کد خبر: ۳۵۵۷۱۵۴

تاریخ: ۰۷ دی ۱۳۹۵ - ۱۴:۳۹

مرکز اسناد انقلاب اسلامی بررسی کرد؛

نقش‌آفرینی هیئت‌های مذهبی در حماسه 9 دی

گروه سیاسی: هیئت‌های مذهبی یكی از نهادهای مؤثر در كنترل و مهار حوادث بعد از انتخابات سال 88 بود و كارویژه‌های آنان نظیر جذب و سازماندهی نیروهای مردمی، شكل‌دادن به تظاهرات و تجمعات سیاسی، آگاهی‌بخشی و بصیرت‌افزایی سیاسی در جامعه، ایجاد روحیه حماسی و شور حسینی در جامعه و عدم انحراف از مسیر حقیقی انقلاب در مدیریت جریانات انحرافی در نهم دی و بعد از آن بسیار مهم است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از پایگاه اطلا‌ع‌رسانی مركز اسناد انقلاب اسلامی، حماسه نهم دی‌ماه 1388 تبلور اتحاد همه اقشار و گروه‌های جامعه در برابر معاندان نظام جمهوری اسلامی ایران است و در این میان، هیئت‌های مذهبی یكی از نیروهای سازمان دهنده و تهییج كننده در فرایند خلق حماسه سیاسی در نهم دی‌ماه بودند كه عملكرد آن‌ها به تقویت بسیج مردمی در برابر آشوبگران منجر شد و نقطه قوتی برای سایر  نهادهای فرهنگی و عقیدتی محسوب می‌شد زیرا نمایانگر اهمیت نهادهای فرهنگی در بازتولید قدرت نرم جامعه اسلامی در برابر هجمه‌های نرم‌افزاری دشمنان داخلی و خارجی دارد.
نقش و كاركردهای مختلف هیئت‌های مذهبی در روند شكل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی مبیّن آن است كه این هیئات به‌عنوان یكی از شبكه‌های سازمان‌دهی در كنار سایر سازمان‌ها، در روند شكل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی دارای نقش و كاركردهای مهم و متنوعی بوده‌اند كه از جمله آن‌ها می‌توان به نقش فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اشاره كرد كه در حماسه سیاسی نهم دی‌ماه هم تبلور یافته است.
باید اذعان داشت كه شركت مردم در تظاهرات نوعاً با زمینه‌سازی رسانه‌ای و با دعوت شخصیت‌ها و نهادها صورت می‌گیرد اما برای حماسه نهم دی 1388، تقریباً هیچكس و هیچ نهاد رسمی دعوتی برای راهپیمایی نكرده بود و تنها شورای هماهنگی تبلیغات اعلام كرده بود كه مردم با راهپیمایی نهم دی پاسخ هتاكی به حریم ولایت و اباعبدالله(ع) در روز عاشورا را خواهند داد. لذا راهپیمایی خودجوش نهم دی از این جنبه‌ كاملاً متمایز بود؛ چراكه شاهد حركت عظیم مردمی در روزی غیر تعطیل و به‌صورت خودجوش توأم باانگیزه‌های بسیار قوی بودیم. حركتی كه فرصت و امكان برنامه‌ریزی برای آن نبود. این حركت مردمی همچون تظاهرات زمان انقلاب از مساجد و هیئات مذهبی با الهام از محرم و عاشورای حسینی با همان روح و هیجان در سراسر كشور به جریان افتاد. همین مسئله اهمیت هیئت‌های مذهبی را در فرایند خلق حماسه سیاسی بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 فراهم می‌آورد و این نوشتار كوتاه سعی دارد به بررسی نقش این هیئت‌ها در نهم دی‌ماه بپردازد.
