آثاری در زمینه کتیبه‌دوزی همچون دوخت آیات 51 و 52 سوره مبارکه «قلم» (وان یکاد) بوده و هستیم که بر سر در اماکن عمومی نصب شده تا مراجعین در هنگام ورود و خروج از زیر آن گذر کنند.

کاردانی با تأکید بر اینکه بهترین مکان برای به نمایش درآمدن این محصولات هنری و روند تولید آنها نمایشگاه قرآن است، اظهار کرد: متأسفانه به دلیل عدم توجه به چنین میراث فرهنگی و هنری شاهد هستیم که بخش هنری نمایشگاه قرآن تنها منحصر به نمایش آثار هنرهای تجسمی شده و به سبب ناآشنایی مسئولان و همچنین علاقه‌مندان با هنرهای سنتی و دستی قرآنی، آنها به فراموشی سپرده می‌شوند.

امیرسجاد دبیریان