کد خبر: ۳۵۲۷۲۶۳

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۰:۰۴

بانکداری اسلامی؛ مبانی اقتصادی و فقهی/ سپهدار رهنما تشریح کرد:

عوامل متزلزل کننده روند اجرای بانکداری اسلامی در کشور

گروه اقتصاد: یک کارشناس مسائل پولی و بانکی اظهار کرد: نرخ بهره بالا، عدم نظارت بر معاملات بانک‌ها، دارایی‌هایی که در ترازنامه بانک‌ها آمده و قابل نقد شدن نیست و قیمت تمام شده پول، عملاً روند اجرای بانکداری اسلامی در کشور را متزلزل کرده و ما را از اقتصاد مقاومتی دور می‌کند.

سپهدار رهنما، کارشناس مسائل پولی و بانکی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به بحث درباره موانع و راهکارهای تحقق کامل بانکداری اسلامی در کشور پرداخت و اظهار کرد: بسیاری از علما و بزرگان درباره بانکداری اسلامی و نقش آن در سیستم بانکی کشور سخن گفته‌اند، ولی آنچه امروز در نظام بانکی کشور مشاهده می‌شود، خلأ ناشی از اجرای این مهم بوده و عملاً حلقه مفقوده‌ای است که باید در نظام بانکی به آن توجه شود.
وجود ساختار غیرعلمی در بانکداری کشور
وی ادامه داد: این موضوع به ساختار اقتصادی کشور، ساختار غیرعلمی و غیرکارشناسی بانکداری کشور برمی‌گردد که متأسفانه تا امروز شالوده آن موشکافی نشده و روز به روز خلأ آن احساس می‌شود. مشکلات و بیماری‌های چند بُعدی و در هم تنیده نظام بانکی، بی‌شک یکی از مهم‌ترین عومل تأثیرگذار بر عملکرد اقتصاد کشور در سال‌های اخیر بوده است.
این کارشناس مسائل پولی و بانکی تأکید کرد: اگر به نحو شایسته‌ای درباره این ساختار چاره‌اندیشی نشود، علاوه بر پدید آمدن سایر مشکلات همانند گسترش فساد، مانع اجرای بانکداری اسلامی که همواره مورد تأکید بزرگان بوده است، می‌شود.

موانع تحقق بانکداری اسلامی در کشور
رهنما اظهار کرد: دارایی‌های زیاد، مسموم و نقدناپذیر در ترازنامه بانک‌ها، مطالبات معوق انباشته شده از سال‌های پیشین، املاک و مستغلات بانک‌ها که بعضاً از راه بنگاه‌داری و از انباشت پول مردم خریداری شده است و ارائه تسهیلات با سود بالا به مردم، همگی از مؤلفه‌هایی هستند که ما را از بانکداری اسلامی دور می‌کنند.
وی افزود: همچنین قیمت تمام شده پول، عدم آموزش کارکنان بانک نسبت به مسائل شرعی و معاملات، استفاده از منابع قرض‌الحسنه در معاملات فروش، مضاربه و... و گرفتن سود کلان، از دیگر موانع رسیدن ما به بانکداری اسلامی است که متأسفانه علما و بزرگان ما کمتر به این مسائل توجه کرده‌اند.
نقش کاهش سود بانکی در تحقق اقتصاد مقاومتی
رهنما با اشاره به وضعیت نامناسب نرخ‌های سود بانکی بیان کرد: نرخ بالای سود در شرایطی که تورم کاهنده بود، باعث افزایش پس‌انداز و درآمد مردم و عدم رغبت به مصرف در بازار شد و عملاً به جای فعالیت سالم اقتصادی و مولد، مردم به سپرده‌گذاری در بانک‌ها رغبت داشتند و این خود یکی از عوامل مشکلات اقتصادی در سال‌های گذشته بود.
این کارشناس مسائل پولی و بانکی ادامه داد: وضعیت پرداخت سود به سپرده‌ها باید اصلاح شده و تک‌رقمی شود تا بتوانیم با پرداخت تسهیلات به بخش‌های مولد، صنعت و... در راستای اقتصاد مقاومتی گام برداریم.
لزوم طراحی سیستم بانکی اسلامی در کشور
وی با اشاره به وضعیت خدمات بانکی در سایر کشورها گفت: در کشورهای پیشرفته، بانک‌ها در خدمت تولید، صنعت، اشتغال، کارگران، کارمندان و.... هستند، ولی متأسفانه در کشور ما، همه این موارد که ذکر شد در خدمت بانک‌ها هستند و این مسئله خوش‌یُمن نیست.
رهنما تأکید کرد: ما باید یک سیستم بانکی اسلامی طراحی کنیم تا بتوانیم این مدل بانکی را به سایر کشورهای جهان صادر کنیم. امروزه متأسفانه بانکداری ما در اجرا با مشکل مواجه است و مدل واحدی نیست که همه بانک‌ها از آن پیروی کنند. نرخ بهره در کشورهای پیشرفته‌ای همانند ژاپن، منفی دو درصد است؛ یعنی هر کس قصد سرمایه‌گذاری دارد باید به بانک پول بدهد تا از سرمایه وی مواظبت کند.
عدم رعایت اخلاق حرفه‌ای بانکداری توسط برخی مؤسسات اعتباری
این کارشناس مسائل پولی و بانکی ادامه داد: این در حالی است که در کشور ما نرخ بهره 24 درصد است، یعنی با پرداخت سود بالا به سرمایه‌داران، ثروت آنها را افزایش می‌دهیم. برخی مؤسسات اعتباری که اخلاق حرفه‌ای بانکداری را رعایت نمی‌کنند، تا 33 درصد سود پرداخت می‌کنند، آن گاه چگونه می‌توان انتظار داشت که بانک‌ها در راستای اقتصاد مقاومتی و فرمایشات مقام معظم رهبری در زمینه کمک به تولید و اشتغال و ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت گام بردارند.
وی افزود: بنده معتقدم باید در اولین گام، ساختار سیستم بانکی جراحی شود. نرخ بهره بالا، عدم نظارت بر معاملات بانک‌ها، دارایی‌هایی که در ترازنامه بانک‌ها آمده و قابل نقد شدن نیست و قیمت تمام شده پول، عملاً روند اجرای بانکداری اسلامی در کشور را متزلزل کرده و ما را از اقتصاد مقاومتی دور می‌کند.
رهنما در پایان گفت: لازمه تحقق اقتصاد مقاومتی، اصلاح ساختار اقتصاد و نظام بانکی کشور است. تأسیس دانشگاه بانکداری اسلامی و برگزاری سمینارهای تخصصی و علمی در زمینه بانکداری اسلامی باید به صورت عملی پیگیری شود؛ چراکه راه‌اندازی نمایشگاه‌ها، برگزاری همایش‌های تشریفاتی و شعار بی‌عمل فقط هزینه‌هایی را بر جامعه ما تحمیل می‌کند.

اکبر ابراهیمی