نقش هیئت‌های مذهبی در عمق‌بخشی به حركت‌های سیاسی
از همان روزهای اولیه آغاز نهضت امام خمینی(ره) در سال 42 تا پیروزی آن در بهمن 57، هیئت‌های مذهبی و عزاداری نقش كلیدی در پیشبرد نهضت و پیروزی آن داشتند. در طول سال‌های مبارزه ملت ایران علیه رژیم پهلوی این هیئت‌ها بودند كه مردم را سازمان‌دهی كرده و بزرگ‌ترین راهپیمایی‌ها را شكل می‌دادند. قیام پانزده خرداد سال 42 و تظاهرات عاشورای 57 كه تیر خلاصی بر پیكر رژیم پهلوی بود با ایفای نقش فعال هیئت‌های عزاداری شكل گرفت. درواقع، هیئت‌ها كانون پیوند انقلاب اسلامی به ارزش‌های عاشورای حسینی بودند و از این رهگذر، جوش‌وخروش مردم را در پیروزی انقلاب افزایش می‌دادند. این موضوع بعد از انقلاب اسلامی نیز با ساماندهی بهتر و جدیت بیشتری ادامه یافت.
افراد با حضور در این محافل مذهبی، بین اعتقادات دینی خود با انقلاب و نظام اسلامی ارتباط وجودی برقرار می‌كردند و پشتیبانی و حمایتشان از نظام و انقلاب افزایش می‌یافت. هیئت عزاداری فرد را در موقعیتی قرار می‌داد كه بصیرت دینی و سیاسی او مبتنی بر اسلام ناب شكل می‌گرفت. این موضوع سبب می‌شد تا فرد نتواند نسبت به مسائل سیاسی نظام بی‌تفاوت باشد. بصیرتی كه فرد در هیئت عزاداری كسب می‌كرد چون در راستای ارزش‌های عاشورا بود همواره حمایت بیشتر او از انقلاب و نظام را موجب می‌شد.
از همین رو دشمن نیز به‌خوبی می‌دانست كه هیئت‌های عزاداری از سرچشمه‌های قدرت نظام هستند و می‌توانند فتنه‌گری علیه نظام را خنثی كنند، بنابراین درصدد برآمد تا موضوع را برعكس كرده و بانفوذ دادن عوامل خود به مراسم و مجالس عزاداری از این فرصت برای مقابله با نظام استفاده كند.
ازاین‌رو قبل از اینكه محرم ۸۸ فرابرسد، فتنه گران خارج نشین همچون "محسن سازگارا" از شبكه صدای آمریكا به مردم ایران پیام می‌دادند كه از مراسم تاسوعا و عاشورا برای مقابله با نظام استفاده كنند. این ناشی گری مخالفان كه هیچ دستاوردی برای آن‌ها نداشت، زمانی به اوج رسید كه ضدانقلاب -كه از بهره‌برداری از هیئت‌های عزاداری برای ابراز دشمنی با نظام ناكام مانده بود- در یك چرخش 180 درجه‌ای، در روز عاشورای حسینی هیئت‌های عزاداری را مورد هتك حرمت قرار داد و شورشیان خیابانی آنها به عزاداران حسینی در تهران حمله‌ور شدند. اوباش با هلهله و رقص و تخریب علامت‌های عزاداران، از حمله به اموال عمومی نیز دریغ نكردند.
مخالفان به كانونی حمله كرده بودند كه در طول تاریخ معاصر باوجود استبداد و پلیس سیاسی رژیم پهلوی همواره مهد دفاع از اسلام و ارزش‌های انقلابی بود. بدیهی بود كه حمله به چنین كانونی آن‌هم توسط چند شورشی كه از هیچ قدرتی برخوردار نبودند، می‌توانست پیامدهای عظیمی به همراه داشته باشد. بعدازاین اقدام فتنه گران، هیئت‌های عزاداری با جدیت و صدای رسا علیه دشمنان ارزش‌های اسلامی شعار سر دادند و خواهان محاكمه آن‌ها شدند. مردم در لابه‌لای نوحه‌خوانی مداحان، علیه فتنه گران شعار برمی‌دادند و سخنرانان در تبیین قیام امام حسین(ع)، این فتنه را در راستای همان فتنه آل امیه و ابن زیاد علیه خاندان رسول خدا، تحلیل می‌كردند. رقص و شادی فتنه گران در روز عاشورا، برای عزاداران تداعی‌كننده پای‌كوبی و شادی یزیدیان در عاشورای 61 هجری بود. به‌این‌ترتیب، هیئت‌های عزاداری در این زمان همان كاركرد خود در پیروزی انقلاب اسلامی را بار دیگر نشان دادند و مداحان با روشنگری و ولایت‌پذیری خویش، نقش كلیدی در برهه حساس انقلاب اسلامی ایفا كردند.
