کد خبر: ۳۵۲۶۸۹۴

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۳۹۵ - ۰۸:۲۹

پرهیز از مستقیم‌گویی در انتقال مفاهیم دینی به کودکان

گروه هنر: به اعتقاد کارشناسان تربیتی، برای انتقال مفاهیم دینی به کودکان باید از مستقیم‌گویی پرهیز کرد. نمایش «ماه پیشونی» با تبعیت از عناصر و مؤلفه‌های تولید و عرضه یک نمایش استاندارد ویژه این گروه سنی توانسته است با ایجاد فضای مفرح، مجموعه‌ای از معارف دینی را به مخاطب منتقل کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) نمایش کودک و نوجوان «ماه پیشونی» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی مریم کاظمی، مدتی است که در مرکز تئاتر کانون پرورش فکری کودک و نوجوان واقع در بوستان لاله تهران به روی صحنه رفته است.

«ماه پیشونی» نسخه ایرانیزه قصه معروف سیندرلا، نوشته شارل پرو است که داستان دختری را روایت می‌کند که با مرگ پدر، در محیط عذاب‌آوری که نامادری و خواهرخوانده‌هایش برای او تدارک دیده‌اند دل خوش با حیوانات خانه، به یاد روزهای خوبی که با پدرش سپری شدند روزگار می‌گذراند و در آرزوی روزی است که بتواند از این عذاب و رنج محنت‌بار حاکم بر خانه رهایی پیدا کند و...

«ماه پیشونی» که مریم کاظمی اقدام به نگارش و کارگردانی آن برای اجرای ویژه مخاطب کودک و نوجوان کرده است علاوه بر خلق صحنه‌های جذاب و رنگارنگ و فضای شاد و نشاط ‌آوری که به واسطه موزیکال بودن نمایش و بازی روان و بی‌نقص بازیگران آن فراهم شده است، واجد نکاتی است که آن را علیرغم دارا بودن قصه‌ای فانتزی و خیال‌انگیز، حاوی نکاتی تربیتی و پندآموز می‌کند که منطبق با دستورات و پیام‌های دینی و اخلاقی است.

بارها در گفت‌و‌گو با کارشناسان تربیتی کودک و نوجوان و همچنین فعالان عرصه فرهنگ و هنر ویژه این گروه سنی به این نکته تأکید و اصرار شده است که در تولید و عرضه محصولات فرهنگی و هنری برای کودک و نوجوان که کارکرد آنها بیشتر تربیتی و اخلاقی بوده است سعی در پرهیز از مستقیم‌گویی شود؛ چرا که معمولاً در مواجهه با قشر سنی کودک و نوجوان، مخاطبان هدف اگر این تلقی را داشته باشند که قرار است امری تربیتی و آموزشی به آنها دیکته شود معمولاً از پذیرفتن مؤثر و بجای آن، سرباز می‌زنند.

براساس این رویکرد یکی از مؤثرترین ابزار برای انتقال آموزه‌های تربیتی و اخلاقی به گروه سنی کودکان و نوجوانان، بازی و یا نقل داستان و روایتی نمایشی است که در دل آن و از طریق مناسبات میان اشخاص، بازی و نمایش موارد مورد نظر در راستای مباحث ارشادی و تربیتی به مخاطب منتقل شود.

«ماه پیشونی» از جمله آثار نمایشی در ژانر کودک و نوجوان است که توانسته با رعایت تمامی اصول، مواجهه مخاطبان هدف خود با یک اثر نمایشی، علاوه بر تأکید بر جنبه‌های سرگرم‌کننده و هیجان‌زا که لازمه و مؤلفه اصلی چنین نمایش‌هایی است و موجب می‌شود تا مخاطب ترغیب به تعقیب آن شود، ناخودآگاه مجموعه‌ای از آن آموزه‌های اعتقادی و ارزشی را که مشترک میان همه ادیان الهی است و اسلام نیز به آن تأکید فراوان داشته و رعایت آن را به عموم موحدان و دینداران توصیه کرده است، عرضه کند.

پرهیز از دروغ، نوعدوستی، حس تعاون و همدلی، اتحاد و همبستگی برای مقابله با مصائب و مشکلات، قبیح شمردن تمسخر و استهزاء اطرافیان و دوستان، پشتکار و دلسرد نشدن برای فائق آمدن بر مشکلات زندگی، خیرخواهی برای همه و پرهیز از تنفرطلبی نسبت به فرد و یا مقوله‌ای خاص و موارد بیشمار دیگر، بسته کامل آموزشی و تربیتی است که «ماه پیشونی» توانسته است در زمان تقریبی 70 دقیقه اجرای شاد و مفرح خود به کودکان و نوجوانان و والدین همراه آنها ارائه کند.

از جمله نکات جالب توجه در اجرای این نمایش که می‌توان آن را به عنوان یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد در تولید آثار نمایشی کودک و نوجوان به شمار آورد، بازنمایی و تداعی اصولی و منطبق با نگرش دینی و اسلامی از مرگ به عنوان یک پدیده اجتناب‌ناپذیر در زندگی هر انسانی است؛ به این شکل که طراح و کارگردان نمایش مرگ را فرایندی تکامل یافته و خروج از ظرف و قالبی به ظرف و قالبی نو و جدید معنا می‌کند و برخلاف بسیاری از تفکرات ضددینی این پدیده را فنا و نابودی قلمداد نکرده و به آن معنای زندگی دوباره و جاوید می‌دهد.

«ماه پیشونی» در فرم و مدل اجرایی خود نیز به عنوان یک اثر نمایشی ویژه کودک و نوجوان توفیقات بیشماری دارد، نخست اینکه با استفاده از طراحی صحنه و لباس و چهره‌پردازی فانتزی و کارتونی این عزم و اراده را داشته است تا شخصیت‌های نمایشی را برای ارتباط بیشتر و ایجاد حس همذات‌پنداری آنها بسیار شبیه به شخصیت‌هایی کند که کودکان و نوجوانان پیشتر از موارد مشابه آن خاطرات خوشی به یاد دارند.

با این تفاصیل باید «ماه پیشونی» را اثری هدفمند، الگو و کارآمد در حوزه نمایش‌های کودک و نوجوان محسوب کرد که شاید تعداد آنها به واسطه پرداخت صرف سرگرم‌کننده و یا حتی صرفاً اندیشه‌محور رو به کاهش است و باید با سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی جامع سعی در تربیت و آموزش این قشر سنی از طریق تولیدات روزافزون نمایشی داشت.

یادآور می‌شود، «ماه پیشونی» به نویسندگی و کارگردانی مریم کاظمی هر روز ساعت 17 ـ 19:30 در شهریورماه در مرکز تئاتر کانون واقع در بوستان لاله به اجرای خود ادامه خواهد داد.

امیرسجاد دبیریان