نقش آفرینی هیئت‌های مذهبی و مداحان در حماسه نهم دی
حماسه نهم دی‌ماه را می‌توان نمود هیئتی شدن مردم در فرایند حمایت از ارزش‌های عاشورایی و الهی دانست؛ به‌گونه‌ای كه مردم در شمایل یك هیئت به تقابل با جریان باطل رفتند و هیبت تشكیلاتی مردم كه خودجوش و بدون هماهنگی‌های چندین ماهه بود، ناشی از تفكرات هیئتی و رفتار خالصانه اهل هیئت‌های مذهبی بود.
"حسین سازور" در خصوص نقش هیئت‌های مذهبی و مداحان در حماسه نهم دی‌ماه بیان می‌كند؛ «بزرگ‌ترین اتفاق بعد از انقلاب اسلامی، كه هیئت‌ها نیز در آن نقشی بی‌بدیل داشتند، روز نهم دی بود؛ اصل شكل‌گیری نهم دی كه تجمع عظیم مردمی بود، هیئت‌ها بودند. بنا بود كه هیئت‌ها را سازمان‌دهی كنیم و به میدان انقلاب بیاییم. یادم هست از چند روز قبل با چند هیئت بزرگ تهران هماهنگ كردیم كه آن روز را دسته حركت دهیم و به خیابان بیاییم. هیئت‌های حاج سعید حدادیان، حاج محمدرضا طاهری، حاج محمود كریمی و حاج منصور ارضی. با آقای علم الهدی هم صحبت كردیم، بعد دیدیم این قصه، جنبه ملی پیدا كرد؛ این اتفاق خیلی خوبی بود، اما همان جنبه ملی آن نیز، هیئتی شد. وقتی حاج سعید آقا رفت و به شكل سنتی مداحی كرد، دنیا قدرت دستگاه سیدالشهدا(ع) را فهمید. به نظر من 9 دی روز تجلی عبرت عاشورایی بود؛ هیئتی‌ها آنچه را كه از عاشورا عبرت گرفتند، در نهم دی به نمایش گذاشتند.»
نقش هیئت‌های مذهبی در تامین امنیت كشور
هیئت‌های مذهبی در فرایند رخدادهای بعد از انتخابات سال 1388، عاملی در راستای پشت‌گرمی نیروهای نظامی و امنیتی بودند و با حضور خود در میدان‌ها اصلی شهر، نیروی مردمی را به شورشگران نشان می‌دادند و با كمك به حافظان نظم و امنیت شهر، كمك شایانی به دلسردی معاندان می‌كردند.
عبدالحسین روح‌الامینی در این خصوص بیان می‌كند؛ «انبوه جمعیت برای عزاداری سید و سالار شهیدان در مسجد دانشگاه تهران جمع شده بودند و علاوه بر حیاط مسجد و شبستان انبوه جمعیت فضای داخل دانشگاه را نیز به‌طور فشرده كرده بود. در انتهای عزاداری كه همراه با مداحی آقای حاج سعید حدادیان بود ناگهان برنامه كوتاه شد و بلندگوی مسجد به عزاداران اعلام كرد كه برای ادامه مراسم هم‌زمان با نماز ظهر عاشورا به خارج از دانشگاه می‌رویم. برخی احتمال می‌دادند كه افرادی برای ادامه اغتشاشات در خیابان‌ها حضور پیدا كنند اما هیچ‌كس تصور نمی‌كرد كه عاشورا و باورهای عمیق و معنوی مردم عزادار ایران كه در كشور و اقوام مختلف مورداحترام بوده است، این‌گونه مورد تعرض قرار گیرد.
البته در آن روز مردم در فضاهای بسته و هیئات مشغول عزاداری بودند و عده‌ای از این غفلت برای تعرضات خود در روز عاشورا استفاده كردند. لذا عزاداری دانشگاه تهران به خیابان‌های اطراف منتقل شد. عزاداران از خیابان طالقانی وارد شدند و در تقاطع خیابان وصال دودسته شدند. جالب اینجا بود كه این دسته عزاداری وسایل مرسوم عزاداری را در اختیار نداشت و تنها عزاداران مشغول سینه‌زنی بودند. از طرف آقای حدادیان تأكید شده بود كه هیچ‌كس حق درگیری را در صورت تعرض احتمالی فتنه گران ندارد.
من به یاد دارم كه در زمان خروج دسته عزاداری از دانشگاه عده‌ای از فتنه گران در كوچه‌های اطراف مستقر بودند و شعارهایی نیز برای تحریك عزاداران می‌دادند كه البته كسی به آن‌ها محل نمی‌گذاشت. فقط فضای عزاداری و سینه‌زنی حاكم بود. نكته جالب اینجاست كه این دسته عزاداری مانند حرارتی كه برف‌های اطراف خود را ذوب كند سبب شد تا جمعیت فتنه گران محو شوند و بعد از نیم ساعت هیچ‌كدام از آن‌ها در خیابان‌ها و كوچه‌ها حاضر نبودند.
البته در ابتدا برخی از آن‌ها تلاش كردند تا با ایجاد بحث عزاداران را تحریك كنند ولی عزاداران با همبستگی خاصی وارد جروبحث و درگیری با هیچ‌كس نشدند به نظرم می‌رسد این حركت عزاداران تعبیر و مصداق سخن "جاء الحق و زهق الباطل" بود. در كنار این حضور ، دسته عزاداری سبب قوت قلب نیروهای مدافع نظم و امنیت شد كه در درگیری با فتنه گران در مناطقی مانند چهارراه كالج دچار مشكلاتی شده بودند و همراهی عزاداران حسینی سبب شد تا این نیروها باروحیه بالاتری وارد عمل شوند. حتی باوجوداینكه فتنه گران كاملاً پراكنده‌شده بودند، اما با مداحی و سینه‌زنی آقای حدادیان عده‌ای از عزاداران در چهارراه فلسطین هم چنان تا ساعتی ایستاده بودند و مشغول عزاداری بود. عملاً حضور انبوه عزاداران برای متفرق كردن فتنه گران كافی بود. اگر پیش‌ازاین اطلاع‌رسانی شده بود و مردم به‌صورت سنتی عزاداری خود را در خیابان‌ها انجام می‌دادند شاید اصلاً آن اتفاقات شكل نمی‌گرفت.»
حراست و پاسداری از آرمان‌های انقلاب اسلامی
یكی از نكات منفی شورشگران بعد از انتخابات سال 88، هجوم به ارزش‌ها و آرمان‌های اساسی انقلاب اسلامی بود كه می‌توانست این ارزش‌ها را در جامعه سست و بی‌معنا سازد اما فعالیت‌های هیئت‌های مذهبی و روشنگری‌های مداحان در مجالس عزاداری باعث حراست و پاسداری از آرمان‌های انقلاب اسلامی شد.
در این میان، فعالیت‌های مذهبی و سیاسی "هیئت‎الرضا(ع)" و مداح آن یعنی "عبدالرضا هلالی" یكی از نمودهای عینی پاسداشت ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب اسلامی در جریان حوادث بعد از سال 1388 بود. عبدالرضا هلالی در این خصوص بیان می‌كند؛ «قضیه فتنه سال 88 كه ایجاد شد، خروجی و نتیجه هیئات امام حسین(ع) به‌صورت واضح مشخص شد. معیار و سنگ محك ما زمانی است كه ببینیم در مقابل این حوادث نقش هیئات كجاست؟ ما زمانی می‎فهمیم كه نقشمان مثبت و تأثیرگذار بوده كه یك فتنه‌ای یا یك برنامه‌ای به‌صورت اتفاقی برای این نظام و این انقلاب می‎افتد مثل سال 88 یا با یكرنگ و بوی دیگر و شما ببینید بچه هیئتی‌ها چگونه از آرمان‌های بلند انقلاب حراست و پاسداری می‎كنند. وقتی می‌بینم كه چقدر هیئت می‎تواند این بچه‌ها را در صف انقلاب نگه دارد و آن‌ها را هدایت كند و حتی در مقابل هجمه عقیدتی دشمن دفاع جانانه كند و بتواند تأثیرگذار باشد این نشان‌دهنده تأثیر مثبت كار هیئت است یعنی  اگر نتوانیم در مقابل چنین انحرافی به نحو احسن به وظیفه خودم عمل كنیم درواقع ما در معرفی فلسفه قیام اباعبدالله‌الحسین علیه‎السلام ضعیف عمل كرده‌ایم. در جلساتمان مثل قضیه نهم دی، بچه‌ها خیلی قوی و پرشور استقبال و شركت كردند، همانند داستان شهدا كه چطور شب عملیات عمل می‎كردند. حتی آن روز بچه‌ها با پول خودشان رفتند پلاكارد زدند و یك وانت آوردند و بلندگو به آن وصل كردند، روز  قبل از نهم دی با استفاده از شبكه پیامكی هیئت كه حدود بیست هزار نفر شماره دارد برای بچه‌های هیئت پیامك فرستادیم  و یك حالت اضطرار برایشان ایجاد كردیم و همه نیز شركت كردند، آن روز از میدان امام حسین(ع) یك جمعیت عظیمی از هیئت‌الرضا راه افتادیم و این برای ما افتخاری بود، وقتی‌كه مقام معظم رهبری نهم دی را تكریم كردند من واقعاً به خودم بالیدم كه توانستیم در این سال‌ها بچه‌هایی را در فضای هیئت تربیت كنیم كه حس بكنند ضرورت حضورشان در عرصه اجتماع چقدر است.»
عدم انحراف از رسالت حقیقی هیئت‌های مذهبی
جریان آشوب گر داخلی بعد از انتخابات سال 1388 از هر گروه و جریان سیاسی یارگیری كرد و از ضعف و كمبود اطلاعات برخی از افراد سوءاستفاده كرد تا از فضای شبهه آلود بعد از انتخابات، سوءاستفاده سیاسی كنند و ضربه مهلكی به‌نظام سیاسی وارد آورد اما در این مسیر، هیئت‌های مذهبی از رسالت حقیقی خویش غافل نشدند و در دام فضای شرك‌آلود دشمنان نیفتادند.
اگر انحرافی در هیئت‌های مذهبی به وجود می‌آمد و مداحان از رسالت حقیقی خویش منحرف می‌شدند، جریان آشوبگری‌ها می‌توانست بسیار خطرناك شود اما هوشیاری و پندآموزی از وقایع عاشورا در سیره و عمل هیئت‌های مذهبی سبب شد آن‌ها به آرمان‌ها و اصول انقلاب اسلامی كه منبعث از قیام عاشور بود، پایبند بمانند و در مسیر رفع تهدیدات دشمنان داخلی و خارجی بكوشند. سید تقی سهرابی، مدیركل صداوسیمای استان فارس در این زمینه بیان می‌كند:«در فتنه سال 88 فتنه گران شاید توانستند  از هر سنخ  و از هر دستگاهی  یارگیری كنند الا مداحان و كسانی كه  در دستگاه امام حسین علیه‌السلام بزرگ‌شده بودند چون اینان راه خودشان را می‌شناسند  و شما همواره در طول تاریخ این وظیفه سنگین را به عهده داشتید كه مردم و جوانان  را هدایت كنید و نگذارید از راه امام حسین(ع) كه راه مستقیم  است، منحرف شوند و هیچ افتخاری بالاتر از این نیست.»
رصد و پایش فعالیت‌های مخالفان توسط هیئت‌های مذهبی
یكی از كارویژه‌های مداحان و هیئت‌های مذهبی، رصد جریانات سیاسی در انتخابات 88 و عملكرد آشوب گران داخلی بود. به‌نحوی‌كه با پایش و رصد هیئتی‌ها، خوراك سیاسی لازم به اهل منابر داده می‌شد و تلاش می‌شد تا لغزش‌های سیاسی و اجتماعی در پای منبرنشینان به وجود نیاید. لاجرم، رصد صحیح رویدادهای سیاسی بعد از انتخابات منجر به واكنش‌های صحیح و موضع‌گیری‌های اصولی در میان هیئت‌های مذهبی می‌شد. حیدر توكل در این خصوص می‌گوید: «یكی از پایه‌های شكل‌گیری حماسه نهم دی‌ماه همین مادحین، هیئت‌ها و سینه‌زنان سیدالشهدا(ع) بودند. مردم در آن ایام فقط سینه نزدند، بلكه تحركات فتنه گران را رصد می‌كردند و بهنگام در عرصه حضور پیدا كردند و عكس‌العمل نشان دادند.»
مرثیه‌سرایی‌ها و ایجاد روحیه حماسی و عاشورایی در مردم
مرثیه‌ها، اشعار و سخنرانی‌های پرشور بر برانگیختن عواطف مردم تأثیرگذار هستند و در نهم دی‌ماه و حوادث بعد از انتخابات 1388، این موضوع به‌خوبی نمایان بود. به‌عنوان‌مثال، حاج میثم مطیعی با روش مداحی جدیدی كه برخواسته از آرمان‌های انقلاب اسلامی است در مقابل حوادث روز داخلی و بین‌المللی ساكت نبوده و پاسخ عالمانه و عكس‌العمل را به‌جای موضع‌گیری‌های دفعی و مقطعی در قالب شعر و روضه برگزیده است. نقش پررنگ این سبك مداحی در فتنه سال 88 به‌خوبی مشهود بود. در همین خصوص، رضا طاهری بیان می‌كند كه «یكی از مهم‌ترین نقش‌ها  را مداحان ایفا كردند، بالأخص اشعاری كه در این مورد سروده شد، تأثیر بسزایی در شكل‌گیری این حماسه عظیم داشت.»
حاج سعید حدادیان درباره شور و حس مردم در هیئت‌ها و نوحه‌های عزاداری در نهم دی بیان می‌كند؛ «احساس كردم ابتدای مراسم چیزی جز فریاد "یا حسین" مردم را اشباع نمی‌كند. انبوه جمعیت با فریاد یا حسین در حال انفجار بود و سراپا شور بود به نظر می‌رسید ظرفیت عشق به حضرت سیدالشهدا كاملاً به رخ كشیده شده بود به‌طوری‌كه افراد حاضر در جمعیت روی پا بند نبودند و همین مسئله باعث شد خلاف‌ همیشه عمل كنیم به‌طوری‌كه در مراسم‌های به این سبكی ابتدا باید جمعیت را آرام كرد با گفتن بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم و دادن سلامی به اهل‌بیت بعد با خواندن شعر، رباعی، قصیده یا غزل مراسم را پیش برد تا نهایتاً به نوحه و شور رسید اما دیدیم در آن لحظه هیچ‌چیز جز یك یا حسین جمعیت را اشباع نمی‌كند و تمایل مردم نیز به همین مسئله بود. وقتی من یا حسین گفتم مثل این بود كه بمب‌ اتم منفجر شد و جمعیت با تمام توان یا حسین گفت. آن روز روز عجیبی بود ضمن اینكه نوحه‌هایی كه می‌خواندم حرف دل مردم بود و مردم نیز چون حرف دلشان گفته می‌شد سریع آن را تكرار می‌كردند تا گفتم "در روز عزا حرمت ارباب شكستند، علمدار كجایی، علمدار كجایی" همه بلافاصله تكرار كردند و یكی از روزهای استثنایی من در دوران مداحی محسوب می‌شود.»
ایستادگی در برابر توهین‌كنندگان به مقدسات عاشورایی
یكی دیگر از رسالت‌های هیئت‌های مذهبی در حوادث سال 88، ایستادگی در برابر توهین‌كنندگان به مقدسات عاشورا بود تا جایی كه با به صحنه آمدن افراد هیئتی در خیابان‌ها، بسیاری از شورشگران از فضای موجود فرار می‌كردند. حجت‌الاسلام تقوی اشاره می‌كند كه «در فتنه 88 اگر این دوستان نبودند همین هیئت‌ها نبودند كلاه پس معركه بود. من خودم آمدم از محل كار بیرون در خیابان دیدیم وقتی خیمه‌های امام حسین (ع) را آتش زدند خدا را شاهد می‌گیرم تمام این خیابان و كوچه جمعیت پر شد و با "یا حسین" همه آن‌ها محو شدند. خودم شاهد بودم یا حسین گویان این هیئت‌ها ریختند در خیابان‌ها و كوچه‌ها كه انگار كسی نبود فتنه‌گری نبود خب این بچه‌ها بودند واقعاً در طول زمان فتنه نزدیك به یك ماه كلاً این‌ها در خیابان‌ها و در سطح شهر آماده‌باش عین بسیج و سپاه آماده‌باش بودند كه ما در خیلی از جاها از نیروی نظامی و انتظامی هیچ استفاده نكردیم همین بچه‌ها بودند در دفاع از نظام در تبلیغ و ترویج فرهنگ اهل‌بیت (ع) نقش بسیار مؤثری دارند.»
حاج سعید حدادیان نیز دراین‌باره می‌گوید: «چون مردم در روز عاشورا بیشتر در حسینیه‌ها و دسته‌های عزاداری مشغول عزاداری بودند یك فضایی در قسمتی از شهر دست آن‌ها افتاد و در این فضا همه جوان‌ها پیشنهاد می‌دادند كه برویم بیرون و به این فضا برسیم، ولی من باز موافق نبودم. سمبل انقلاب ما سیدالشهدا(ع) است و دیدیم دستگاه عزاداری‌اش مورد تهدید است. روز عاشورا دارند در خیابان‌ها می‌رقصند و آتش می‌زنند و تخریب می‌كنند. ما به‌عنوان مردم نمی‌توانستیم بنشینیم و ببینیم گروهی در روز عاشورا، مظاهر عاشورا را در خیابان آتش می‌زنند و به دسته‌ها و پرچم‌های سیدالشهدا بی‌احترامی می‌كنند. این اخبار به ما رسید و بچه‌های هیئت رفتند و جماعت فتنه‌گر تا موج جمعیت را دیدند متفرق شدند. در حال روضه خواندن بودم كه به من خبر دادند كه كار به‌جاهای بدی كشیده شده است. ...در حال عزاداری بودیم و باور نمی‌كردیم كه فتنه‌گران قصد داشته باشند‌ حرمت عاشورا را لكه‌دار كنند اما وقتی مطلع شدم كه فتنه‌گران چنین جسارتی كردند، خطاب به عزاداران گفتم سینه‌زنی نكنید، سینه‌زنی را تمام كنید، پرچم حسین(ع) آتش‌گرفته است... همان جوان‌هایی كه در هیئت سینه می‌زدند به اصرار خودشان رفتند و غائله را ختم كردند. فتنه‌گران از خالی بودن عرصه و مشغول بودن مردم به عزاداری استفاده كرده بودند وگرنه همین‌كه بچه‌های هیئت و دانشجوها وارد خیابان شدند پا به فرار گذاشتند.»
واكنش شدید به هتك حرمت امام خمینی(ره)
یكی دیگر از عملكردهای هیئت‌های مذهبی در فرایند حماسه نهم دی‌ماه، واكنش مداحان و هیئت‌ها علیه توهین به امام خمینی(ره) و  پاره كردن عكس ایشان بود. در این زمینه، حاج منصور ارضی در مداحی و سخنرانی‌هایی كه انجام داد در مذمت جریان‌های معاند و بی‌حرمتی نسبت به امام خمینی(ره) هشدار داده و مردم را نسبت به این رویدادهای تلخ آگاه ساخت. وی در حسینیه امام خمینی(ره) و در محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی به مرثیه‌سرایی و تشریح وقایع فتنه و پاره كردن عكس امام راحل پرداخت. درعین‌حال، حاج منصور مواضع روشنی در برابر جریان انحرافی اتخاذ و سعی كرد تا با سخنرانی‌های خود، مردم را از وارد شدن به وادی شرك و دشمن پسند دور كند و با روشنگری بتواند آتش فتنه 88 را خاموش كرد. از این رو٬ به وضوح می توان اذعان كرد حاج منصور ارضی برای تنویر افكار عمومی و مقابله با جریان فتنه 88 نقش مؤثری را ایفا كرد.
مدیریت صحیح تظاهرات و تجمعات سیاسی مردم
هیئتی‌ها و مداحان سعی داشتند با بصیرت و آگاهی خویش از برخوردهای سخت و تنش آمیز میان حامیان عاشورا و فتنه گران جلوگیری كنند و در این میان، مداحان با مهار حركت‌های شتاب‌زده و بدون برنامه، سعی كردند از تنش‌های بیشتر میان مردم و آشوبگران بكاهند و با مدیریت صحیح تجمعات مذهبی و سیاسی، عاملی برای كنار رفتن نیروهای معترض باشند و درعین‌حال، كمترین آسیبی به مردم بی‌گناه نرسد.
در این میان، حاج سعید حدادیان در مسجد دانشگاه تهران سعی كرد در روز نهم دی، از حركت‌های خشونت‌آمیز و خلاف شرع جلوگیری كند و با تذكرات به‌موقع خویش، مردم را آرام می‌كرد و به‌نوعی، باتدبیر و برنامه به سازمان‌دهی هیئت عزاداری پرداخت تا با آرایش مردمی بتواند قدرت تخریب معترضان را بكاهد.
حاج سعید حدادیان در این خصوص بیان می‌كند؛ «محرم سال 88 یكی از به‌یادماندنی‌ترین محرم‌های عمر ما است. در این محرم مردم ما، آن‌هایی كه اهل سیدالشهدا(ع) بودند یك پیروزی چشم‌گیر به دست آوردند و آن غلبه بر فتنه روز عاشورا بود. با تمسك بر پرچم سیدالشهدا(ع) و معارف حسینی. ماه محرم بهار تقویت روحیه مجاهدت و حماسی مسلمانان است. در محرم سال ۸۸ زمانی كه جریان فتنه به دنبال زمینه‌سازی برای براندازی بود، برای عرض‌اندام خود روز عاشورا را انتخاب كرد. این مسئله به عدم شناخت این‌ها از مردم برمی‌گردد. جریان فتنه با انتخاب روز عاشورا برای آشوب و بلوا و از همه این‌ها برخورد بی‌رحمانه، بی‌منطق و ناجوانمردانه با عزاداری سیدالشهدا كوس رسوایی خود را زد. روز عاشورا روزی است كه جناح مقابل سیدالشهدا(ع) كه دم از اسلام می‌زد خود را رسوا كرد. صبح آن روز ما برنامه روضه روز عاشورای خودمان را داشتیم اما از صبح مطلع بودم كه فضای خیابان عادی نیست. خیلی از بچه‌ها به‌خصوص دانشجویان می‌گفتند جلسه باید تعطیل شود و به خیابان برویم. من عرض كردم نه، صبور باشید. بعد مطلع شدم كه جاهایی را آتش می‌زنند و در بعضی از جاها به مردم هجوم می‌آوردند.»